II SA/Lu 1567/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor ( spr.), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2004r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]., znak: Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz M. K. kwotę 10zł ( dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., znak: [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpoznaniu wniosku M.K., na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy M.K. wnosił o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w obozie hitlerowskim w Z. w marcu i lipcu 1943 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracyjny wyjaśnił, że nie ma podstaw do zastosowania art. 4 ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy o kombatantach i przyznania M.K. uprawnień kombatanckich, gdyż nie był on osobę represjonowaną w rozumieniu tej ustawy. Organ administracyjny nie dał bowiem wiary zeznaniom świadków zgłoszonych przez niego, tj. Z.K., R.S. i W.W., na okoliczność, że przebywał on w tym okresie w obozie w Z. Organ podniósł, że Z.K. w chwili osadzenia w obozie miała 6 lat, zaś R.S. – 3 lata, więc ze względu na wiek i liczebność obozu nie mogli pamiętać poszczególnych osób. Organ administracyjny powołał się przy tym na dane statystyczne zawarte w "Informatorze encyklopedycznym – Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945", opracowany przez Główną Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce, PWN, Warszawa 1979 r., z którego wynika, że obóz przesiedleńczy w Z. istniał od grudnia 1942 r. do jesieni 1943 r. Przebywali w nim Polacy wysiedleni z byłych powiatów: t., z. i b . Przeciętny stan obozu wynosił 15 tys. osób, a ogółem przez obóz przeszło ok. 24 tys. osób. Ponadto organ administracyjny odmawiając wiary zeznaniom W.W., która otrzymała uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w Batalionach Chłopskich, wyjaśnił że w Deklaracji członkowskiej ZBoWiD z 1970 r. w pkt 16 wyraźnie oświadczyła, że nie była w żadnym obozie ani więzieniu, a więc sprzecznie z zeznaniem złożonym w 2001 r. Decyzję powyższą zaskarżył do sądu administracyjnego M.K. wnosząc o jej uchylenie i przyznanie mu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu podnosił, że jako 7-letni chłopiec był wraz z matką w obozie przejściowym w Z., zarzucił organowi administracyjnemu rażąco niesprawiedliwą i subiektywną ocenę zeznań świadków. Zdaniem skarżącego organ powołując się wyłącznie na dane statystyczne pominął fakt, że obóz miał charakter przejściowy, a więc że w pewnym okresie znajdowali się tam mieszkańcy tych samych lub sąsiednich wsi. Poza tym przeżycie obozu jest tak silne, że pozostaje w pamięci bardzo długo, opinii lekarzy to w szczególności dzieci trwale zapamiętują tragiczne zdarzenia i często wspomina. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej w dniu 28 września 2004 r. M.K. jeszcze raz podkreślił, że on i jego żona dokładnie pamiętają okres pobytu w obozie oraz, że na tę okoliczność nie zostali przesłuchani. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 107 § 1 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 4 ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371), zgodnie z którym przepisy tej ustawy stosuje się do osób, które w okresie wojny przebywały w miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Rozstrzygnięcie wniosku o przyznaniu bądź odmowie przyznania M.K. i uprawnień kombatanckich zależało zatem od ustalenia czy przebywał on w miejscach odosobnienia, o których mowa w powołanym przepisie. W ocenie Sądu organ administracyjny wbrew dyrektywie wynikającej z art. 7 k.p.a. nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, co w sposób istotny wpłynęło na rozstrzygnięcie. Organ administracyjny miał obowiązek zebrać w sposób wyczerpujący i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.), wykorzystując wszelkie dopuszczalne przez ustawę środki dowodowe, a jeżeli po ich wyczerpaniu pozostały nie wyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ powinien dla ich wyjaśnienia przesłuchać stronę (art. 86 k.p.a.), czego nie uczynił. Ponadto organ administracyjny oparł się wyłącznie na pisemnych oświadczeniach trzech świadków złożonych na urzędowych formularzach i pomimo wątpliwości co do mocy dowodowej tych oświadczeń, organ nie przesłuchał świadków. Zdaniem Sądu także dokonana przez organ administracyjny ocena zebranych dowodów jest dowolna, a zaskarżona decyzja nie zawiera należytego uzasadnienia w tym zakresie, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. Powyższe oznacza, że organ administracyjny naruszył zasady postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji – przepisy prawa materialnego – i z tego względu, na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało jego decyzję uchylić. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wydano na podstawie art. 200 powołanej ustawy.