II SA/Lu 151/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie przyznania zasiłku okresowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu J. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), należnego podatku od towarów i usług. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] [...] r., nr [...], odmawiającą uchylenia we wznowionym postepowaniu decyzji ostatecznej ww. Kolegium z dnia [...] [...] r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] [...] r., nr [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], w przedmiocie odmowy przyznania T. W. zasiłku okresowego z przeznaczeniem na zakup lekarstw, środków higieny i środków sanitarnych. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działając z upoważnienia Wójta Gminy [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] odmówił przyznania T. W. zasiłku okresowego z przeznaczeniem na zakup lekarstw, środków higieny i sanitarnych. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją ostateczną z dnia [...] [...] r., nr [...]. Z kolei skarga złożona przez wnioskodawczynię na decyzję organu odwoławczego została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalona prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2014 r. o sygn. akt II SA/Lu 570/13. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. zatytułowanym jako "skarga w sprawie wznowienia postępowania" T. W. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją Kolegium z dnia [...] czerwca 2013 r. Do wniosku strona załączyła prywatny akt oskarżenia z dnia [...] czerwca 2014 r. przeciwko funkcjonariuszowi Policji R. W. o popełnienie przestępstwa z art. 157 § 2 Kodeksu karnego oraz postanowienie Sądu Rejonowego L. — Wschód w L. z siedzibą w Ś. III Wydział Karny z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. akt III K 791/14, umarzające w tej sprawie postępowanie karne. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., nr [...] organ odwoławczy odmówił wznowienia postępowania, uznając, że wnioskodawczyni nie określiła przesłanek wznowienia. T. W. zakwestionowała powyższe postanowienie wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, a jednocześnie o wyłączenie od udziału w postępowaniu członów Kolegium: Z. C. i K. A.. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmówił wyłączenia ww. członków Kolegium od udziału w postępowaniu. Następnie postanowieniem z [...] października 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło własne postanowienie z dnia [...] września 2014 r. w całości i wznowiło postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] 2013 r. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] Kolegium odmówiło uchylenia kwestionowanej decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. We wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r. T. W. zwróciła się do Kolegium o ponowne rozpatrzenia sprawy. Strona wskazała, że przedawnione przestępstwo "socjalnych" i "policji" jasno wynika z załączonych dokumentów, w tym z oświadczenia opiekunki z agencji [...]. Zdaniem strony sprawa "wejścia siłowego" z dnia [...] lipca 2012 r. ma ścisły związek ze sprawą rozpatrywaną w kwietniu 2013 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. – zaskarżoną w niniejszej sprawie – utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzje z dnia [...] listopada 2014 r. Kolegium wyjaśniło, że w oparciu o treść składanych przez skarżącą wniosków (zwłaszcza wniosku z dnia [...] października 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym sprecyzowała, iż powołana przez nią podstawa wznowienia nie dotyczy fałszowania dowodów), za powołaną przez stronę podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie uznało przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Oceniając tę przesłankę Kolegium ponownie stwierdziło, że załączony do wniosku strony prywatny akt oskarżenia z dnia [...] czerwca 2014 r. o przestępstwo z art. 157 § 2 Kodeksu karnego, wniesiony przeciwko funkcjonariuszowi Policji R. W., w wyniku którego Sąd Rejonowy L. — [...] w L. z siedzibą w Ś. III Wydział Karny postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. akt III K 791/14 umorzył postępowanie karne, nie ma prawnego znaczenia dla sprawy. Dotyczy on bowiem zdarzenia, które miało miejsce w dniu [...] lipca 2012 r. i nie ma nic wspólnego z decyzją, której uchylenia domaga się wnioskodawczyni. Nie można bowiem uznać, że działania funkcjonariusza Policji podjęte wraz z pracownikami socjalnymi w dniu [...] lipca 2012 r. miały wpływ na treść rozstrzygnięcia Kolegium z czerwca 2013 r., czy też rozstrzygnięcia organu I instancji z kwietnia 2013 r. W ocenie organu nie ma zatem żadnych podstaw do uznania, iż ww. decyzje zostały wydane w wyniku przestępstwa. Brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wydarzeniami z dnia [...] lipca 2012 r., opisywanymi w prywatnym akcie oskarżenia z dnia [...] czerwca 2014 r., a wydanymi w sprawie decyzjami. Również kwestia samego popełnienia przestępstwa nie jest – zdaniem organu – oczywista, w szczególności nie została stwierdzona wyrokiem sądu. Potwierdzeniem popełnienia przestępstwa nie jest bowiem oświadczenie podpisane przez opiekunkę z agencji [...] dołączone do wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy z dnia [...] grudnia 2014 r. Ostateczna decyzja Kolegium, objęta wnioskiem o wznowienie postępowania wydana została ponad 11 miesięcy po wydarzeniach, które zdaniem strony są podstawą do wznowienia postępowania. Nie istnieje więc nawet związek czasowy pomiędzy wydarzeniami leżącymi u podstaw wniosku o wznowienie postępowania a wydaniem decyzji. W związku z powyższym Kolegium ponownie uznało, że zasadna jest odmowa uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2013 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję T. W. podniosła, że "fałszowanie wywiadów i uzas. decyzji w OPS jest oczywiste (...)", zaś "akt prywatny oskarżenia i post. III K 791/14 o przedawnieniu przestępstwa z 19.07.12 są istotne na okoliczność wniosków o świadczenie (...)". