II SA/Lu 151/11
WyrokWSA w Lublinie2011-05-12
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na obmurowaniu piwnicy cegłą klinkierową, ułożeniu terakoty na płycie żelbetowej stropu nad piwnicą i wykonaniu nad piwnicą zadaszenia w postaci dachu jednospadowego, o wymiarach 7,48 m x 3,65 m (powierzchnia 27,30 m2), stanowią nadbudowę piwnicy wymagającą pozwolenia na budowę, czy też remont istniejącego kurnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonanie zadaszonego tarasu (altany) o powierzchni przekraczającej 25 m2, obejmujące wyburzenie dotychczasowych murowanych ścian i wybudowanie nowych ścian klinkierowych, położenie terakoty oraz zrealizowanie zadaszenia, stanowi "budowę" w rozumieniu Prawa budowlanego, która wymaga pozwolenia na budowę. Nie można tego traktować jako remontu, gdyż remont polega na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie na stworzeniu nowego obiektu o innym przeznaczeniu i konstrukcji. W związku z tym, prawidłowo organ nadzoru budowlanego wszczął procedurę legalizacyjną i ustalił opłatę legalizacyjną.Stan faktyczny
J. B. wykonała roboty budowlane przy altanie ogrodowej nad istniejącą piwnicą, które organy nadzoru budowlanego uznały za nadbudowę wymagającą pozwolenia na budowę. Skarżąca twierdziła, że dokonała remontu istniejącego kurnika. Organy ustaliły opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowienia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2010r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia J. B. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia 26 października 2010r. (sprostowane postanowieniem z dnia 18 listopada 2010r.) ustalające dla J. B. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł z tytułu samowolnie wykonanych robót budowlanych przy realizacji altany ogrodowej nad istniejącą piwnicą na działce nr ...przy ul. M. w Z.
Organy obu instancji ustaliły, że na przedmiotowej działce istniała przy granicy z działką sąsiednią murowana piwnica obudowana budynkiem, użytkowanym jako kurnik o wymiarach 6 x 3 m. Jesienią 2005r. J. B. wykonała roboty budowlane polegające na częściowej rozbiórce ścian kurnika, obmurowaniu piwnicy cegłą klinkierową, ułożeniu terakoty na płycie żelbetowej stropu nad piwnicą i wykonaniu nad piwnicą zadaszenia w postaci dachu jednospadowego drewnianego, pokrytego blachodachówką, ze spadkiem na własną posesję - obiekt ten obecnie posiada wymiary 7,48 m x 3,65 m (co wynika z inwentaryzacji piwnicy), a więc ma powierzchnię 27,30 m2. Wykonane roboty organy potraktowały jako nadbudowę piwnicy, na której realizację – ze względu na powierzchnię przekraczającą 25m2 - wymagane było pozwolenie na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, którego J. B. nie posiadała.
Organy stwierdziły jednocześnie, że nadbudowa nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z. uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w Z. z dnia 26 czerwca 2006r. nr XLV/499/06 oraz nie narusza przepisów techniczno - budowlanych, dlatego postanowieniem z dnia 9 września 2010r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nałożono na J. B. obowiązek przedstawienia określonych dokumentów. Po wykonaniu tego obowiązku, organ ustalił opłatę legalizacyjną zgodnie z art. 49 ust. 2 i art. 59 f ust. 1 przyjmując, że przedmiotowy obiekt należy do kategorii III obiektów budowlanych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła J. B., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Skarżąca zakwestionowała zasadność nałożonej opłaty legalizacyjnej, gdyż w jej przekonaniu nie dokonała nadbudowy piwnicy, lecz przeprowadziła remont istniejącego kurnika - w szczególności nie zwiększyła powierzchni dotychczasowego zadaszenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego orzeczenia (decyzji, postanowienia) w zakresie jego zgodności z prawem.
Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
Uiszczenie opłaty legalizacyjnej przewidzianej przepisem art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, jest niezbędnym warunkiem wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych ze względu na brak pozwolenia na budowę. Nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej skutkuje natomiast wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego zrealizowanego samowolnie.
