II SA/Lu 1479/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski -sprawozdawca, Protokolant Ref.st.Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004 sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. M. kwotę 10,00 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń i Usług Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] września 2003 r nr.[...] odmawiającej przyznania P.M. zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1 kwietnia 2001 r do dnia 30 czerwca 2003 r. Kolegium ustaliło, iż P. M. na mocy decyzji z dnia 31 stycznia 1996 r otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny na okres od stycznia 1996r do stycznia 1999r.Następny okres pobierania zasiłku przypadał od marca 1999 r do marca 2001r, a kolejną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r nr. [...] czas pobierania zasiłku przedłużono na okres od 1 lipca 2003 r do dnia 31 marca 2004r. Pismem z dnia 27 sierpnia 2003 r świadczeniobiorca wystąpił o wyrównanie zasiłku od kwietnia 2001 r do lipca 2003r. Według organu odwoławczego tak sformułowane żądanie jest bezzasadne. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podkreślił, iż wniosek wraz z wymaganą dokumentacją medyczną został złożony w dniu 12 sierpnia 2003r, dlatego nie można dochodzić wyrównania świadczenia za okres wcześniejszy.Art.28 ust.1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych stanowi bowiem, iż zasiłek pielęgnacyjny wypłacany jest od miesiąca , w którym powstało prawo do zasiłku, jednak za okres nie dłuższy niż jeden miesiąc wstecz od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. W uzasadnieniu organ wyjaśnił ,iż orzeczenia o przyznaniu świadczeń na kolejne okresy wygasały z chwilą upływu wskazanych w nich terminów. Dalsze otrzymywanie zasiłku wymagało złożenia kolejnego wniosku wraz z wymaganym orzeczeniem lekarskim. Powyższe orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zaliczające P. M. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zostało wydane 30 marca 2001r. Następnie zostało zmienione orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 30 maja 2001r , który podtrzymał kwalifikację grupy niepełnosprawności P. M.. Według organu odwoławczego dokumenty powyższe należało złożyć do ośrodka pomocy, co świadczeniobiorca zrobił dopiero w sierpniu 2003r. Kolegium za niewiarygodne uznało w tej mierze wyjaśnienia A. M. , ojca P. M., iż orzeczenie lekarskie składał w Ośrodku już w kwietniu 2001 r , jednak pracownicy odmówili jego przyjęcia, powołując się na zawarty w orzeczeniu zapis . iż stopień niepełnosprawności datuje się od marca 2001 r , pomijając fakt , iż niepełnosprawność istnieje od 1992 r . Wadę powyższą usunęło orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik P. M. zarzucając Kolegium naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji lub o przyznanie skarżącemu przedmiotowego zasiłku w żądanej wysokości .Zdaniem skarżącego wyjaśnienia wymagają zwłaszcza podnoszone w toku postępowania okoliczności odmowy przyjęcia orzeczenia lekarskiego w kwietniu 2001r. W odpowiedzi na zarzuty skargi Kolegium stwierdziło, iż przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło , iż pracownicy Ośrodka Pomocy Rodzinie odmówili przyjęcia wniosku o wypłatę świadczenia. Argument ten nie może zostać uwzględniony także dlatego, iż skarżący miał możliwość złożenia wniosku po otrzymaniu orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności , czego jednak nie uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: W sprawie bezspornym jest, iż decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]kwietnia 1999 r nr.[...] P. M. przyznano zasiłek pielęgnacyjny na okres od marca 1999r do marca 2001r. Oparciem dla decyzji było orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 2 marca 1999 r, zaliczające go osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z orzeczenia wynikało, iż niepełnosprawność istnieje od 1992 r, a orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy do marca 2001r. Kolejnym orzeczeniem z dnia 30 marca 2001 r ten sam Zespól zaliczył P. M. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, również wskazując , iż niepełnosprawność istnieje od 1992 r , natomiast stopień niepełnosprawności datuje się od marca 2001r. W świetle art.14 ust.3 pkt.2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r o zasiłkach rodzinnych , pielęgnacyjnych i wychowawczych ( tekst jedn. Dz.U z 1998 r Nr. 102, poz. 651 ze zmianami ) oznaczało to spełnienie przez skarżącego przesłanki do uzyskania świadczenia w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, zarówno w dacie wydania orzeczenia jak i po wejściu w życie nowelizacji art.14 ust.3 pkt. 2 omawianej ustawy. wprowadzonej ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r o zmianie ustawy o funduszu alimentacyjnym, ustawy o zasiłkach rodzinnych , pielęgnacyjnych i wychowawczych i ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ( Dz .U Nr.154 poz.1781 ze zmianami ). Przepis ten stanowił bowiem, iż zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie w wieku powyżej 16 lat, jeśli jest ona niepełnosprawna w stopniu znacznym, jak również w przypadku, gdy jest ona niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym , jeśli niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego na dziecko. Nie ma przy tym znaczenia kiedy ustalono stopień niepełnosprawności . Istota tego unormowania odnosi się do czasu powstania niepełnosprawności , a nie do jego rozmiaru, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy. Nie jest kwestionowane, iż zasiłek pielęgnacyjny ma charakter obligatoryjny , co oznacza konieczność jego wypłaty , kiedy zainteresowana nim osoba spełnia przesłanki jego przyznania. Kolejne orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności jedynie potwierdzały, iż istnieje stan ciągłości stanu zdrowia skarżącego uprawniający go do otrzymywania zasiłku pielęgnacyjnego. Pozwala to akceptować tezę, iż chwilą przedstawienia orzeczenia Zespołu z dnia 30 marca 2001 r nastąpiłaby kontynuacja świadczenia, a zatem jego wypłata powinna nastąpić zgodnie z zasadami wynikającymi z art.28 ust.1 ustawy o zasiłkach rodzinnych , pielęgnacyjnych i wychowawczych , bez oczekiwania na kolejny wniosek w tej sprawie. W świetle powyższego rzeczą organów administracji było wyjaśnienie , kiedy orzeczenie Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 30 marca 2001 r zostało złożone w Ośrodku Pomocy Rodzinie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić iż w tej mierze doszło do naruszenia przepisów postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia . Stosownie do art.107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności – mocy dowodowej. Nie do przyjęcia jest pogląd wyrażony w decyzji Kolegium, jakoby przeciwko wersji skarżącego miała przemawiać okoliczność , iż pracownik socjalny nie mógł odmówić przyjęcia wniosku, a nadto, iż sam zainteresowany miał możliwość dochodzenia swoich praw w późniejszym terminie po dniu 30 maja 2001 r , kiedy legitymował się Orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. Nie są to dowody obalające , czy w jakikolwiek sposób podważające racje skarżącego. Przeciwnie , sam fakt odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu może przemawiać za tezą, iż nastąpiło to na skutek stanowiska pracowników ośrodka Pomocy Społecznej , którzy złożone orzeczenie uznali za niewystarczające. Wbrew ocenie organu odwoławczego w dniu 19 kwietnia 2001 r skarżący składał do Ośrodka Pomocy Społecznej orzeczenie z dnia 30 marca 2001 r ubiegając się o rentę socjalną, która została mu przyznana decyzją z dnia 4 maja 2001 r . Powyższą okoliczność potwierdza pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 22 września 2003 r znak MOPR.F- 3.VI.DSU / 8181 / 482 /6 / 2003 . Wynika z niego również , iż w dniu 19 kwietnia 2003 r składał odwołanie od orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności. Nie wskazano jednak , co było powodem odwołania. Termin 14 kwietnia 2001 r jako datę kontaktu skarżącego z MOPS–em podano w decyzji organu I instancji. Wskazano mu jednak wówczas inną sekcję jako właściwą do rozpatrzenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Kwestie te zostały pominięte przez organ odwoławczy, co w istotnym stopniu wpłynęło na rozstrzygnięcie. Ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie w pełni rozpatrzonym należy traktować jako dowolne. Zarzut ten usuwają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego ( art.80 kpa ), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący ( art. 77 § 1 kpa ), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli ( art.7 kpa ). Rzeczą organu administracji będzie przeprowadzenie postępowania w sposób wykluczający naruszenie powyższych reguł . Z tych względów na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz .U Nr.153, poz.1270 ) zaskarżoną decyzję należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy.