II SA/Lu 1506/02
WyrokWSA w Lublinie2004-02-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Krystyna Sidor (spr.), asesor WSA Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., narusza prawo, jeśli organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie wykazał sprzeczności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie narusza prawa, jeśli organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie wykazał sprzeczności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie ma podstaw do wydania decyzji merytorycznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającą decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla pawilonu handlowo-usługowego. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) i potencjalne uciążliwości. SKO uchyliło tę decyzję, uznając, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił sprawy wystarczająco i nie wykazał sprzeczności z MPZP. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, twierdząc, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie NSA Krystyna Sidor (spr.), Bogusław Wiśniewski/asesor WSA/, Protokolant Ref.st.Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1998 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej Nr XXXBII/466/01 z dnia 28 grudnia 2001 r. /Dz.Urz.Woj.Lubelskiego nr 7 poz. 255 z dnia 11 lutego 2002 r./, po rozpatrzeniu odwołania "[...]" Sp. z o.o. oraz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w C. od decyzji Dyrektora Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta C., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta, z dnia [...] lipca 2002 r. znak: [...] w sprawie odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na budowę pawilonu handlowo-usługowego o powierzchni sprzedażowej do 700 m2 wraz z infrastrukturą techniczną w C. przy A.W.P. na działkach nr [...] – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W motywach podano, że "[...]" Sp. z o.o. w K. złożyła w dniu 27 lutego 2002 r. wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na realizację inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowo-usługowego o powierzchni sprzedaży do 700 m2 wraz z uzbrojeniem, wjazdem i wyjazdem od strony ul. W., parkingiem oraz inną infrastrukturą w C. przy A.W.P., ul. W. nr działki [...]. Organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tejże inwestycji.
W uzasadnieniu stwierdził, że teren lokalizacji przedmiotowej inwestycji wchodzi w skład obszaru oznaczonego symbolem C5.MW-1 – "zabudowa wielorodzinna jako podstawowa funkcja z dopuszczalnością uzupełnienia tej zabudowy pod usługi nieuciążliwe. Ponadto plan realizacji opracowany kompleksowo dla całego osiedla przewiduje na przedmiotowym terenie budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego spinającego dwa sąsiednio zlokalizowane budynki mieszkalne. Zdaniem organu I instancji lokalizacja pawilonu handlowo-usługowego o powierzchni sprzedażowej do 700 m2 na terenie którego podstawową funkcją jest zabudowa wielorodzinna spowodowałyby oprócz złych rozwiązań urbanistyczno-architektonicznych, szereg uciążliwości dla mieszkańców istniejącego osiedla, związanych z komunikacją, hałasem i transportem itp. Lokalizacja pawilonu we wskazanym terenie naruszałaby ustalenie § 5 ust. 1 pkt 1 lit.d planu zagospodarowania przestrzennego.
Od decyzji tej odwołała się "[...]" Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności art. 43 powołanej ustawy oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. W odwołaniu podniesiono, iż całkowicie niezrozumiałe pozostaje powołanie się przez organ administracji na "plan realizacyjny opracowany kompleksowo dla całego osiedla" bez podania na mocy jakiego przepisu organ uznaje ten plan za przepisy obowiązujące. Zwrócono też uwagę, iż planowana inwestycja pawilon handlowo-usługowy nie należy do inwestycji uciążliwych w rozumieniu rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji i jako taka nie wymaga wykonania opracowań dotyczących uciążliwości. Plan zagospodarowania przestrzennego miasta C. przewiduje, iż na terenie oznaczonym symbolem "C5.MW-1" możliwe jest prowadzenie usług nieuciążliwych, a tym samym planowane zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odwołująca się Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w C. wnosiła o uchylenie decyzji organu I instancji jako wydanej na podstawie dowolnych ustaleń, co do uciążliwości planowanej inwestycji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę na skutek złożonych odwołań podzieliło zarzuty co do nie wyjaśnienia sprawy i dowolności ustaleń.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej Nr XXXVII/466/01 z dnia 28 grudnia 2001 r. /Dz.Urz.Województwa Lubelskiego Nr 7 poz. 255 z dnia 11 lutego 2002 r./.
Jak wynika z akt sprawy, przewidywana inwestycja miała być zlokalizowana na terenie oznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego symbolem "C5.MW-1".
Zapisy dotyczące tego terenu brzmią:
1. "C5.MW-1" – zabudowa wielorodzinna, usługi nieuciążliwe.
2. Zasady zagospodarowania terenu:
- adaptacja istniejącej zabudowy usługowo-mieszkalnej
- realizacja nowej zabudowy
- maksymalna wysokość budynków – 4 kondygnacje.
Wynika z nich, że na terenie oznaczonym symbolem "C5.MW-1" możliwe jest prowadzenie usług nieuciążliwych.
W ocenie Kolegium słuszne jest twierdzenie strony, iż odwoływanie się przez organ administracyjny do ewentualnych niedogodności, jakie będą z tym zamierzeniem związane, nie może odnieść skutków w postaci odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż szczegółowe normy /warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane/ będą przedmiotem ustaleń i kontroli przez właściwy organ dopiero w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
W świetle art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym organ nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzona inwestycja nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że organ odmawiając wydania pozytywnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu winien wykazać, że zamierzona inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odmawiając uwzględnienia wniosku inwestora, organ orzekający w sprawie musi zatem wskazać konkretne przepisy, z którymi projektowana zabudowa, czy zagospodarowanie terenu objęte wnioskiem pozostają w sprzeczności, wskazując na czym ta sprzeczność polega.
Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium uznało, iż podniesione w odwołaniu zarzuty są w pełni uzasadnione. Materiał zgromadzony w sprawie, w oparciu o który została wydana zaskarżona decyzja, nie uzasadniał stanowiska zajętego przez organ I instancji. Oznacza to, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, bez wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a zatem z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa.
Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wobec czego na mocy art. 138 § 2 kpa uchylono decyzję organu I instancji i przekazano sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Zarząd [...]Stowarzyszenia [...], który wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego i zasad postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego decyzja organu I instancji odmawiająca wnioskodawcom ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizacji pawilonu handlowo-usługowego była prawidłowa, gdyż zamiar inwestora narusza zapisy planu zagospodarowania przestrzennego oraz zasady komunikacji na terenie osiedla.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawę jej wydania stanowi art. 138 § 2 kpa w myśl którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzją w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
W sprawie niniejszej organ II instancji rozpoznający odwołania wniesione przez strony podzielił zarzuty o dowolności poczynionych przez organ I instancji ustaleń co do stanu faktycznego, nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a także nie wykazaniu na czym ma polegać stwierdzona w decyzji sprzeczność wnioskowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powodująca odmowę ustalenia warunków zabudowy.
Należy podzielić stanowisko zaskarżonej decyzji, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie rodzaju i charakteru wnioskowanej inwestycji oraz jej zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Takie postępowanie powinien przeprowadzić organ I instancji, który obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć wniosek w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizacji wskazanej w nim inwestycji.
Podniesione w skardze zarzuty nie są trafne. gdyż stwierdzone przez organ odwoławczy rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego polegające na nie wyjaśnieniu sprawy organ I instancji nie dawało organowi odwoławczemu podstaw do wydawania w sprawie decyzji merytorycznej.
Zaskarżona decyzja będąca decyzją kasacyjną – nie narusza prawa, a skarga na nią jako bezzasadna i pozbawiona podstaw prawnych podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło