II SA/Lu 148/09
WyrokWSA w Lublinie2009-05-08
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Witold Falczyński, Joanna Cylc-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego bez rozpatrzenia z powodu braków formalnych jest uzasadnione, gdy wnioskodawca nie uzupełnił wymaganych oświadczeń i dokumentów pomimo wezwań organu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo postąpiły, pozostawiając wniosek o świadczenia z funduszu alimentacyjnego bez rozpatrzenia. Wnioskodawca nie uzupełnił wymaganych prawem oświadczeń dotyczących zobowiązanych do alimentacji oraz dochodów z gospodarstwa rolnego, mimo wielokrotnych wezwań organu. Niewypełnienie tych obowiązków formalnych uniemożliwiło merytoryczne rozpatrzenie wniosku.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, który został pozostawiony bez rozpatrzenia przez organ I instancji z powodu braków formalnych. Wnioskodawczyni nie podpisała wymaganych oświadczeń i nie podała informacji o osobach zobowiązanych do alimentacji oraz o dochodach z gospodarstwa rolnego. Pomimo wezwań do uzupełnienia braków, wnioskodawczyni nie uczyniła tego w wyznaczonych terminach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wnioskodawczyni zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie praw i nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia 23 [...] 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania W K od decyzji Wójta Gminy P. z dnia 5 [...] 2008 r. znak: [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że W. K. zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wniosek został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 20 sierpnia 2008 r., zaś wpłynął do organu w dniu 21 sierpnia 2008 r. We wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego skarżąca nie złożyła podpisu pod trzecim oświadczeniem zawartym w części 2 wniosku. Ponadto nie zostało wypełnione oświadczenie wskazujące osoby zobowiązane do alimentacji. Wraz z wnioskiem zostały złożone dwa załączniki: załącznik nr 3/N i załącznik nr 4/N.
W pierwszym z tych załączników – oświadczeniu o dochodzie członków rodziny rozliczających się na postawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym – W. K. oświadczyła, że nie dotyczy jej oświadczenie o dochodzie z działalności opodatkowanej w formie ryczałtu ewidencjonowanego, jak również w formie karty podatkowej. Natomiast w treści załącznika nr 4/N, stanowiącym oświadczenie o dochodzie członków rodziny nie podlegającym opodatkowaniu, skarżąca oświadczyła, że w roku 2007 nie uzyskała dochodu z takiego tytułu, przy czym nie wypełniła ona rubryki dotyczącej powierzchni posiadanego gospodarstwa rolnego.
W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie Wójta Gminy P. z dnia 31 lipca 2008 r., z którego wynika, że W. K. posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 2,2545 ha przeliczeniowych.
W 2007 r. W. K. otrzymała tytułem alimentów od dłużnika alimentacyjnego D. K. kwotę 178,77 zł. Wobec niewystarczającej treści zaświadczenia komornika sądowego, organ I instancji zwrócił się do tego komornika z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji. W dniu 27 października 2008 r. wydane zostało zaświadczenie, którego treść odpowiada wymaganiom ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
W dniu 11 września 2008 r. organ I instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych we wniosku z dnia 20 sierpnia 2008 r. Nadto wezwał do uzupełnienia załącznika 4/N w terminie 14 dni od otrzymania wezwania, z pouczeniem, że niezastosowanie się do wezwania skutkuje wydaniem decyzji o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.
W piśmie z dnia 24 września 2008 r. W. K. wyjaśniła, że wniosku nie złożyła osobiście, lecz wysłała przesyłką poleconą. Wskazała, że w związku z błędnie sformułowanym wezwaniem, nie może stawić się w organie I instancji.
Wezwaniem z dnia 10 września 2008 r. organ I instancji ponownie wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz załącznika "oświadczenie o dochodzie członków rodziny nie podlegającym opodatkowaniu" w terminie 14 dni od otrzymania wezwania.
Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 14 października 2008 r. W odpowiedzi, pismem z dnia 20 października 2008 r. W. K. wyjaśniła, że nie może się stawić w związku z wezwaniem, ponieważ ostatnie swoje pismo przesłała z załącznikami w dniu 24 września 2008 r. 14-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął bezskutecznie w dniu 28 października 2008 r. W konsekwencji organ I instancji wydał decyzję o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie i we właściwy sposób zastosował przepisy obowiązującego prawa, powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1378 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. Nr 136, poz. 855).
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. K. podnosi, że decyzja narusza jej prawa, bowiem wydana została z upoważnienia Wójta przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., a nie przez Wójta Gminy P.
Zarzuca także, że przed wydaniem decyzji Kolegium nie umożliwiło jej wypowiedzenia się co do treści zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Skarżąca twierdzi ponadto, że wydając zaskarżoną decyzję Kolegium nie uwzględniło treści załączników odwołania, a także treści zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia 24 lipca 2008 r.
Kwestionuje by organ I instancji wzywał ją do złożenia oświadczenia o przekazaniu organowi egzekucyjnemu wszelkich informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu, jak również osób zobowiązanych względem osoby uprawnionej do alimentacji.
Ponadto podnosi, że niezrozumiałe jest dla niej zwracanie się przez organ I instancji do komornika sądowego o wydanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto ustosunkowuje się w sposób szczegółowy do zarzutów skarżącej zawartych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Sąd w całości podzielił ustalenia dokonane przez organy administracji w toku postępowania administracyjnego.
