II SA/Lu 1479/02
WyrokWSA w Lublinie2004-02-17
Skład orzekający: Maciej Kierek, Krystyna Sidor, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji rolnej na terenie upraw rolnych, graniczącej z otuliną Parku Narodowego, może zostać wydana pomimo sprzeciwu Dyrektora Parku Narodowego, który powołuje się na zagrożenie dla środowiska przyrodniczego i degradację krajobrazu?Ratio decidendi
Przeznaczenie terenu pod uprawy rolne nie stanowi samoistnego zakazu zabudowy, jeśli plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza w uzasadnionych przypadkach uzupełnianie istniejącej zabudowy produkcyjnej i mieszkaniowej oraz lokalizację specjalistycznych gospodarstw hodowlanych. Interpretacja ograniczeń planistycznych nie może być rozszerzająca. Obawy dotyczące ochrony przyrody i krajobrazu, choć istotne, nie mogą stanowić podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy, jeśli inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Park Narodowy zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji rolnej na działkach rolnych w miejscowości W. Skarżący podnosił, że inwestycja, planowana na terenie upraw rolnych w otulinie Parku Narodowego, zagraża środowisku przyrodniczemu i krajobrazowi. Organy administracji uznały, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza tego typu zabudowę, a inwestycja nie narusza przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (spr.), Protokolant ref. Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Parku Narodowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę
Sygn.akt II SA / Lu 1479/ 02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]maja 2002r Wójt Gminy ustalił dla M. Ś.-
K. warunki zabudowy zagospodarowania terenu dla budowy budynku
mieszkalnego, budynku inwentarsko- składowego, przyłącza energetycznego, studni
wierconej, szczelnego zbiornika na ścieki oraz ogrodzenia na działkach nr[...]
oraz [...] położonych w miejscowości W. Uzasadniając rozstrzygnięcie
Wójt stwierdził, iż planowana inwestycja położona jest na terenie upraw rolnych.
Inwestor posiada w gminie grunty rolne o powierzchni 4,18 ha przez co
spełnia warunek utworzenia gospodarstwa rolnego. Posiada ponadto kwalifikacje
rolnika. Według ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego przestrzennego
w ciągach zabudowy wsi dopuszcza się uzupełnienie istniejących enklaw zabudową
zagrodową, jednorodzinną oraz usługami podstawowymi. Projektowana zagroda
rolna bezpośrednio graniczy z istniejącą zagrodą rolną.
Za błędną uznał decyzję Dyrektor [...] Parku Narodowego. W
odwołaniu tłumaczył, iż inwestycja planowana jest na obszarze przeznaczonym pod
uprawy rolne , a jednocześnie wchodzącym w skład otuliny [...] Parku
Narodowego. Użytkowanie terenu w sposób inny , niż uprawy rolne zagraża
środowisku przyrodniczemu. Otulina Parku jest strefa ochronną zabezpieczającą
Park przed zagrożeniami zewnętrznymi. Zabudowa terenów przylegających do
Jeziora [...] stwarza zagrożenie dla obszarów torfowiskowych parku oraz
spowoduje degradacje krajobrazu. Odwołujący się podkreślił ponadto, iż czynnikiem
decydującym o zachowaniu naturalnych ekosystemów torfowiskowych jest
zagwarantowanie właściwej jakości wód. Przenikanie zanieczyszczeń pochodzenia
antropogenicznego do wód prowadzi do eutrofizacji siedlisk i zaniku chronionych
elementów przyrody.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało odwołanie za
pozbawione podstaw. Według Kolegium miejscowy plan zagospodarowania
przestrzennego Gminy dopuszcza na terenach upraw rolnych zabudowę
zagrodową , a decyzja odnosi się do utworzenia nowej zagrody rolnej.Za takim
rozwiązaniem przemawia także i to, że planowana zagroda rolna graniczy z inną już
istniejącą. Organ odwoławczy uznał, iż przeznaczenie terenu w planie na grunty
rolne nie oznacza zakazu zabudowy, która nie zmienia jego przeznaczenia . Zakaz
taki musiałby wynikać ze szczególnych warunków zagospodarowania przewidzianych
w planie. Plan zagospodarowania przestrzennego Gminy takiego
ograniczenia nie przewiduje co przemawia za zasadnością decyzji organu pierwszej
instancji. W przekonaniu Kolegium realizacja inwestycji nie wpłynie negatywnie na
ochronę przyrody, nie narusza też zasad ochrony [...] Parku Narodowego i
jego otuliny określonych w powołanym planie zagospodarowania przestrzennego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor [...]
Parku Narodowego przekonywał, iż przeznaczenie terenu w planie
zagospodarowania przestrzennego pod uprawy rolne uniemożliwia zabudowę
zagrodową. Ustalenia ogólne planu podają wprawdzie możliwość uzupełniania
istniejących enklaw zabudową zagrodową, ale dotyczy to wyłącznie terenów
oznaczonych w nim jako zwarta zabudowa i nie może mieć zastosowania do
obszarów upraw rolnych. Dowodził ponadto, iż zabudowa terenów na których
zlokalizowano inwestycję stwarza zagrożenie obszarów torfowiskowych i spowoduje
degradację krajobrazu Parku Narodowego. Konieczność wyłączenia tych terenów z
zabudowy zostały zawarte w Planie Ochrony [...] Parku Narodowego
obowiązującym od dnia 9 lutego 2000r do dnia 2 lutego 2002r oraz w
przygotowywanym projekcie takiego planu. Decyzja została zatem podjęta z
naruszeniem art., 73 ust 1 ustawy prawo ochrony środowiska , a także bez
uzgodnienia planu zagospodarowania przestrzennego dyrektorem Parku co stanowi
naruszenie art.40 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze
podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona .Stosownie do art.40 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r o
zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz.U Dz 1999r Nr.15 poz.139 ze
zmianami ) w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu
orzeka się na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego ,a w przypadku braku planu, z zastrzeżeniem art.13 ust.1 , na
podstawie przepisów szczególnych. Z treści obowiązującego planu
zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonego uchwałą Rady
Gminy z dnia Nr.XIII ( 60 ) 91 z dnia 13 września 1991r nie sposób wywieść
motywacji podzielającej stanowisko skarżącego. Należy podkreślić przede
wszystkim , iż przeznaczenie terenu pod uprawy rolne nie może przesądzać o
zakazie jakichkolwiek inwestycji, która tego przeznaczenia nie zmienia .( por.
uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 11
maja1998 r sygn.akt OPK 40/97 ONSA 1998/4/111 ) .Zakaz zabudowy musiałby
wynikać ze szczególnych warunków zagospodarowania takiego terenu określonych
w planie zagospodarowania przestrzennego. Podzielić przy tym należy
zapatrywanie, iż niedopuszczalna jest interpretacja rozszerzająca wskazanych w
planie ograniczeń uprawnień właścicielskich inwestorów ( por. wyrok NSA z dnia 22
listopada 2000r sygn. akt IV SA 2071/98 ). Ustalenia organów administracji są pod
tym względem całkowicie poprawne. Wbrew zapatrywaniu skarżącego możliwość
realizacji budowy na terenach oznaczonych jako uprawy rolne wynika wprost z treści
części Ii pkt.1.2 planu zagospodarowania przestrzennego Gminy ,który
dopuszcza w uzasadnionych ekonomicznie przypadkach możliwość uzupełniania
istniejącej zabudowy produkcyjnej i mieszkaniowej oraz lokalizację specjalistycznych
gospodarstw hodowlanych posiadających strefę ochrony sanitarnej. Nie ma żadnych
racjonalnych powodów , aby uznać, iż powyższy zapis uniemożliwiał zabudowę w
kształcie wskazanym przez wnioskodawczynię. Za przyjęciem takiego poglądu
przemawia także pkt.1.3 planu według którego w ciągach zabudowy zwartej wsi
dopuszcza się uzupełnienia istniejących enklaw zabudową zagrodowa,
jednorodzinną i usługami podstawowymi. Zaznaczyć przy tym należy iż plan nie
zawiera definicji pojęcia zwarta zabudowa wsi , nie ma też symbolu graficznego
odpowiadającego tej nazwie co zdaje się sugerować skarżący. Nie da się zatem
skutecznie podważyć oceny wyrażonej przez organy rozstrzygające sprawę, iż
inwestycja ma być realizowana w zabudowie zwartej wsi o czym ma świadczyć
istnienie zabudowy sąsiedniej, czego skarżący nie kwestionował. Zmianie nie ulega
przeznaczenie gruntów. Według art.2 ust.3 ustawy z dnia 3 lutego 1995r o ochronie
gruntów rolnych i leśnych ( Dz.U Nr.16 poz.78 ze zmianami ) gruntami rolnymi w
rozumieniu ustawy , są grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych
budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami urządzeniami służącymi wyłącznie
produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno – spożywczemu.
Odmiennej oceny nie uzasadnia ujęcie terenów lokalizacji inwestycji jako
wchodzących w skład otuliny [...] Parku Narodowego. .Plan
zagospodarowania przestrzennego nie zawiera jakichkolwiek szczegółowych
rozwiązań budowlanych obowiązujących w otulinie Parku Narodowego. Zakazu
budowy zgodnie z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania
terenu nie sposób wyprowadzić także z zapisów planu dotyczących inwestowania na
obszarze [...] Parku Krajobrazowego. Ograniczenia wynikające z pkt. 13.2
planu nie dotyczą zakazu budowy domów mieszkalnych nie przeznaczonych dla
potrzeb turystyki i wypoczynku oraz budynków inwentarsko - składowych.
Wprowadzają natomiast nakazy w zakresie zachowania w budownictwie form
regionalnych harmonizujących z cechami krajobrazu.
Nie może mieć znaczenia w sprawie powoływanie się przez skarżącego na Plan
ochrony [...] Parku Narodowego skoro, jak sam przyznał , w dacie
podejmowania decyzji plan taki nie obowiązywał. Zaniedbania organów administracji
w zakresie kształtowania zasad ochrony przyrody nie mogą w żadnym razie wpływać
na wykonywanie ustawowo gwarantowanych uprawnień właścicieli nieruchomości w
tym do ich zabudowy. Podobnie ocenić należy podnoszony w skardze zarzut braku
uzgodnień przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania terenu Gminy
z dyrektorem Parku Narodowego.
Jako przedwczesne na tym etapie postępowania uznać należy obawy skarżącego o
możliwości degradacji krajobrazu [...] Parku Narodowego i zagrożeniu
obszarów torfowiskowych. Postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i
zagospodarowania terenu ma na celu przesądzenie o zgodności zamierzonej
inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jego granice wyznaczają też zakres ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Jakiekolwiek domniemania czy przypuszczenia co do sprzeczności zamierzonej
inwestycji z ustaleniami planu nie mogą stanowić poparcia dla argumentacji skargi.
W tym stanie sprawy należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło