II SA/Lu 1461/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. i H. J., K. i M. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w związku z art. 7b ust. 2, pkt. 2, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. i H. J. oraz K. i M. J. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu Z., gmina W., w jednostce rejestrowej numer [...], polegającej na zmianie powierzchni działki numer [...]/1 i numer [...]/2, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżoną decyzją Starosta wprowadził zmianę do operatu ewidencji gruntów obrębu Z., w gminie W., w zakresie powierzchni działek numer [...]/1 i [...]/2, będących współwłasnością K. i M. J., A. i H. J. oraz T. i Z. S. Decyzja Starosty była wynikiem weryfikacji danych zawartych w zbiorze ewidencji gruntów obrębu Z. gdyż dotychczasowe dane nie kwalifikowały się do dalszego wykorzystania i nie spełniały warunków odpowiadających obowiązującym standardom, określonych przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454). Organ odwoławczy zauważył, że powierzchnia pierwotnej działki numer [...], wykazanej w operacie ewidencji gruntów obrębu Z. nr [...] z roku 1964, obliczona została z miar graficznych z mapy w skali 1:5000 i wynosiła 0,05 ha, przy czym dokumenty opisujące przebieg granic działki numer [...] nie pozwalają na jednoznaczne wyznaczenie jej granic. W roku 1996 dokonany został podział działki numer [...], w wyniku którego wyodrębnione zostały działki o numerach: [...]/1, [...]/2 i [...]/3. W aktach sprawy znajduje się protokół graniczny z dnia [...] lutego 1996 r. podpisany przez zainteresowane strony. Według załączonego do wymienionego podziału działki nr [...] szkicu granic i punktów granicznych wynika, że wydzielona działka nr [...]/1 nie graniczyła z drogą publiczną nr 5, ale z działką nr 9. Jeśli chodzi o powierzchnię działki nr [...]/1, to zdaniem organu odwoławczego wykazano ją w dokumentach podziałowych jako 0,02 ha, zgodnie z wówczas obowiązującym przepisem § 11 załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (MP nr 11, poz. 98 z późn. zm.). Na zlecenie Starostwa Powiatowego, Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych przeprowadziło pomiar kontrolny kompleksu działek, obejmując pomiarem działkę nr [...]/1 i działkę [...]/2. Sporządzony operat z pomiaru kontrolnego został przyjęty do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod numerem [...] z dnia [...] lutego 2002 r. W wymienionym operacie pomiarowym znajduje się protokół graniczny z dnia [...] lipca 2002 r., w którym odwołujący się przyjęli do wiadomości i akceptowali ustalone granice działki nr [...]/1. Ustalone przez strony granice działki nr [...]/1 określone zostały przez punkty o numerach: 33, 34, 25, 29, 77, 11, 10, 26, 31, 72, 32, 58 i 57. Punkty graniczne o numerach: 33, 34, 29 zostały przyjęte z podziału działki nr 9 w roku 1996, akceptowane przez strony także w pomiarze kontrolnym w 2001 r. Pozostałe położenie punktów granicznych ustalone zostało w trakcie pomiaru kontrolnego w ten sposób, że działka nr [...]/1 na odcinku 5,37 m pomiędzy punktami granicznymi o numerach 58 i 57 graniczy z drogą publiczną nr 5. W oparciu więc o ustalone punkty graniczne, obliczona została powierzchnia działki numer [...]/1 na 0,0177 ha. W ocenie organu odwoławczego kwestia możliwości dojazdu i ewentualnego ustanowienia służebności nie może być przedmiotem toczącego się postępowania. Zdaniem organu odwoławczego Starosta prowadzący ewidencję gruntów i budynków, stosownie do art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) z urzędu na podstawie § 44 i § 46 powołanego rozporządzenia dokonuje okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych i wprowadza stosowne zmiany do tych danych na podstawie opracowań geodezyjnych i kartograficznych, uprzednio przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli A. i H. J. oraz K. i M. J., domagając się jej uchylenia. Skarga zarzuca błędne, sprzeczne z wymogami gospodarczymi i lokalizacją budynków gospodarczych ustalenie położenia punktów granicznych w czasie pomiaru kontrolnego w 2001 r., w taki sposób, że granica działki skarżących o numerze [...]/1, pomiędzy punktami granicznymi nr 58, 57 i punktami nr 33, 34, 29, oddzielająca działkę nr 9, przebiega w odległości 0,80 m (80 cm) od budynków gospodarczych należących do skarżących, i pozbawia ich możliwości dojazdu do budynków znajdujących się na działce nr [...]/1 od strony drogi publicznej nr 5. W uzasadnieniu skargi skarżący podają, iż Starosta prowadzący ewidencję gruntów i budynków, na którą powołuje się Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, nie zapoznał skarżących w pełny sposób z weryfikacją danych ewidencyjnych i wprowadzonymi zmianami w odniesieniu do działek nr [...]/1 i [...]/2 w dniu [...] sierpnia 2002 r. Ponadto skarżący podają, że Starosta nie przedstawił granic oraz powierzchni działek oraz granic z drogą nr 5. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący podają, że ostrzeżono ich, że jeżeli nie podpiszą stosownego pisma to sprawa zostanie skierowana do Sądu, a skarżący poniosą duże koszty. Według skarżących postępowanie było prowadzone stronniczo i nie obiektywnie. Ponadto uważają oni, że właściwe ustalenie punktów granicznych, pozwoli określić powierzchnię działki nr [...]/1 na 0,02 ha oraz na dostęp do drogi nr 5. Skarżący twierdzą, że przy podpisywaniu protokółów byli zastraszeni i nie przedstawiono im dokładnego planu granic działek. Działka nr [...], a po podziale [...]/1, [...]/2 i [...]/3 zawsze graniczyły z drogą nr 5. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, dodatkowo podnosząc, że żądanie stron przeprowadzenia linii podziału działek [...]/1 i [...]/2 w taki sposób, aby był zabezpieczony dostęp i dojazd od drogi publicznej oznaczonej jako działka nr 5 wykracza poza prowadzone postępowanie ewidencyjne. W tym zakresie mają zastosowanie przepisy § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. nr 38, poz. 454) stanowiące, że sporne granice działek wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie. O ile strony są niezadowolone z przebiegu granic, to mają prawo do podjęcia działań zmierzających do ustalenia przebiegu granic w postępowaniach uregulowanych w rozdziale 6 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 z późn. zm.). Ponadto według Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego niemożliwe jest ustalenie granic by uzyskać powierzchnię działki nr [...]/1 w wielkości 0,02 ha. Powierzchnia działek ewidencyjnych wynika z ustalonych granic. Standard zapisów powierzchni stosowany na podstawie § 11 załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr 11, poz. 98 z późn. zm.) przewidywał zapis powierzchni do 1 ara. Konsekwencją tego były zasady wykazywania wielkości powierzchni zaokrąglonych do pełnych setek metrów – w arach. Normy te miały uzasadnienie w technice pomiarowej i obliczeniach stosowanych przy zakładaniu ewidencji gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Mając na uwadze granice kognicji sądu administracyjnego, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem pozostaje ona w zgodności z obowiązującym prawem. Podzielić należy pogląd organu odwoławczego, wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż zakwestionowane przez skarżących zmiany w operacie ewidencji gruntów dokonane zostały zgodnie z wymogami określonymi w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. nr 38, poz. 454). W szczególności należy podnieść, że zgodnie z § 46 ust. 1 i 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji także z urzędu, przy czym z urzędu wprowadza się zmiany wynikające między innymi z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Jest bezsporne, że dla jednostki rejestrowej numer 59 obrębu Z., gmina W., wykonany został operat techniczny, przyjęty do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu [...] grudnia 1999 r., pod numerem [...] oraz operat pomiaru kontrolnego, przyjęty do tego zasobu w dnia [...] lutego 2002r., pod numerem [...]. Operaty te mają charakter opracowań geodezyjno-kartograficznych, o których mowa w § 46 ust. 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a więc co do zasady stanowią podstawę do wprowadzenia z urzędu zmian w ewidencji gruntów. Podkreślić należy, że ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji (art. 20, 22 i 24 cyt. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), którego zasoby nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygania sporów o własność, czy też sporów granicznych. Owa ewidencja rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, zaś jej zapisy nie są źródłem praw do nieruchomości. Oznacza to – w okolicznościach niniejszej sprawy – że zarzut pozbawienia możliwości dojazdu do budynków znajdujących się na działce nr [...]/1 od strony drogi publicznej nr 5, polega w istocie na nieporozumieniu, bowiem decyzja Starosty nie mogła i nie wprowadziła żadnych zmian wywołujących skutki prawnorzeczowe w zakresie odnoszącym się do granic nieruchomości, czy też dostępu do drogi publicznej. W jej wyniku doszło jedynie do zmiany treści informacji zawartej w ewidencji gruntów, co pozostaje bez wpływu na granice własności nieruchomości, czy też stosunki z zakresu prawa sąsiedzkiego (dostęp do drogi publicznej), które są domeną prawa cywilnego. Reasumując, o ile skarżący uważają, że granice nieruchomości (w konsekwencji także powierzchnia gruntu) – w świetle aktualnego stanu prawnego – są odmienne od wskazanych w ewidencji gruntów, to spór w tym zakresie nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu dotyczącym ewidencji gruntów, lecz w innym postępowaniu, w szczególności w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, które ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 i nast. cyt. ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne). Na marginesie jedynie należy zauważyć, że zarzuty skarżących co do rzekomych nieprawidłowości w toku postępowania dotyczącego podziału działki numer [...] i sporządzonego w trakcie tego postępowania protokołu granicznego z dnia [...] lutego 1996r., nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem odnoszą się one do zupełnie innego postępowania administracyjnego, przy czym są całkowicie gołosłowne. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.