II SA/Lu 153/03
WyrokWSA w Lublinie2004-02-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej wprowadzające dodatkowe kryteria do przyznania zwrotu kosztów dojazdu żołnierzom zawodowym, nieprzewidziane ustawą, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. jest niezgodne z art. 48 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ wprowadza dodatkowe kryteria przyznania zwrotu kosztów dojazdu, które nie zostały przewidziane w ustawie. W związku z tym zaskarżona decyzja, oparta na tym rozporządzeniu, została wydana bez podstawy prawnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu kosztów dojazdu K. D. z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby wojskowej. Odmowa wynikała z faktu, że skarżący nie przyjął przydzielonej mu kwatery. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zwrotu kosztów, opierając się na przepisach rozporządzenia MON. Skarżący zarzucił sprzeczność rozporządzenia z ustawą o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i zasądził od Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy 10 zł tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie: Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy z dnia [...]stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...].10.2002r. i zasądza od Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy 10.- /dziesięć/zł. tytułem kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej po rozpatrzeniu odwołania K. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Nr [...] z [...] odmawiającej z dniem [...] maja 2002 r. zwrotu skarżącemu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania P. do miejsca pełnienia służby D., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art.13 ust. 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1985r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2002r. nr 42, poz. 368 z w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 i 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 23, poz. 107) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że realizując wniosek K. D. z dnia [...].08.2002r. o przydział osobnej kwatery stałej w garnizonie D. przydzielił decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2001r. kwaterę w D. przy ul. [...] o pow. 30,4 m2 strukturze 2 pokoje i kuchnia.
K. D. nie przyjął przydzielonej kwatery oświadczając, że przydzielona kwatera nie spełnia jego oczekiwań ze względu na lokalizację.
W związku z powyższym Dyrektor Oddziału Terenowego WAM wydał decyzję Nr [...], którą wygasił decyzję Nr [...] z dnia [...] w sprawie przydziału K. D. kwatery w D. oraz decyzją tą odmówił z dniem [...] maja 2002r. zwrotu kosztów dojazdu. Podstawą odmowy skarżącemu zwrotu kosztów dojazdu jest § 2 ust. 1 pkt 1 obowiązującego w dacie wydania decyzji o wygaszeniu przydziału kwatery rozporządzenia MON z 20 lutego 1996r.
Z wniosku K. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM wygaszającej przydział kwatery decyzją Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor OR WAM decyzją Nr [...] z [...] października 2002 r. uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego WAM Nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. w części dotyczącej odmowy z dniem 17 maja 2001r. zwrotu kosztów dojazdu K. D. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja wygaszająca przydział kwatery powinna orzekać wyłącznie o wygaśnięciu decyzji przydziału kwatery, natomiast sprawa zwrotu kosztów dojazdu powinna być rozstrzygnięta odrębną decyzją.
W tym stanie Dyrektor Oddziału Terenowego decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił z dniem [...] maja 2001r. zwrotu kosztów dojazdu. Decyzja ta w ocenie organu odwoławczego jest zgodna z prawem.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył K. D. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów procesu.
W uzasadnieniu skargi wskazał na sprzeczność powołanego rozporządzenia MON z dnia 28 września 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości , w której pełnią służbę żołnierze zawodowi (Dz.U. Nr 118 poz. 1265) z ustawą z dnia 22 czerwca 1995r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 42. poz. 368.)
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, ze skarżona decyzja wydana została na podstawie rozporządzenia MON z 20 lutego 1996r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu (Dz.U. Nr 23, poz. 17 z 1996r. obowiązującego do dnia 29.10.2001r. czyli w dacie obowiązywania przepisów kiedy odmowa przyjęcia kwatery miała miejsce tj. [...] natomiast przepis rozporządzenia MON z 28.09.2001r., który przytacza w niniejszej sprawie skarżący, obowiązuje od 30.10.2001r. i swoją treścią § 2 nie odbiega w zakresie niniejszej sprawy od treści § 2 rozporządzenia z dnia 20.02.1996r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych.
Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji sądy co do zasady związane są tylko Konstytucją i ustawami, nie są natomiast związane postanowieniami aktu podustawowego.
W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej odmówił skarżącemu zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby wskazując jako podstawę prawną § 3 ust 3 i § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia MON z 20 lutego 1996r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 23, poz. 107) tj. przepisu obowiązującego do dnia 29.10.2001 r. czyli w dacie kiedy odmowa przyjęcia kwatery miała miejsce tj. [...] maja 2001r.
Przepis § 2 pkt 1 rozporządzenia MON z 28.09.2001r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią służbę żołnierze zawodowi (Dz.U.118, poz. 1265) obowiązuje od 30.10.2001 r. i swoją treścią nie odbiega od powołanego wyżej przepisu rozporządzenia MON z 20 lutego 2001r.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że zgodnie a z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz.U. 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.) żołnierze zawodowi zamieszkujący za zgodą dowódcy jednostki, w innej miejscowości i dojeżdżający do miejscowości w której pełnią służbę otrzymują zwrot kosztów dojazdu najdogodniejszymi środkami transportu, jeżeli organy wojskowe nie wykupiły uprawnień do bezpłatnych przejazdów tym środkiem.
W § 2 tegoż rozporządzenia wskazano, iż Minister Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia określi szczegółowe zasady oraz tryb zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią służbę żołnierze zawodowi.
Podkreślić należy, że rozporządzenie jest aktem wydanym na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego.
Analizując treść powołanego wyżej art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej przyjąć należy, że jedynym kryterium od którego ustawodawca uzależnił otrzymywanie zwrotu kosztów dojazdu, jest uzyskanie zgody dowódcy na zamieszkiwanie w innej miejscowości. Również zakres wyłączeń przedmiotowych został jasno określony. Dotyczy on sytuacji, w której organy wojskowe wykupiły uprawnienia do bezpłatnych przejazdów najdogodniejszym publicznym środkiem transportu.
Powołane rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996r. (Dz.U. Nr 33, poz. 107) – w treści § 2 jak i rozporządzenie MON z dnia 28 września 2001r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią służbę żołnierze zawodowi wprowadza dodatkowe, nieprzewidziane ustawą kryteria, od spełnienia których ma zależeć prawo do otrzymania dochodzonego przez skarżącego świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny badając w ramach własnych kompetencji legalność aktu podustawowego tj. powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu koszów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 23, poz. 107) uznał niezgodność tegoż aktu z art. 48 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej. W tym stanie stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej.
Mając te wszystkie względy na uwadze działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sąd orzekł jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło