II SA/Lu 1568/03
WyrokWSA w Lublinie2004-07-01
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Marcinowski, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuściła ona lokal z powodu odbywania kary pozbawienia wolności, a następnie przyznano jej inny lokal?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal bez wymeldowania się i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Fakt opuszczenia lokalu z powodu odbywania kary pozbawienia wolności nie wyłącza możliwości wymeldowania, jeśli spełnione są przesłanki ustawowe, a utrzymywanie zameldowania osoby faktycznie nie zamieszkującej w lokalu prowadzi do fikcji meldunkowej.Stan faktyczny
Skarżący K. K. został wymeldowany z pobytu stałego decyzją organu pierwszej instancji, a następnie decyzją Wojewody utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Skarżący odwołał się, podnosząc, że decyzja jest dyskryminująca i została wydana wbrew Konstytucji. Wskazał, że lokal opuścił w 1997 r. z powodu odbywania kary więzienia. Organ odwoławczy stwierdził, że najemcą lokalu jest osoba obca, a skarżący został poinformowany o możliwości zameldowania w innym lokalu. Sąd administracyjny rozpoznał skargę K. K. na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. K. na decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant ref. staż. Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2004 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r. z późn. zm.) oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01 (Dz.U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716), po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta z dnia [...] Nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż decyzją wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta orzeczono na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r. z późn. zm.), o wymeldowaniu K. K. z pobytu stałego w lokalu przy ul. A. w L.
Od powyższej decyzji K. K. odwołał się do Wojewody, podnosząc, iż zaskarżona decyzja wydana została wbrew Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i jest dla niego dyskryminująca.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że najemcą lokalu, w którym był zameldowany skarżący, jest B. R., osoba obca dla odwołującego się.
W związku ze zmianą stanu prawnego lokalu, w którym był zameldowany K. K., aktualnie powinien on dokonać zameldowania w lokalu przy ul. S. o czym został poinformowany przez Zastępcę Burmistrza Miasta pismem z dnia [...] lipca 2003 r..
W myśl uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01 zameldowanie jest jedynie potwierdzeniem faktu zamieszkiwania osoby pod wskazanym adresem i z samego faktu zameldowania nie można wywodzić żadnych praw do lokalu.
Utrzymywanie zameldowania osoby, która w lokalu nie zamieszkuje, stwarza fikcję meldunkową i prowadzi do obejścia celu ustawy.
Odnośnie otrzymania odrębnego lokalu K. K. winien zwrócić się do Wydziału Gospodarki Lokalowej Urzędu Miasta, ponieważ Wojewoda nie jest dysponentem zasobów mieszkań komunalnych.
W związku z faktem, iż zmienił się stan prawny lokalu, w którym skarżący był zameldowany, a także, że nie zamieszkiwał on od dłuższego czasu i obecnie nie zamieszkuje w nim, spełnione zostały dyspozycje pierwszego stanu faktycznego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dające podstawę do wymeldowania K. K. z przedmiotowego lokalu.
Na wyżej wymienioną decyzje organu odwoławczego K. K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wnosząc o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Uzasadniając złożoną skargę stwierdził, iż organy wydające decyzje w przedmiotowej sprawie niesłusznie odebrały mu mieszkanie, które zmuszony był opuścić w 1997 r. w związku z koniecznością odbycia kary więzienia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu przy ul. A. w L. od 1997 r., odkąd opuścił przedmiotowe mieszkanie wobec obowiązku odbycia kary pozbawienia wolności orzeczonej w postępowaniu karnym.
Ponadto w toku postępowania dowodowego ustalono, iż K. K. zamieszkiwał w powyższym lokalu wraz ze swoją babką W. I., której pismem Burmistrza Miasta z dnia [...] czerwca 2001 r. przyznano z dniem 1 lipca 2001 r. lokal mieszkalny położony w L. przy ul. S. Pismem tym prawo do zamieszkiwania w lokalu przy ul. S. przyznano również K. K.
Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960), który stanowi, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Powołany wyżej przepis w swej pierwszej części określa, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Przepis ten odwołuje się wprost do art. 9 ust. 2 cyt. ustawy, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/2001 (OTK ZU 2002/3A, poz. 34, Dz.U. 2002 r., Nr 78, poz. 716) został uznany za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że treść tego wyroku uzasadnia stanowisko, iż podstawę orzekania o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego stanowi tylko przesłanka opuszczenia lokalu bez wymeldowania się.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącego, iż do opuszczenia lokalu został zmuszony koniecznością odbycia kary więzienia, stwierdzić należy, że zarzut ten nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. W świetle bowiem określonych wyżej przesłanek wymeldowania, wobec utraty mocy z dniem 19 czerwca 2002 r. – art. 9 ust 2 cyt. ustawy (w związku z powołanym wcześniej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r.), organy miały obowiązek ustalenia jedynie, czy skarżący rzeczywiście nie przebywa w miejscu dotychczasowego pobytu i czy jest to stan trwały.
Podnieść ponadto należy, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego, a celem obowiązku meldunkowego jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności.
Obowiązek meldunkowy służy, o czym mowa wyżej, rejestracji faktów, zaś utrzymywanie stanu zameldowania osób faktycznie nie zamieszkałych w danym lokalu prowadzi do fikcji meldunkowej i obejścia celu ustawy.
Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło