II SA/Lu 147/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej postanowieniem z dnia [...], Nr [...] odmówił Z. W. przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], Nr [...]. Powyższą decyzją odmówiono Z. W. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na potrzeby wymienione we wnioskach z dnia 5 stycznia 2007 r., 12 stycznia 2007 r. i 13 stycznia 2007 r. Decyzja została doręczona w dniu 7 marca 2007 r. Z. W. nie złożył od niej odwołania. Żądanie skarżącego dotyczące wznowienia postępowania wpłynęło do OPS w dniu 7 kwietnia 2008 r. i zostało wniesione wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia organu I instancji stwierdzono, że jako jedyną przyczynę uchybienia terminu strona podaje niepoczytalność. Zdaniem organu Z. W. nie wykazał przyczyny, z powodu której nie był w stanie złożyć podania w ustawowym terminie. W toku postępowania nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, a prośba o przywrócenie terminu została złożona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Z tego powodu organ orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Ponadto organ wyjaśnił, że okoliczności choroby psychicznej Z. W. i podjęte przez niego leczenie w związku z chorobą są mu znane, a w aktach sprawy znajduje się m.in. opinia sądowo – psychiatryczna. Choroba psychiczna jest przyczyną trudnej sytuacji życiowej strony. Z powodu choroby strona została uznana za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, nie pracuje zawodowo i korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej. Organ podniósł, że Z. W. czynnie uczestniczy w postępowaniach administracyjnych, w których jest stroną. Zgłasza wnioski, składa zażalenia i odwołania oraz skargi do sądów administracyjnych. Jest osobą chorą psychicznie, nie jest jednak niepoczytalny. Od dnia doręczenia decyzji upłynął jeden rok i miesiąc, i w tym okresie Z. W. brał udział w wielu czynnościach przed organem, składał liczne zażalenia, odwołania oraz skargi i postępowanie jego nie wykazywało cech niepoczytalności. Organ I instancji stwierdził, że nie neguje faktu choroby psychicznej strony. Do oceny organu należy jednak stwierdzenie czy jest to okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Organ podniósł, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak winy spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o przywrócenie terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], Nr [...] po rozpoznaniu zażalenia Z. W. na powyższe postanowienie, utrzymało je w mocy. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Z. W. ma stwierdzoną chorobę psychiczną, jednakże nie posiada stosownego orzeczenia, z którego wynikałoby, że jest niepoczytalny. Ponadto nie jest osobą ubezwłasnowolnioną, co przy stwierdzeniu niepoczytalności musiałoby nastąpić. Nawet gdyby przyjąć, że skarżący przez jakąś chwilę może być "niepoczytalny", to z pewnością nie przez okres od 7 marca 2007 r. do 7 kwietnia 2008 r., w którym to okresie czynnie uczestniczył w postępowaniach administracyjnych wnosząc zażalenia, odwołania, skargi i pisma. Zdaniem Kolegium Z. W. w prośbie o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie wskazał istotnej przyczyny, z powodu której nie był w stanie złożyć w ustawowym terminie podania o wznowienie postępowania. Wyjaśnienia jego nie uprawdopodobniły, że uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nastąpiło bez jego winy a prośba wraz z podaniem o wznowienie postępowania została wniesiona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. W. kwestionuje kompetencje pracowników OPS i SKO do rozstrzygania spraw z zakresu pomocy społecznej, a w szczególności brak uprawnień pracowników organu do oceny jego ograniczonej poczytalności, którą potwierdzono zaświadczeniem lekarskim. Zwraca uwagę, że organy nie dysponują opinią lekarską stwierdzającą "dobry stan jego zdrowia". Zdaniem strony skarżącej okoliczność stwierdzenia niepełnosprawności jest wystarczającym uprawdopodobnieniem uchybienia terminu w omawianej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skarga w przedmiotowej sprawie jest niezasadna, a zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zgodne z obowiązującym stanem prawnym. W myśl art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 1 i § 2 kpa). W przedmiotowej sprawie żądanie Z. W. dotyczące wznowienia postępowania decyzji ostatecznej wydanej przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]., Nr [...] wpłynęło do OPS w dniu 7 kwietnia 2008 r. i zostało wniesione wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jako jedyną przyczynę uchybienia terminu strona podaje niepoczytalność. Nie wskazuje przy tym, żadnej przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 oraz art. 145a kpa. Organ administracji w tej sytuacji powinien był wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania swojego żądania, ewentualnie powinien organ sam zinterpretować żądanie strony i wskazać podstawę wznowienia (np. art. 145 § 1 pkt 4 kpa), mając na uwadze argumentację skarżącego. Jednak niezależnie od tego, jaka mogłaby być przyczyna wznowienia postępowania, to nie ulega wątpliwości, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej, bo już 26 marca 2007r. składał wniosek o wznowienie postępowania w tej samej sprawie (tyle, że z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 3 kpa). Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] odmawiającą – w postępowaniu wznowieniowym – uchylenia kwestionowanej decyzji (obydwie te decyzje znajdują się w przedstawionych sądowi aktach, chociaż brak jest w nich samego wniosku). Zatem jeśli rzekoma niepoczytalność miała być przyczyną uchybienia terminowi, to już w tym dniu 26 marca 2007r. ona – przyjmując sposób rozumowania skarżącego – ustąpiła. Nie było przeszkód by w tym samym wniosku wskazać drugą przyczynę wznowienia, a nawet tak należało uczynić. Okoliczność powyższa uszła uwadze organu, jednakże uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, a wręcz dodatkowo potwierdza trafność rozstrzygnięcia. W tej sytuacji niezależnie od tego, że należy podzielić argumentację organów, iż choroba psychiczna nie przeszkadza skarżącemu w dokonywaniu czynności procesowych w wielu sprawach, to złożenie wniosku o wznowienie dopiero 7 kwietnia 2008r. nastąpiło w sposób oczywisty z przekroczeniem 7-dniowego terminu. To zaś uzasadniało odmowę przywrócenia terminu (zob. M.Jaśkowska, A.Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, s.403). Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. Sąd przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżącemu ustanowionemu w ramach prawa pomocy na podstawie art. 250 ww. ustawy i przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).