II SA/Lu 1549/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak- sprawozdawca, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant referent stażysta Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego w sprawie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...]r. (Nr [...]) wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia Prokuratora Prokuratury Rejonowej J.S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. (Nr [...]). W uzasadnieniu stwierdził, że przedmiotowa sprawa dotyczy wykonania przez Z.G. samowolnie czyli bez wymaganego przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tj. Dz.U. Nr 106, poz. 1126 z 2000r. ze zm.) pozwolenia na budowę silosu na pasze na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości O. Dlatego też skarżonym postanowieniem organ I instancji wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych przy danym obiekcie i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie do 30 kwietnia 2004r., następujących dokumentów. Po pierwsze, zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu tzn. Wójta Gminy, że budowa silosu na przedmiotowej działce zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po drugie, cztery egzemplarze projektu budowlanego uwzględniającego stan aktualny i projekt na dokończenie spełniający warunki techniczne jakim powinny odpowiadać tego typu budowle wraz z zaświadczeniem, że osoba wykonująca dokumentację jest członkiem właściwej izby samorządu zawodowego. Po trzecie, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po czwarte, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednocześnie organ odwoławczy orzekł, że nie wszystkie postanowienia wydane w toku postępowania administracyjnego są zaskarżalne. Stosownie do treści art. 141 § 1 kpa zażalenie służy stronie tylko wówczas, gdy kodeks tak stanowi. Kwestia zaskarżenia postanowienia może być też uregulowana przepisami prawa materialnego. W tej sprawie, przepis art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stanowiący podstawę prawną wydanego przez organ I instancji postanowienia nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na to postanowienie, podkreślił organ II instancji. Jednocześnie dodał, że skoro niedopuszczalne jest wniesienie zażalenia to także brak jest podstaw do jego merytorycznego rozparzenia przez organ II instancji. W skardze do sądu prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do załatwienia. W treści skargi podniósł trzy podstawowe zarzuty: Po pierwsze, obrazę art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego oraz art. 104 § 1 kpa, gdyż w sentencji tegoż postanowienia jest "zapis" nakazujący rozbiórkę obiektu budowlanego, czyli postanowienia rozstrzygającego sprawę, co zastrzeżone jest dla decyzji administracyjnej od której stronom przysługuje wniesienie środka odwoławczego. Po drugie, zebranie materiału dowodowego w niniejszej sprawie z naruszeniem art. 77 kpa tj. , nie przesłuchanie w sprawie świadków, którzy budowali silos jak i stron. Wykluczyło to możliwość ustalenia faktycznej daty budowy silosu, a za tym powołania właściwej podstawy prawnej mającej istotne znaczenie co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Po trzecie, przyjęcie błędnego poglądu prawnego, iż na postanowienie o wstrzymaniu budowy wydane w trybie art. 48 ust. 2 i 3 powołanego prawa budowlanego nie przysługuje środek odwoławczy w postaci zażalenia . W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Podczas rozprawy przed sądem prokurator poparł skargę ograniczając ją jednak tylko do zarzutu z pkt 3 tj., że na postanowienie wydane w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego przysługuje jednak zażalenie (dowód: protokół z rozprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie wbrew zarzutowi ze skargi skarżone postanowienie nie naruszyło przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego. Po pierwsze, organ II instancji prawidłowo orzekł, że na postanowienie wydane przez właściwy organ w trybie art. 48 ust. 2 i 3 cyt. ustawy - Prawo budowlane nie przysługuje zażalenie. Wynika to z tego, że dyspozycja normy prawnej zawarta w tym przepisie nie zawiera pouczenia o możliwości wniesienia środka zaskarżenia tj. zażalenia tak jak stanowi ustawodawca w odniesieniu do wszystkich innych postanowień, które wydaje właściwy organ na materialnoprawnej podstawie ustawy - Prawo budowlane. Ponadto dyspozycja art. 141 § 1 k.p.a. stanowi, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, a jeżeli to nie zachodzi, wówczas strona może je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.). Także chybiony jest pogląd wyrażony w skardze, że skoro dyspozycja art. 50 ust. 5 stanowi, że na postanowienie o wstrzymaniu robót służy zażalenie to dotyczy to także postanowienia wydanego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 cyt. ustawy - Prawo budowlane. Wynika to z tego, że dyspozycja art. 50 ust. 5 jest stosowana wyłącznie w związku z hipotezą art. 50 ust. 1 , która jednoznacznie stanowi, że właściwy organ w przypadkach innych niż określone w art.. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 wydaje postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Z kolei nawet z wykładni językowej wynika, że dyspozycja art. 48 ust. 2 pkt 2 i 3 cyt. ustawy – Prawo budowlane może być stosowana wyłącznie w związku z dyspozycją art. 48 ust. 1 – o czym jednoznacznie stanowi art. 48 ust. 1 tejże ustawy – czyli jest to całkowicie inny stan prawny i faktyczny niż unormowany art. 50 ust. 1 i 5 tejże ustawy – Prawo budowlane. Po drugie, sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 października 2004 roku (sygn. akt II SA/Lu 1563/03) o niedopuszczalności wniesienia przez prokuratora odwołania od decyzji organu I instancji , w sytuacji kiedy prokurator nie brał udziału w postępowaniu prowadzącym do jej wydania – co oczywiście dotyczy również wniesienia zażalenia (art. 144 k.p.a.). Wynika to z wykładni funkcjonalnej i systemowej art. 183 i 184 oraz 188 k.p.a. w związku z art. 141 i 144 k.p.a. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.