II SA/Lu 1485/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. znak: [...] uznające za bezzasadne zarzuty wniesione przez M. G. na postępowanie egzekucyjne wszczęte na mocy tytułu wykonawczego z dnia 15 maja 2003 r. nr 1/03. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji wskazał, iż postępowanie zostało wszczęte po uprzednim doręczeniu upomnienia wystawionego w oparciu o art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. w dniu 21 marca 2003 r. W konsekwencji niewykonania nakazu administracyjnego wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy z urzędu przystępując do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy ustosunkowując się do zażalenia stwierdził, iż nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podzielając tym samym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W ocenie organu argumenty podnoszone przez pełnomocnika zobowiązanej są chybione i tym samym nie zasługują na ich uwzględnienie. Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie złożył pełnomocnik M. G. zarzucając rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 107 §3 kpa oraz przepisów ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1998 r, Nr 98, poz. 968 ze zm.) i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ II instancji, podzielając argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji oraz uznając za chybione argumenty zawarte w zażaleniu nie uzasadnił swojego stanowiska i tym samym naruszył zasady zawarte w art. 107 § 3 kpa. Pełnomocnik wskazał również, iż tytuł wykonawczy wystawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego sporządzony został na druku TYT – 3. Stosownie do przepisów rozporządzenia z dnia 19.12.2002 r. zmieniającego rozporządzenie sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 9 z 2003 r.) formularz TYT – 3 może być stosowany dopiero od dnia 1 lipca 2003 r. W tych okolicznościach zaskarżone postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. §2 powołanego wyżej rozporządzenia w związku z art. 27 §1 ustawy egzekucyjnej. Tytuł zatem nie mógł być sporządzony i doręczony na druku, który nie obowiązywał. Przedmiotowy tytuł ponadto nie zawierał wszystkich danych identyfikujących podmiot zobowiązany (Część B). Przytoczona w uzasadnieniu postanowienia argumentacja braku tych danych nie jest prawidłowa. Wskazanie wszystkich danych jest niezbędne, gdyż pozwala na określenie np. czy zobowiązana jest obowiązana do wykonania obowiązku jako osoba fizyczna czy też jako przedsiębiorca, co może mieć istotne znaczenie dla rachunkowego kwalifikowania kosztów związanych z wykonaniem obowiązku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż zarzut w niej podniesiony jest nietrafny, wynika bowiem z niewłaściwej interpretacji przepisów wprowadzających zmianę stosownego rozporządzenia. W odniesieniu do pozostałych argumentów organ wskazał, iż są one znane organowi i nie mają wpływu na rozstrzygnięcie i zawarte przez organ II instancji stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a. postanowienie organu administracyjnego obok elementów określonych w przepisie art. 124 § 1 k.p.a. powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, o ile przysługuje na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Określenie wymogów uzasadnienia faktycznego i prawnego zawiera przepis art. 107 § 3 k.p.a.. Odnosi się on do decyzji, jednakże na podstawie przepisu art. 126 k.p.a. ma zastosowanie także do postanowień. Zatem uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. winno odpowiadać rygorom określonym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.. Sąd podziela stanowisko wyrażone w skardze, iż przedmiotowe uzasadnienie narusza zasady określone we wskazanym przepisie i nie spełnia wymogów poprawnego uzasadnienia. Ogranicza się ono jedynie do wskazania okoliczności doręczenia upomnienia wystawionego w oparciu o art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) zaś w odniesieniu do meritum rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż: "nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podzielając tym samym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia". W odniesieniu zaś do zarzutów przedstawionych w zażaleniu wskazał, iż są one chybione i tym samym nie zasługują na ich uwzględnienie. Takie uzasadnienie rozstrzygnięcia organu administracji jest wadliwe i skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu. Organ II instancji nie odniósł się bowiem do żadnego z zarzutów podniesionych w zażaleniu, a posłużył się jedynie ogólnikowymi sformułowaniami. Takie uzasadnienie nosi cechy pozorności uzasadnienia i jest istotnym uchybieniem organu. Wskazać należy, iż zarzuty były precyzyjnie sformułowane, nadto ze wskazaniem podstawy prawnej. Organ administracji zobligowany jest w zakresie rozpatrzenia środka zaskarżenia do merytorycznego i wyczerpującego ustosunkowania się do każdego z przedstawionych przez stronę zarzutów (tak również wyrok NSA w Lublinie z dnia 22.04.1998 r. sygn akt I SA/Lu. 21/98 opubl. Lex nr 34147, wyrok NSA w Lublinie z dnia 4.11.1998 r. sygn akt I SA/Lu. 1056/97 opubl. Lex nr 34906, wyrok NSA w Warszawie z dnia 20.12.1999 r. sygn. akt IV SA 274/97 opubl. Lex nr 48234). Uzasadnienie faktyczne niniejszego postanowienia nie odnosi się w żadnym aspekcie do zebranego w sprawie materiału dowodowego, mimo tego, iż na organie odwoławczym ciąży obowiązek ponownego i zarazem wszechstronnego rozpatrzenia danej sprawy. Brak ten wskazuje, iż organ nie dając w uzasadnieniu postanowienia wyrazu jakiegokolwiek rozpatrzenia i analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, uchybił przepisowi art. 77 § 1 k.p.a.. Konsekwencją takiego braku ustosunkowania się do materiału dowodowego jest naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. określającego swobodną ocenę dowodów przez organ administracji. Nie pozwala to bowiem stwierdzić, czy organ w ogóle ocenił zgromadzone dowody, ewentualnie jaką argumentacją się posłużył – co powinien był wyrazić w faktycznym uzasadnieniu decyzji i czy w takim przypadku ocena dowodów nie była dowolna (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 8.9.1998 r. sygn. akt IV SA 893/97 opubl. Lex nr 45905). Zaznaczyć należy, iż wyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia organu nie tylko pozwala na instancyjną i sądową kontrolę takiego aktu, ale jest wyrazem zadośćuczynienia ogólnym zasadom postępowania administracyjnego, tj. określonym w art.: 7, 8, 9 i 11 k.p.a.. Zasady te wskazują, iż każda sprawa administracyjna powinna być rozpatrzona w sposób wnikliwy, organy administracyjne obowiązane są podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwiania sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wyrażenie tych zasad w uzasadnieniu, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. pogłębia zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Tym samym pozwala adresatowi rozstrzygnięcia zrozumieć przesłanki jakimi kierował się organ i dobrowolnie podporządkować się takiemu rozstrzygnięciu (tak też wyrok NSA w Warszawie z 16.03.1998 r. sygn. akt II SA 96/98 opubl. Lex nr 41681). Jest to istotna rola uzasadnienia decyzji (czy postanowienia) – rola perswazyjna, której organy I i II instancji nie mogą lekceważyć (wyrok NSA w Lublinie z dnia 20.11.2001 r. sygn. akt II SA/Lu 629/00 opubl. OSP z 2002 r., nr 10, poz. 136). Zaznaczyć należy, iż realizacja powyżej wskazanych wymogów postępowania administracyjnego – wnikliwe rozpatrzenie sprawy i poprawne uzasadnienie, w tym ustosunkowanie się do zarzutów przedstawionych w zażaleniu jest warunkiem podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Przeprowadzenie w prawidłowy sposób takiego procesu i uzewnętrznienie go w uzasadnieniu postanowienia może spowodować, iż organ wyda postanowienie o innej treści niż zaskarżone lub treść będzie taka sama, przy czym adresat postanowienia uzyska wtedy wyczerpującą i rzeczową informację, jakimi przesłankami kierował się organ wydając dane rozstrzygnięcie. Wobec powyżej wskazanych uchybień odnoszenie się do merytorycznych zarzutów skargi jest zbędne. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.