II SA/Lu 1566/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (spr.), Sędziowie Jerzy Drwal(asesor WSA), Grażyna Pawlos-Janusz(sędzia NSA), Protokolant referent Beata Basak, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 r. sprawy ze skargi Gminnego Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz własności budynku. oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]października 2002r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 204, art. 205 w zw. z art. 242 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania Gminnego Związku [ ...] w Ż. z siedzibą w B. od decyzji Zarządu Gminy z dnia [...]lipca 2002r. znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Gminny Związek [...] z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w K. nr [...] o pow. 1,13 ha oraz własności znajdującego się na niej budynku – uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło toczące się postępowanie administracyjne. W motywach decyzji podano, że Gminny Związek [...]z siedzibą w B. wystąpił do Zarządu Gminy o stwierdzenie, że z dniem 5 grudnia 1990 r. nabył prawo użytkowania wieczystego nieruchomości Nr [...] o pow. 1,13 ha w K. oraz własności znajdujących się na niej budynków. Wniosek uzasadniono faktem władania przedmiotową działką od 1963 r. przez jednostki kółek rolniczych, których wnioskodawca jest następcą prawnym. Decyzją z dnia [...] lipca 2002r. organ I instancji odmówił stwierdzenia nabycia przez wnioskodawcę prawa użytkowania wieczystego działki Nr [...] w K. oraz własności budynków wobec braku przesłanek z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543). Wnioskodawca nie jest bowiem państwową ani komunalną osobą prawną ani Bankiem [...], a tylko w stosunku do tych podmiotów w świetle powołanego przepisu możliwe jest uwłaszczenie będącego w ich zarządzie mienia. Rozpoznając odwołanie wniesione przez Gminny Związek [...] z siedzibą w B.– organ Ii instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne , uznając, że w świetle art. 205 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami roszczenie z jakim wystąpił wnioskodawca podlega prawu cywilnemu i wymaga zwarcia umowy w formie aktu notarialnego, a zatem nie może być przedmiotem decyzji administracyjnej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gminny Związek [...] wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo materialne i przepisy postępowania administracyjnego. Skarżący uważa, że organ odwoławczy nie rozpatrzył merytorycznie złożonych w odwołaniu zarzutów i nie rozstrzygnął wniosku o uwłaszczenie, choć był do tego zobowiązany w świetle orzecznictwa sądowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Z dowodów sprawy wynika, że Gminny Związek [....] występował do Zarządu Gminy o przekazani w wieczyste użytkowanie działki o pow. 1,13 ha w S. obręb K. Nr [...] oraz nieodpłatne przekazanie znajdujących się na niej budynków. Pierwszy wniosek w tym przedmiocie był złożony 21 listopada 1995r. , kolejne 12 lutego 1996 r. i 14 maja 1996 r. , a ostatni – w dniu 5 lutego 2002 r. Między wnioskodawcą a organem administracji prowadzono korespondencję odnośnie potrzeby przedłożenia wymaganych prawem dokumentów dla wykazania przysługującego wnioskodawcy roszczenia, jednakże pierwsza decyzja w sprawie została wydana przez organ I instancji dopiero w dniu [...] lipca 2002r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) , bowiem zgodnie z art. 205 tejże ustawy roszczenia spółdzielni, związków spółdzielczych oraz innych osób prawnych o ustanowienie użytkowania wieczystego, powstała przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, podlegają w tym dniu jej przepisom. Wskazana ustawa przewiduje wydanie decyzji administracyjnych w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własność budynków oraz innych urządzeń i lokali – jedynie przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank [...] – po spełnieniu przez ww. podmioty ustawowych przesłanek. Wynika to z treści art. 200 tejże ustawy. Taki sposób uwłaszczenia nie dotyczy spółdzielni, związków spółdzielczych oraz innych osób prawnych, którym to podmiotom przysługuje wyłącznie roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz o przeniesienie własności budynków (art. 204 ustawy). Oznacza to, że uwłaszczenie tychże podmiotów następuje poprzez zawarcie umowy bez przetargu. Wyłączony jest zatem tryb postępowania administracyjnego w tych sprawach, a organy administracyjne nie są właściwe do wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie roszczeń przysługujących podmiotom wymienionym w art. 204 jako, że roszczenia te mają charakter cywilnoprawny. Prawidłowe jest zatem stanowisko zaskarżonej decyzji, iż postępowanie administracyjne prowadzone przez organ I instancji było bezprzedmiotwe, gdyż organy administracji nie były uprawnione do jego prowadzenia. W tych warunkach organ II instancji po uchyleniu decyzji organu I instancji zasadnie orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego. Podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 kpa . Podniesione w skardze zrzuty nie są trafne, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i zasad postępowania. Z tych względów i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.