W niniejszej sprawie zachodzi taka sytuacja.
Prawidłowo organy stwierdziły, że skarżąca na działce nr ...położonej przy ul. M. w Z. zrealizowała altanę (taras z zadaszeniem) bez wymaganego - zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) - pozwolenia na budowę.
Jak wynika z akt sprawy, na przedmiotowej działce znajdowała się piwnica, obudowana cegłą i użytkowana jako kurnik. Podczas oględzin w dniu 9 września 2009r. (k.7 akt admin.) skarżąca wyjaśniła, że w 2005r. wyburzyła dotychczasowe ściany i dach kurnika, a w ich miejsce wykonała zadaszenie z blachodachówki oraz niepełne ściany (tylko do wysokości 123 cm), obłożone cegłą klinkierową – w ten sposób powstał zadaszony taras o wymiarach 7, 48 x 3, 65 m (co wynika z inwentaryzacji piwnicy), a więc o powierzchni 27, 30 m2. Skarżąca wprost przyznała, że nie wiedziała, iż na tego typu roboty wymagane było pozwolenie na budowę.
Obowiązek uzyskania pozwolenia na prowadzenie zasadniczo wszelkich robót budowlanych wynika z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Tylko wyraźnie określone w tej ustawie roboty zwolnione są z tego obowiązku, ale zazwyczaj wymagają uprzedniego zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi (art. 30 ustawy).
Wykonanie zadaszonego tarasu, obejmującego wyburzenie dotychczasowych murowanych ścian i wybudowanie nowych ścian klinkierowych, położenie terakoty oraz zrealizowanie zadaszenia – to "budowa" w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, która nie została w tej ustawie zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Wbrew zarzutom skargi nie można potraktować tych robót jako remontu, gdyż "remontem" jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 ustawy). Bezspornie w miejscu, w którym obecnie skarżąca zrealizowała zadaszony taras, istniała obmurowana piwnica, wykorzystywana jako kurnik. Realizacja w tym samym miejscu altany, wymagającej wyburzenia dotychczasowych ścian - niezależnie od tego czy posiada ona identyczne wymiary, jak poprzednio kurnik - nie może być więc potraktowana jako bieżąca konserwacja, skoro jest ona całkiem innym obiektem niż kurnik - o innym przeznaczeniu i innej konstrukcji, w szczególności ze względu na brak pełnych ścian. Niezależnie więc od tego jakie rozmiary miał dach kurnika (czy takie same jak obecne zadaszenie tarasu), nie można było uznać, że skarżąca dokonała jedynie remontu.
Z uwagi natomiast na to, że wykonany taras (altana) posiada powierzchnię przekraczającą 25 m2 (nawet przyjmując wymiary wskazane w protokole oględzin z dniu 9 września 2009r. - 7, 40 x 3, 60 m = 26, 64 m2), nie można było uznać, że wymagał on jedynie zgłoszenia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W sytuacji występującej w sprawie prawidłowo zatem organ nadzoru budowlanego przyjął, że realizacja przedmiotowej altany wymagała pozwolenia na budowę i wszczął procedurę legalizacyjną wzywając skarżącą do przedstawienia określonych dokumentów, a po wykonaniu przez nią nałożonych obowiązków - organ wydał zaskarżone postanowienie z dnia 26 października 2010r. ustalające opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł.
Ustalona w tym postanowieniu opłata została wyliczona poprawnie, w oparciu o art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59 f ust.1ustawy - Prawo budowlane, jako pięćdziesięciokrotność stawki opłaty (500), współczynnika kategorii obiektu (1,0) i współczynnika wielkości obiektu (1,0).
Ubocznie należy wyjaśnić, że obowiązujące przepisy nie przewidują żadnych wyjątków od obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty, który jest niezbędnym warunkiem odstąpienia od sankcji nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę. Opłata legalizacyjna nie jest jednak karą, ponieważ postępowanie legalizacyjne, w toku którego zapada postanowienie ustalające taką opłatę stwarza dla strony możliwość odstąpienia od nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, z której ma ona prawo, a nie obowiązek skorzystać.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdzając, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło