II SA/Lu 154/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Asyst. sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004 r. sprawy ze skarg Akademii Rolniczej i T. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. po rozpatrzeniu odwołania Akademii [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003r. nakazującej Akademii [...] wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego o wymiarach 18,40 x 4,00 m. dobudowanego samowolnie do szczytowej ściany hali do jazdy konnej na działce nr ewid. [...] w E., gm. N. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że inwestorem hali do jazdy konnej jest Akademia [...], której decyzją Starosty z [...] marca 2001r. udzielono pozwolenia na budowę. Do hali tej tego dobudowano samowolnie obiekt budowlany o wymiarach 18,40 x 4,00 m. Obiektu tego nie można przy tym uznać jedynie za odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę hali. Samowola została dokonana na terenie objętym pozwoleniem na budowę i odpowiedzialność za jej popełnienie ponosi inwestor, a nie dzierżawca i wykonawca robót T.B. Wobec niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych na inwestora postanowieniem z 21 lipca 2003r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016), zaszła konieczność zastosowania sankcji wynikających z art. 48 ust. 1 tej ustawy, tj. nakazania rozbiórki samowolnie dobudowanego obiektu. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (jednolite co do treści) na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli: Akademia [...] i T.B. Skarżący podnieśli zarzut mającego wpływ na treść decyzji naruszenia przepisów postępowania , a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. przez nie doręczenie T.B. postanowienia z dnia [...] lipca 2003r. określającego warunki, pod jakimi możliwa była legalizacja samowoli budowlanej. Wskazali ponadto, że warunki określone w postanowieniu z dnia [...] lipca 2003r. zostały wykonane w całości pomimo braku doręczenia tego postanowienia T.B. i przedstawione organom nadzoru budowlanego w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Skargi podnoszą także, iż zawarty w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosek Akademii [...] o przywrócenie terminu do spełnienia warunków pozwalających na legalizację samowoli budowlanej nie został w ogóle rozpoznany. Uniemożliwiło to zaskarżenie i skontrolowanie prawidłowości nieuwzględnienia tego wniosku. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargi wniesiono o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W kwestii nieotrzymania przez T.B. postanowienia organu I instancji z dnia [...] lipca 2003r. wyjaśniono, iż zostało ono wysłane listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w tym samym dniu i było awizowane przez placówkę pocztową w dniu 23 lipca 2003r., a następnie z powodu nie podjęcia w terminie zwrócone w dniu 13 sierpnia 2003r. do nadawcy (po 21 dniach). PINB powtórnie wysłał w dniu 20 sierpnia 2003r. w/w postanowienie listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Przesyłkę tę awizowano w dniu 22 sierpnia 2003r. , zaś w dniu 1 września 2003r. (po 11 dniach) nastąpiło powtórne awizowanie. Z uwagi na niepodjęcie w terminie urząd pocztowy w dniu 12 września 2003r. zwrócił przesyłkę do nadawcy. W zaistniałej sytuacji należy uznać, że postanowienie organu I instancji z dnia 21 lipca 2003r. zostało doręczone skarżącemu T.B. zgodnie z wymogiem art. 44 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargi zważył, co następuje: Bezsporna w sprawie niniejszej jest okoliczność wybudowania bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego o wymiarach 18,40 x 4,00 m. dobudowanego do realizowanej na podstawie pozwolenia na budowę hali do jazdy konnej na działce nr ewid. [...] w E. Gdyby nawet dobudowany obiekt traktować jako część realizowanego na podstawie pozwolenia na budowę obiektu hali do jazdy konnej, to sytuacja taka mimo wszystko nie mogłaby być oceniana w aspekcie przepisów art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016) tylko jako istotne odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę z możliwością jej legalizacji, lecz konieczne jest zastosowanie unormowania art. 48 Pr. bud. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 2001r. Sygn. akt III RN 89/00 "Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) stanowi podstawę prawną nakazania rozbiórki części budynku dobudowanej samowolnie poza zakresem pozwolenia na budowę". W wydanej w sprawie przedmiotowej dobudowy decyzji z dnia [...] lipca 2003r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność wcześniejszej decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2003r. nakazującej wykonanie rozbiórki spornego obiektu T.B. wyrażając pogląd, że nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, tj. Akademii [...] a nie do wykonawcy robót – T.B. Samowola budowlana została bowiem dokonana na terenie objętym pozwoleniem na budowę. Stanowisko to zasługuje na aprobatę. Wypada przy tym zauważyć, że powyższa decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lipca 2003r. jest ostateczna, zaś strony nie wnosiły od niej środków odwoławczych. Wobec wejścia w życie z dniem 11 lipca 2003r. (tj. w trakcie postępowania w niniejszej sprawie) ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) i dokonanego nią złagodzenia rygoryzmu art.48 Pr. bud., postanowieniem z dnia [...] lipca 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie znowelizowanych przepisów ust. 2 i 3 art. 48 Pr. bud. wstrzymał roboty budowlane przy przedmiotowym obiekcie i zobowiązał inwestora – Akademię [...] do wykonania trwałego zabezpieczenia budynku przed pobytem osób postronnych oraz przedstawienia wymienionych w postanowieniu dokumentów w terminie do 30 września 2003r. Wobec zaś niedopełnienia tych obowiązków przez inwestora nakazał na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 rozbiórkę przedmiotowego obiektu decyzją z dnia [...] listopada 2003r. utrzymaną w mocy przez decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wywody skargi odnoszące się do prawidłowości postępowania administracyjnego, a w szczególności podnoszące nie doręczenie skarżącemu T.B. postanowienia z dnia [...] lipca 2003r. są chybione przede wszystkim dlatego, że postanowienie to nakładało określone obowiązki nie na niego, lecz na skarżącą Akademię [...]. Ponadto wobec niemożności doręczenia skarżącemu postanowienia w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. , prawidłowo został zastosowany tryb doręczenia określony w art. 44 k.p.a. polegający na złożeniu pisma na okres 7 dni w placówce pocztowej i umieszczeniu o tym zawiadomienia w skrzynce na korespondencję adresata. Przepis art. 44 k.p.a. stanowi, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na który pismo zostało złożone w placówce pocztowej (lub w urzędzie gminy). Redakcja uzasadnienia skargi zdaje się wskazywać, iż za uchybienie uważają one wysłanie postanowienia " w szczycie sezonu urlopowego" Trzeba w związku z tym stwierdzić, że żaden przepis Kodeksu postępowania administracyjnego nie pozwala na wstrzymanie czynności przez organ administracji ze względu na sezon urlopowy. Co więcej, postępując w ten sposób organ naraziłby się na słuszny zarzut opieszałości. Należy też zauważyć, że postępowanie w sprawie toczyło się już od dłuższego czasu. Obowiązkiem strony było w przypadku zmiany adresu (nawet na okres urlopu) zawiadomienie o tym organu administracji (art. 41 § 1 k.p.a.). Z akt sprawy nie wynika, by T.B. dopełnił tego obowiązku. W tej sytuacji doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2 k.p.a.). Nie jest także zasadny zarzut nie rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu przedstawienia dokumentacji określonej w postanowieniu z dnia 21 lipca 2003r. Możliwość przywrócenia terminu na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. odnosi się tylko do terminów procesowych. Przepis ten nie ma zaś zastosowania w przypadku tzw. terminów urzędowych, wyznaczonych stronie przez organ administracji do wykonania określonych obowiązków. Te ostatnie mogą być wprawdzie z ważnych powodów przedłużane (lub skracane) przez organ, ale na wyraźny wniosek strony zgłoszony przez upływem terminu (zob. "Kodeks postępowania administracyjnego – Objaśnienia" pod red. A.Wróbla – Zakamycze 2004, s.106). Gdyby nawet przedmiotowy termin uznać za przywracalny, to zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Przyjmując, że przeszkodą w wykonaniu (przez Akademię [...]) obowiązków wynikających z postanowienia z dnia 21 lipca 2003r. był brak wiedzy o tym postanowieniu po stronie T.B., to wiedzę tę skarżący niewątpliwie uzyskał z chwilą doręczenia mu decyzji organu I instancji z 28 listopada 2003r., co nastąpiło – jak wynika z akt sprawy – 4 grudnia 2003r. Wniosek o przywrócenie terminu winien być więc złożony najpóźniej 11 grudnia 2003r. Tymczasem odwołanie Akademii [...] od decyzji organu I instancji zawierające wniosek o przywrócenie terminu wpłynęło do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dnia [...] grudnia 2003r., a sporządzone zostało 16 grudnia 2003r. Także z tego względu wniosek o przywrócenie terminu był więc niedopuszczalny i nie mógł być rozpatrzony merytorycznie. Z powyższych względów wniesione skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004r. podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skarga T.B. dodatkowo podlegała oddaleniu także z braku interesu prawnego w zaskarżeniu przez niego powyższej decyzji administracyjnej, która nie odnosi się do sfery jego indywidualnych praw i obowiązków (art. 50 § 1 p.p.s.a.). Obowiązek rozbiórki spornego obiektu - co należy raz jeszcze podkreślić – został nałożony bowiem wyłącznie na Akademię [...]. Ewentualne wzajemne zobowiązania między skarżącymi pozostają zaś poza sferą regulacji Prawa budowlanego i nie mają istotnego znaczenia w postępowaniu administracyjnym.