II SA/Lu 150/04

WyrokWSA w Lublinie2004-10-14

Skład orzekający: Sędzia NSA Maciej Kierek, Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowolnie wybudowanego budynku, którego budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a postępowanie administracyjne wszczęto po tej dacie, należy stosować przepisy dotychczasowe (ustawa z 1974 r.) czy przepisy nowej ustawy (z 1994 r.)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku samowolnie wybudowanego budynku, którego budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a postępowanie administracyjne zostało wszczęte po tej dacie, należy stosować przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. Zastosowanie przepisów dotychczasowych (ustawy z 1974 r.) stanowiło naruszenie prawa, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na działce nr 833, który został wzniesiony w 1990 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wykonanie inwentaryzacji i projektu przeróbek. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i nakazał wykonanie konkretnych robót budowlanych, stosując przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Skarżący L.B. zarzucił organowi odwoławczemu powierzchowne potraktowanie sprawy i niecelowość nakazanych robót.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal (spr) Asesor WSA, Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent Beata Basak, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2004r sprawy ze skargi L. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I uchyla zaskarżoną decyzję; II zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego L. B. kwotę 500 /pięćset / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]listopada 2003 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nakazał A. i W. małż. D. wykonanie w terminie do dnia 30 marca 2004 r. czynności polegających na sporządzeniu inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej budynku usytuowanego na działce Nr 833 położonej w O.L., wykonaniu inwentaryzacji budowlanej oraz projektu ewentualnych przeróbek z uwzględnieniem przepisów w tym techniczno-budowlanych łącznie z opinią techniczną, jak również dokonaniu przeróbek wynikających z wyżej wymienionego projektu. W świetle uzasadnienia decyzji, w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego (wszczętego na wniosek L.B.) ustalono, że na działce Nr 833 został samowolnie wybudowany budynek inwentarsko-gospodarczy, murowany, o wymiarach 8,0 m x 5,75 m, z dwuspadowym dachem pokrytym eternitem, usytuowany w odległości około 1,5 m od granicy działki. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przyjęto, że budynek wybudowano w 1990 r., a obecnie służy on jako pomieszczenie gospodarcze. Zdaniem organu, usytuowanie budynku nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy w związku z czym istnieje możliwość zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r., zgodnie z którym, w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda inwestorowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w określonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Powyższy pogląd, w ocenie organu uzasadnia przepis art. 103 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., pozwalający na stosowanie do obiektów budowlanych, wybudowanych przed dniem 1 stycznia 1995 r., przepisów dotychczasowych, to jest ustawy z dnia 24 października 1974 r. Po rozpatrzeniu odwołania L.B. twierdzącego, że budynek inwentarski wadliwie usytuowano w odległości nie 1,5 m, jak to wynika z decyzji, ale 0,7 m od granicy nieruchomości, z wentylatorem i oknem zamontowanym w ścianie od strony granicy działki Nr 832, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego – na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i nakazał – na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – wykonanie w terminie do dnia 31 maja 2004 r. w oparciu o uprzednio sporządzony projekt budowlany, robót budowlanych polegających na wykonaniu: ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony granicy z działką Nr 832, docieplenia ścian, posadzki w wewnątrz budynku, wentylacji budynku oraz opaski wokół budynku. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy argumentował, iż zaskarżona decyzja narusza prawo bowiem wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi przedłożenia określonej dokumentacji, ale powinno ono wskazywać roboty budowlane dostosowujące budynek do stanu zgodnego z prawem. Natomiast inwentaryzacja budowlana oraz opinia techniczna są dowodami w sprawie podlegającymi – tak jak każdy inny dowód – ocenie organu, który uprawniony jest do nałożenia na inwestora, w drodze decyzji, określonych obowiązków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L.B. zarzucił organowi odwoławczemu powierzchowne potraktowanie sprawy, wskazując jednocześnie na niecelowość nakazanych robót budowlanych, które nie likwidują uciążliwości związanych zbyt bliskim usytuowaniem budynku inwentarskiego od granicy działki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje: Skarga jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. Aczkolwiek skarżący nie podnosił zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisów prawa, stanowiących podstawę wydania zakwestionowanego rozstrzygnięcia, to Sąd miał na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, obowiązującej do dnia 31 grudnia 1994 r., oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016). Na podstawie wskazanych wyżej przepisów obu ustaw orzekające organy nakazały A. i W. małż. D. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego budynku do stanu zgodnego z przepisami. Fakt samowolnej budowy budynku (bez wymaganego pozwolenia na budowę) miał miejsce – wg ustaleń poczynionych w trakcie postępowania administracyjnego w 1990 r. W ocenie Sądu orzekające organy zastosowały w sprawie błędną podstawę prawną, czego skarżący nie podnosił w swojej skardze, przy różnej regulacji prawa budowlanego unormowanego ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek L.B. w dniu 24 lutego 2003 r. Zatem w tej sprawie orzekające organy powinny zastosować przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. Mając powyższe na uwadze, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o zwrocie kosztów uzasadnia przepis art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło