II SA/Lu 1466/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Protokolant Ref. Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2004 sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]października 2003 r. (znak: [...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania A. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2003 r. (znak: [...]) nakazującej rozbiórkę elementów budynku gospodarczego o wymiarach 12,00 x 8,00 m, tj. ścian osłonowych i konstrukcji dachu z pokryciem zlokalizowanego na działce Nr ewid. 63 położonej w miejscowości Ż. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę rozpoczął budowę budynku gospodarczego w dobudowie do istniejącego na działce Nr 63 położonej w miejscowości Ż. budynku stodoły. Podczas oględzin dokonanych przez pracowników Urzędu Rejonowego w dniu 27 marca 1996 r. stwierdzono wykonanie słupów konstrukcyjnych z cegły w ilości 7 szt. Następnie decyzją z dnia 27 marca 1996 r. (znak: [...]) wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Kierownik Urzędu Rejonowego nakazał inwestorowi rozbiórkę w/w słupów. Jednak inwestor nie tylko nie wykonał obowiązku nałożonego powyższą decyzją lecz dokończył w 1996 r. budowę budynku gospodarczego wykonując dwuspadową drewnianą konstrukcję dachową z poryciem z eternitu oraz ściany osłonowe z desek. Zostało to stwierdzone podczas oględzin dokonanych przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w dniu 18 grudnia 2002 r. Po dokonaniu tych ustaleń PINB decyzją z dnia 24 lutego 2003 r., wydaną na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nakazał A. Z. rozbiórkę elementów budynku o wymiarach 12,00 x 8,00 m, tj. ścian osłonowych i konstrukcji dachu z pokryciem. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, tj. A. Z. wystąpił o jej uchylenie z uwagi na fakt, że budowa budynku została zakończona w 1996 r. przez co od jej zakończenia upłynęło więcej niż 5 lat, w związku z czym w tej sprawie ma zastosowanie przepis art. 49 Prawa budowlanego oraz podkreślił, że wystąpił do Wójta Gminy o wydanie zezwolenia na użytkowanie spornego budynku. Następnie w postępowaniu wyjaśniającym organ II instancji ustalił, że decyzją z dnia 13 marca 2003 r. (znak: [...]) Wójt Gminy udzielił A. Z. pozwolenia na użytkowanie omawianego budynku. Jednak ponieważ decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, pismem z dnia 8 kwietnia 2003 r. skierował wystąpienie do Wojewody o stwierdzenie jej nieważności oraz zawiesił postępowanie odwoławcze od wymienionej na wstępie decyzji PINB . Następnie, decyzją z dnia [...] maja 2003 r. ([...]) Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia [...]marca 2003 r. (znak: [...]) udzielającej A. Z. pozwolenia na użytkowanie omawianego budynku gospodarczego, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2003 r. (znak: [...]) utrzymał tę decyzję w mocy. Z tych względów postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2003 r. podjęto zawieszone postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2003 r. postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lutego 2003 r. Rozpatrując odwołanie, organ II instancji podkreślił, że budowa budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie 12,00 x 8,00 m wymaga w świetle art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pozwolenia na budowę. Inwestor rozpoczął budowę budynku gospodarczego nie dopełniwszy tego obowiązku. W tej sytuacji właściwy organ miał obowiązek w myśl art. 48 Prawa budowlanego nakazania rozbiórki samowolnie wykonanych części budynku. Dyspozycje te zostały wykonane poprzez orzeczenie przez Kierownika Urzędu Rejonowego nakazu rozbiórki wykonanych słupów decyzja z dnia [...]marca 1996 r. ([...]). Ponadto inwestor nie wykonał nałożonego obowiązku i dokończył budowę budynku wykonując dach i ściany osłonowe. Spowodowało to wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę wykonanych samowolnie następnych części budynku. Oznacza to, orzekł organ odwoławczy, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego, który obowiązywał w dacie wydawania decyzji. Art. 48 nakładał bowiem na organ nadzoru budowlanego obowiązek podjęcia wyłącznie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Natomiast nowelizacja ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 718), dopuszcza odstąpienie od nakazu bezwzględnej rozbiórki i legalizację popełnionej samowoli budowlanej na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 11 lipca 2003 r., jednak w omawianym przypadku brak jest możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. Wynika to z tego, że części budynku gospodarczego będące przedmiotem niniejszego postępowania (konstrukcja dachowa z pokryciem i ściany osłonowe) zostały wykonane jako samowolna kontynuacja budowy w oparciu o również samowolnie wykonane elementy konstrukcyjne budynku (słupy), w stosunku do których funkcjonuje w obrocie prawnym ostateczne orzeczenie nakazu rozbiórki (decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] marca 1996 r. znak: [...]). W skardze do Sądu skarżący wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W treści skargi podnosi trzy podstawowe zarzuty: Po pierwsze, obrazę prawa materialnego, tj. art. 48 Prawa budowlanego przez zastosowanie tego przepisu do sytuacji, w której ściany osłonowe i konstrukcja dachu z pokryciem zostały wykonane w 1996 r., a więc zakończenie budowy nastąpiło ponad 5 lat temu i powinien mieć zastosowanie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego. Ponadto, istnienie tego budynku nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazująca rozbiórkę zapadła w dniu [...] lutego 2003 r. Po drugie, naruszenie także prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126), poprzez nie zastosowanie tego przepisu polegającego na nałożeniu na skarżącego obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia, przy uprzednim zakreśleniu terminu wykonania tych czynności. Wybudowana przez niego przybudówka do stodoły, nie jest bowiem obiektem komukolwiek i czymkolwiek zagrażającym, a przy jego budowie zachowane zostały wszelkie wymagane prawem odległości. Ponadto została wybudowana zgodnie ze sztuką budowlaną na działce, która jest jego własnością na podstawie tytułu własności oraz jest mu niezbędna w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Po trzecie, podniósł błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, polegający na przyjęciu, iż nie wykonał decyzji nakazującej mu rozbiórkę słupów na mocy decyzji z dnia [...] marca 1996 r. wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego i samowolnie dokończył w 1996 r. budowę. Wynikało to z tego, że w 1996 roku na polecenie Inspektora Urzędu Rejonowego wpłacił na rzecz tego Urzędu kwotę, jako karę i odpowiednie koszty, zaś inspektor, miał zezwolić na dokończenie budowy. Skarżący, będąc przekonanym, że budowa zostanie zalegalizowana dokończył ją." W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Wbrew zarzutom ze skargi skarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego. Z ustaleń prawidłowo przeprowadzonego w tej sprawie postępowania dowodowego zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i 80 k.p.a., jednoznacznie bowiem wynika, że skarżący przedmiotowe roboty budowlane wykonał w 1996 r. bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę. Dotyczyły one bowiem budowy budynku gospodarczego o wym. 12,00 x 8,00 m w zakresie ścian osłonowych i konstrukcji dachu z pokryciem, które zgodnie z dyspozycją art. 29 cyt. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane wymagają pozwolenia na budowę. Oznacza to, że w takim stanie faktycznym wystąpiła przesłanka z art. 48 cyt. ustawy Prawo budowlane – w stanie prawnym do 11 lipca 2003 r., kiedy to orzekał organ I instancji - do wydania nakazu rozbiórki. Ponadto nawet nowelizacja art. 48 tejże ustawy – Prawo budowlane wprowadzone ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), dopuszcza odstąpienie od nakazu bezwzględnej rozbiórki i legalizację popełnionej samowoli budowlanej na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 11 lipca 2003 r., jednak w stanie faktycznym sprawy brak jest możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. Wynika to z tego, że część budynku gospodarczego będąca przedmiotem danego postępowania (konstrukcja dachowa z pokryciem i ściany osłonowe) została wykonana jako samowolna kontynuacja budowy w oparciu o również samowolnie wykonane elementy konstrukcyjne budynku (słupy), w odniesieniu do których Kierownik Urzędu Rejonowego , prawomocną decyzją z dnia [...] marca 1996 r. ([...]) orzekł o nakazie rozbiórki. Ponadto Kierownik Urzędu Rejonowego wydał w dniu [...] maja 1997 r. postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia skarżącego, jako środek egzekucji obowiązku administracyjnego o charakterze niepieniężnym z powodu niewykonania przez skarżącego przedmiotowego obowiązku, tj. rozbiórki samowolnie wykonanych 7 słupów konstrukcyjnych w danym budynku gospodarczym. Dlatego też, co prawidłowo stwierdził organ II instancji w takim stanie prawnym i faktycznym wykluczone jest zastosowanie dyspozycji art. 49 w stanie prawnym do dnia 11 lipca 2003 r. w zakresie dotyczącym przedawnienia jak i art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy – Prawo budowlane, ponieważ wykonane przez skarżącego roboty budowlane bez pozwolenia na budowę (protokół z oględzin z dnia 18 grudnia 2002 r. – karta Nr 15 akt sprawy) zostały zrealizowane jako kontynuacja dotychczasowej budowy wobec której właściwy organ prawomocną decyzją z dnia [...] marca 1996 r. orzekł o nakazie rozbiórki. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd oddalił skargę.