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W świetle § 2 powołanego artykułu, z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Ponadto, w myśl § 3 cytowanego przepisu, z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. W niniejszym postępowaniu T. W. domagała się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej zasiłku okresowego z przeznaczeniem na zakup lekarstw, środków higieny oraz środków sanitarnych. Jako podstawę wznowienia przedmiotowego postępowania skarżąca powoływała okoliczność określoną w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., dotyczącą wydania decyzji w wyniku przestępstwa. Na poparcie swojego twierdzenia do wniosku załączyła kopię prywatnego aktu oskarżenia z dnia [...] czerwca 2014 r. przeciwko funkcjonariuszowi Policji R. W. o popełnienie przestępstwa z art. 157 § 2 Kodeksu karnego oraz kopię postanowienia Sądu Rejonowego L. — Wschód w L. z siedzibą w Ś. III Wydział Karny z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. akt III K 791/14, umarzające postępowanie karne wobec R. W.. W ocenie Sądu stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż brak jest podstaw by uznać, że kwestionowana przez skarżącą decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. jest dotknięta powyżej opisaną wadą, jest prawidłowe. Podkreślić należy, że zasadniczo wznowienie postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. z powodu wydania decyzji w wyniku przestępstwa (podobnie jak w przypadku przesłanki określonej w pkt 1 tego unormowania), możliwe jest dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu, iż do popełnienia przestępstwa rzeczywiście doszło. § 3 powołanego przepisu przewiduje jednak wyjątek od tej zasady wskazując, że z ww. przyczyny można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu. W przedmiotowej sprawie zachodzi właśnie taka sytuacja, albowiem postepowanie karne wobec R. W. zostało umorzone z powodu przedawnienia karalności. Niezależnie jednak od braku potwierdzenia stosownym orzeczeniem sądu, że podczas opisywanego przez stronę w akcie oskarżenia z dnia [...] czerwca 2014 r. zdarzenia rzeczywiście doszło do popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza Policji R. W., należy uznać za zasadne stanowisko Kolegium, iż wskazana sytuacja pozostaje bez związku z kwestionowaną przez stronę w trybie wznowieniowym decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Należy bowiem zauważyć, że przedłożony przez stronę prywatny akt oskarżenia, jak też postanowienie Sądu Rejonowego L. – [...] L. z siedzibą w Ś. z dnia [...] lipca 2014 r. , sygn. akt III K 791/14, umarzające postępowanie karne wobec R. W., dotyczą zdarzenia, które miało miejsce podczas próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej, podjętej w dniu [...] lipca 2012 r. Tymczasem decyzja Kolegium z dnia [...] czerwca 2013 r. zapadła w sprawie, w toku której do prób przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego doszło w dniach: [...] marca 2013 r. i [...] kwietnia 2013 r. To uniemożliwienia przeprowadzenia ze skarżącą aktualizacji wywiadu w tych dniach (a nie w dniu [...] lipca 2012 r.) stanowiło powód odmowy przyznania skarżącej w powołanej sprawie żądanego świadczenia, w oparciu o dyspozycję art. 11 ust. 2 ustawy z dnia [...] marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.), który to przepis znajdujący zastosowanie w przypadku braku współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w rozwiązywaniu trudnej sytuacji rodzinnej. Nie sposób przy tym przyjąć, by sytuacja zaistniała w dniu [...] lipca 2012 r. stanowiła powód braku współdziałania skarżącej z pracownikami socjalnymi podczas prób przeprowadzenia wywiadu podjętych w dniach [...] marca 2013 r. i [...] kwietnia 2013 r., skoro - jak wynika z treści uzasadnienia kwestionowanej decyzji ostatecznej - już po dacie opisanej w akcie oskarżenia skutecznie przeprowadzono ze skarżącą wywiad środowiskowy w dniu [...] grudnia 2012 r. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, jednoznacznie wskazują na brak jakiegokolwiek związku przyczynowego pomiędzy ewentualnym popełnieniem przestępstwa przez funkcjonariusza Policji w dniu [...] lipca 2012 r., a treścią ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r., czy też utrzymanej nią w mocy decyzji organu pomocy społecznej I instancji z dnia [...] kwietnia 2013 r. Tym samym brak jest podstaw dla uznania, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła powołana przez skarżącą przesłanka wznowieniowa postępowania administracyjnego przewidziana w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w pkt II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).