II SA/Lu 1564/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Marek Zalewski, Asesor WSA Małgarzata Fita, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...], Nr [...] Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 92 i art. 95 ust. 1 pkt. 3 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (tj. Dz.U. z 2002 r., Nr 7 poz. 58 ze zm), po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Nr [...] z dnia [...] Komendanta Miejskiego Policji, utrzymano w mocy przedmiotową decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż A. K. pełni służbę w Policji od dnia [...] grudnia 1998 r.. Na funkcjonariusza w służbie stałej został mianowany w dniu 21 grudnia 2001 r. W dniu 1 stycznia 2002 r. skarżący złożył oświadczenie mieszkaniowe, w którym wskazał, iż od dnia [...] kwietnia 2001 r. zamieszkuje wraz z rodziną w lokalu mieszkalnym położonym w L. przy ul. D., którego najemcą była jego żona - M. K. Na podstawie przedmiotowego oświadczenia ustalone zostały uprawnienia A. K. do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, określone szczegółowo w decyzji z dnia [...], Nr [...] wydanej z upoważnienia Komendanta Miejskiego Policji. W dniu [...] maja 2003 r. A. K. złożył raport z wnioskiem o przyznanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, gdyż jego żona przekazała wszystkie prawa do zajmowanego lokalu mieszkalnego na rzecz swojej matki - W. B. Do raportu dołączył umowę zobowiązującą do zawarcia umowy najmu i umowę zobowiązującą do sprzedaży wyodrębnionego lokalu mieszkalnego z dnia 14 kwietnia, umowę najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] października 2000 r. zawartą pomiędzy M. K. (najemcą), a "[...]" - sp. z o.o. oraz porozumienie z dnia [...] kwietnia 2003 r. i zaświadczenie z dnia [...] maja 2003 r.. Po przeanalizowaniu wyżej wymienionych dokumentów decyzją z dnia [...], Nr [...] Komendant Miejski Policji odmówił przyznania wnioskodawcy równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uznając, iż przedmiotowego świadczenia nie przyznaje się policjantowi, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2002 r., Nr 100, poz. 918). Od powyższej decyzji A. K. złożył odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji uchylono orzeczenie I instancji i sprawa przekazana została do ponownego rozpoznania. W przeprowadzonym postępowaniu uzupełniającym ustalono, że A. K. wraz z żoną i synem zamieszkują w mieszkaniu położonym w L., przy ul. D. W przedmiotowym mieszkaniu zameldowani są M. K. i M. K. (syn skarżącego), natomiast A. K. zameldowany jest w L. przy ul. H. w mieszkaniu swojej matki. W. B., na rzecz której przeniesiono prawa do lokalu przy ul. D. zamieszkuje faktycznie i jest zameldowana w mieszkaniu przy ul. J., do którego prawa związane z członkostwem w spółdzielni mieszkaniowej posiada jej mąż W. B. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] Komendant Miejski Policji odmówił skarżącemu przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Od powyższej decyzji A. K. ponownie złożył odwołanie do organu II instancji. Rozpatrując niniejszą sprawę Wojewódzki Komendant Policji uznał, iż jej stan faktyczny wskazuje na to, iż celem przeniesienia przez M. K. uprawnień głównego najemcy mieszkania przy ul. D. w L. na rzecz swojej matki była chęć obejścia przepisu art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, który stanowi, że nie przydziela się lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej lub którego małżonek posiada taki lokal mieszkalny. Zgodnie z art. 92 cyt. ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Policjantowi, który nie spełnia przesłanek do uzyskania mieszkania służbowego nie może być przyznany równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, ponadto utrata przez funkcjonariusza prawa do lokalu mieszkalnego nie skutkuje wobec pracodawcy obowiązkiem ponownego zapewnienia mieszkania lub zamiennie wypłatą równoważnika za brak lokalu. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, organ odwoławczy uznał, iż potrzeby mieszkaniowe A. K. są zaspokojone, a zrzeczenie się prawa do lokalu przy ul. D. w L. miało na celu uzyskanie uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Na powyższą decyzję A. K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, w której wnosi o przyznanie mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od momentu, kiedy nabył do niego prawo. Zaskarżonej decyzji zarzucił brak podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz zastosowanie rozszerzającej interpretacji przepisów na niekorzyść strony. W uzasadnieniu swojej skargi A. K. stwierdził, iż od dnia mianowania go na funkcjonariusza w służbie stałej w Komendzie Miejskiej Policji nabył prawo do uzyskania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego zgodnie z przepisami ustawy o Policji i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wydając decyzję organy I i II instancji nie sprawdziły, kto jest właścicielem lokalu, w którym zamieszkuje, nie uwzględniły wysokości czynszu płaconego przez skarżącego (którego stawka nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę) oraz faktu, iż zajmowana przez jego rodzinę powierzchnia mieszkalna lokalu nie jest zgodna z normą powierzchni mieszkalnej im przysługującej. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania organu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie na celu ocenę działania tego organu. Z tego względu nie może zastępować organu administracji i wydawać końcowego rozstrzygnięcia. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd doszedł do przekonania, że skarga niniejsza jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 92 ustawy o Policji (Dz.U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.) policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Zgodnie z art. 89 cyt. ustawy członkami rodziny policjanta są pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym: małżonek, dzieci (...) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia oraz rodzice policjanta i jego małżonka (...). W niniejszej sprawie członkami rodziny skarżącego są: jego żona - M. K. i małoletni syn - M. K. Mając na uwadze przepisy Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2002 r., Nr 100, poz. 918) wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 92 ust. 2 ustawy o Policji, przedmiotowe świadczenie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają: 1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej; 2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu; 3) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostające w zasobach towarzystw budownictwa społecznego; 4) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2; 5) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno - pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny; 6) tymczasowej kwatery. Równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi jeżeli: 1) utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa wyżej, 2) otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (...); 3) jego małżonek otrzymał taką pomoc; 4) bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym; 5) w miejscu pełnienia służby (...) zajmuje lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny, będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. W świetle poczynionych przez organy I i II instancji ustaleń faktycznych, M. K. - żona skarżącego przed zawarciem związku małżeńskiego (w 2001 r.) zawarła w dniu [...] kwietnia 1999 r. z L. P. umowę zobowiązującą do zawarcia umowy najmu oraz zobowiązującą do sprzedaży wyodrębnionego lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. D., a następnie w dniu [...] października 2000 r. umowę najmu przedmiotowego lokalu (ze spółką "[...]" sp. z o.o. działającą na mocy pełnomocnictwa udzielonego jej przez L. P.). Po zawarciu małżeństwa M. K. na mocy porozumienia z dnia 1 kwietnia 2003 r. przekazała swojej matce - W. B. wszelkie prawa i obowiązki wynikające z wyżej wymienionych umów. Mając na uwadze powyższe, zarówno w dniu złożenia przez A. K. pisma z prośbą o przyznanie równoważnika pieniężnego (raport z [...] maja 2003 r.), jak i później, w dniu złożenia oświadczenia mieszkaniowego ([...] sierpnia 2003 r.), warunkującego na postawie § 3 cyt. rozporządzenia możliwość ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, A. K. nie legitymował się prawem do lokalu mieszkalnego określonym w § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie (...) równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Od dnia przekazania praw do zajmowanego mieszkania przez jego żonę W. B., zajmował bowiem przedmiotowy lokal na podstawie umowy użyczenia zawartej z teściową. Niesłuszny jest pogląd organów wydających decyzję w sprawie, że A. K. nie przysługuje na zasadzie § 1 ust. 2 pkt 1 prawo do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ponieważ, jego żona zrzekła się prawa do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a zrzeczenie to miało na celu obejście przepisów prawa w celu otrzymania przedmiotowego świadczenia. Gramatyczna wykładnia tego przepisu, a więc podstawowy i zasadniczy sposób wykładni norm prawnych w świetle nauki teorii prawa, prowadzi do jednoznacznego rozumienia tego przepisu, że tylko jeżeli policjant utraci lub zrzeknie się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego, o którym mowa w § 1 ust 1 cyt. rozporządzenia, nie przyznaje mu się równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W niniejszej sprawie skarżący nie utracił ani nie zrzekł się takiego prawa, dlatego przepis ten w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania. Ponadto zarzut działania skarżącego i jego żony - M. K. w celu obejścia przepisów dotyczących ustalania prawa do przyznania określonego wyżej świadczenia oparty jest na dowolnej ocenie zgromadzonego materiału. W niniejszej sprawie bez znaczenia są również ustalenia organów dotyczące zameldowania A. K., M. K. i ich syna M. K. oraz W. B. Samo zameldowanie jest jedynie czynnością materialno - techniczną mającą na celu ewidencję ludności i nie stanowi podstawy do stwierdzenia uprawnienia do danego lokalu mieszkalnego w którym zameldowanie następuje. Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.