Postępowanie w celu ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego uregulowane zostało w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1378 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. z 2008 r. , Nr 136, poz. 855).
Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 2 ustawy, wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinien zawierać oświadczenie wnioskodawcy o przekazaniu organowi egzekucyjnemu wszelkich znanych mu informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu.
Ponadto pkt 3 tego przepisu stanowi, że wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinien zawierać oświadczenie wnioskodawcy o miejscu zamieszkania, wieku, zatrudnieniu i sytuacji ekonomicznej osób zobowiązanych względem osoby uprawnionej do alimentacji.
W sprawie niniejszej organy administracji prawidłowo ustaliły, że skarżąca nie złożyła we wniosku oświadczenia o przekazaniu organowi egzekucyjnemu wszelkich znanych jej informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu, jak również nie złożyła oświadczenia o miejscu zamieszkania, wieku, zatrudnieniu i sytuacji ekonomicznej osób zobowiązanych względem osoby uprawnionej do alimentacji.
Słusznie podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż oświadczenia te muszą być złożone przez wnioskodawcę w sposób całkowicie odpowiadający stanowi faktycznemu, tak by organy stosujące ustawę na podstawie zawartych we wniosku danych, mogły podejmować czynności wobec dłużnika alimentacyjnego. Nie zawarcie powyższych oświadczeń we wniosku oznacza, że został on wypełniony nieprawidłowo.
Ponadto niewskazanie przez W. K. dochodu uzyskanego z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego utrudniałoby ustalenie, czy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł, co jest warunkiem koniecznym w celu uzyskania świadczeń (art. 9 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 9 ust. 7 ustawy, w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłoszonego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.).
W sytuacji niewskazania przez W. K. powierzchni posiadanego gospodarstwa rolnego, materiał dowodowy sprawy w tym zakresie wymagał uzupełnienia.
Zgodnie z treścią § 5 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku organ właściwy wierzyciela wzywa pisemnie wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
Natomiast stosownie do ust. 3 tego przepisu, w przypadku niezastosowania się do wezwania, organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej zawartych w skardze stwierdzić należy, że są one bezzasadne.
W sprawie z wniosku W. K. decyzja wydana została przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z mocy upoważnienia udzielonego mu przez Prezydenta Miasta Puławy na podstawie art. 39 ust. 2 w zw. z art. 11a ust. 3 ustawy o samorządzie gminny. A zatem w treści zaskarżonej decyzji organ wydający decyzję w I instancji został określony prawidłowo.
Co do zarzutu nie powiadomienia skarżącej o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do treści zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazać należy, że W. K. złożyła do Kolegium w dniu 10 grudnia 2008 r. pismo, w którym ustosunkowała się do treści pisma organu I instancji zawierającego wykaz akt sprawy i uzupełniła materiał dowodowy o kserokopie dokumentów, w jej ocenie istotnych dla sprawy.
Podnosząc ten zarzut skarżąca nie wykazała, by nie powiadomienie jej o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym uniemożliwiło jej przedstawienie jakiegokolwiek dowodu. Podkreślenia wymaga fakt, iż wśród kserokopii dokumentów złożonych bezpośrednio do Kolegium nie było nowych dowodów. Wszystkie dokumenty zgromadzone były w toku postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Również zarzut nieuwzględnienia treści zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia 24 lipca 2008 r. o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaświadczenie to mogłoby stanowić dowód na okoliczność wysokości dochodu uzyskanego przez stronę w 2007 r. , ale tylko wówczas gdyby skarżąca złożyła prawidłowo wypełniony wniosek lub też uzupełniła braki wniosku. Tylko wówczas bowiem organ prowadziłby ustalenia dotyczące wysokości uzyskanego dochodu.
Bezpodstawne są również twierdzenia skarżącej, że nie była wzywana do złożenia oświadczenia o przekazaniu organowi egzekucyjnemu wszelkich informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu oraz oświadczenia o miejscu zamieszkania, wieku, zatrudnieniu i sytuacji ekonomicznej osób zobowiązanych względem osoby uprawnionej do alimentacji. Z akt sprawy wynika, że zarówno wezwanie z 11 września 2008 r. jak i z 10 października 2008 r. wskazywały, że wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego zawiera baki formalne, jak również zawierały pouczenie o tym, że nie dostosowanie się do wezwania skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Co do zarzutu, że niezrozumiałe jest dla skarżącej zwrócenie się przez organ I instancji do komornika sądowego o zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji stwierdzić należy, że postępowanie organu było prawidłowe.
Zgodnie bowiem z treścią art. 15 ust. 5 ustawy, w przypadku złożenia wniosku bez zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 3 lit. b/, organ właściwy wierzyciela występuje do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne z wezwaniem o przesłanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji. Zaświadczenie, które złożyła skarżąca było zaświadczeniem o stanie egzekucji i wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych, a zatem nie odpowiadało wymogom wynikającym z przepisów wyżej powołanej ustawy. Postępowanie organu I instancji było zatem prawidłowe.
Ubocznie podkreślenia wymaga fakt, na który zwrócił uwagę także organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę, że zaskarżona decyzja nie odmawia ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wynika z niej jedynie, że w sytuacji złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku, nie mógł być on rozpoznany.
Nie wyklucza to możliwości wydania decyzji ustalającej prawo do świadczeń w sytuacji złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku.
Mając zatem na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło