II SA/Lu 1568/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie NSA Krystyna Sidor, Bogusław Wiśniewski (spr.)/asesor WSA/, Protokolant Ref.st.Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie należności i opłat za wyłączenie gruntów rolnych i leśnych z produkcji I. uchyla zaskarżoną decyzję II.. stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. W. kwotę 258,90zł. /dwieście pięćdziesiąt osiem złotych dziewięćdziesiąt groszy/ tytułem zwrotu kosztów postępowania II SA / Lu1568/02 Uzasadnienie Na mocy decyzji z dnia [...] lipca 2002r Zarząd Województwa odmówił umorzenia R.W. stałej opłaty rocznej za rok 2002 w kwocie 1472,72 zł z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej pod rozbudowę istniejących budynków z przeznaczeniem na usługi handlowe. W motywach rozstrzygnięcia podano, iż przedstawiona przez stronę deklaracja na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za okres od stycznia do maja 2002r nie potwierdza, aby poniesiona oplata zagroziła egzystencji firmy. Wynika z niej natomiast, że wnioskodawca posiada duży przychód w kwocie 165 670, 73 zł. Zdaniem Zarządu Województwa opłaty nie należą do wydatków nieprzewidzianych i powinien powinien w taki sposób dysponować swoimi środkami, aby wywiązać się z wierzytelności wobec Skarbu Państwa. Organ administracji przypomniał, że środki zgromadzone na rachunku Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych są środkami państwowymi przyznawanym gminom na zadania inwestycyjne .Umarzanie lub odraczanie wierzytelności spowodowałoby, że nie wypłacono by gminom wcześniej przyznanych kwot na tak potrzebne inwestycje drogowe, co jest niedopuszczalne, gdyż na tej podstawie gminy planują swoje inwestycje. Zarząd Województwa dysponując środkami Funduszu jest zobowiązany kierować się zasadami gospodarności, oszczędności i celowości ustanowionych w ustawie o finansach publicznych. W odwołaniu od powyższej decyzji R.W. pokreślił, iż zasadność umorzenia nie może być oceniana przez pryzmat wysokości obrotów ( przychodów ) prowadzonej przez niego firmy. Wysokość obrotów nie daje bowiem jakiejkolwiek informacji na temat rentowności prowadzonej działalności. Takim kryterium może być dochód osobisty. Obecna jego sytuacja finansowa jest na tyle zła, że zapłata żądanych należności może doprowadzić do zaprzestania prowadzenia działalności. Rozpatrujące odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało podjęte rozstrzygnięcie za prawidłowe. Wskazano, iż decyzja została oparta na Uchwale Sejmiku Województwa nr.XX/244/2000 z dnia 29 maja 2000r w sprawie zasad i trybu umarzania ulg w spłacie należności Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych. Odwołujący nie wykazał, że ściągnięcie wierzytelności będzie na tyle dolegliwe, że zagrozi jego egzystencji. Nie godząc się z takim załatwieniem sprawy R.W. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponowił w niej zarzuty powołane we wcześniejszym odwołaniu, dodając, iż nie wyjaśniono na jakiej zasadzie środki z Funduszu przeznaczane są na drogi, a także czy w sytuacji skromnych środków Funduszu jest w ogóle możliwe jakiekolwiek umarzanie należności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga jest uzasadniona. Jak wynika z decyzji Zarządu Województwa jej podstawa są przepisy uchwały Sejmiku Województwa nr.XX/244/2000 z dnia 29 maja 2000r w sprawie określenia szczegółowych zasad umarzania, odraczania terminu zapłaty oraz rozkładania na raty należności pieniężnych stanowiących wierzytelności Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych wobec osób fizycznych, osób prawnych, a także jednostek nie posiadających osobowości prawnej .Stosownie do §2 pkt.3 uchwały wierzytelność może zostać umorzona w całości lub w części , jeżeli ściągnięcie wierzytelności zagraża ważnym interesom dłużnika, a w szczególności jego egzystencji. Forma tego przepisu wskazuje, że podejmowana decyzja ma charakter uznaniowy. Kontrola Sądu ogranicza się w takim przypadku do badania, czy organy administracji przed podjęciem decyzji dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie i czy dokonały wnikliwej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, a sama decyzja nie nosi cech dowolności. W wyroku z dnia 23 listopada 1994r ( sygn.akt III ARN 55/94 OSNAPiUS z 1995 nr. 7 poz.83 ) Sąd Najwyższy uznał, iż zarzut dowolności ustaleń faktycznych wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego ( art.80 kpa )zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący ( art.70 § 1 kpa ), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści ( art.7 kpa ). Warunku tego nie spełnia decyzja wydana w niniejszej sprawie. Jej przesłanką była wyłącznie złożona przez wnioskodawcę deklaracja na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy PIT- 5 za miesiąc czerwiec 2002r. Wbrew jednak ocenie organów administracji wnioski wysnute z jej treści nie mogą prowadzić do odmowy umorzenia należnej kwoty. Przeciwko takiemu rozstrzygnięciu przemawia wykazana w niej strata w kwocie 22517,34 zł. Fakt ten może skłaniać do przekonania, iż sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia wniosek o umorzenie należności. Organy orzekające w ogóle nie odniosły się do okoliczności powołanych we wniosku o umorzenie opłaty , skupiając się na ochronie interesów Funduszu. Ważny interes dłużnika nie może być sprowadzony wyłącznie do zagrożenia jego egzystencji. Należy uznać za słuszne stanowisko zgodnie z którym pod tym pojęciem rozumieć należy wszelkie sytuacje, których zaistnienie uniemożliwia lub w sposób istotny ogranicza możliwość wywiązania się z nałożonych obowiązków finansowych. Zaniechanie przeprowadzenia dalszych czynności mających na celu ustalenie rzeczywistej sytuacji dłużnika , jego majątku i możliwości finansowych musi skutkować stwierdzeniem, iż rozstrzygnięcie nie ma oparcia w materiale dowodowym, a zatem jest całkowicie dowolne czego nie sposób akceptować. Wobec powyższego należało orzec jak na wstępie. O kosztach postanowiono zgodnie z art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr.153 poz.1270 )