II SA/Lu 1574/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak – sprawozdawca, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant referent-staż. Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2004 sprawy ze skargi C. K. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. (Nr [...]) wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek C.K. – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2003 r. (Nr [...]). W uzasadnieniu stwierdził, że odmówił przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w strukturach Batalionów Chłopskich (BCh). Wynikało to z tego, że chociaż nie wykluczył, iż skarżący udzielał pomocy oddziałom Batalionów Chopskich, to jednak brak jest dowodów świadczących o pełnieniu służby w Batalionach Chłopskich, w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy o kombatantach (...). Przepisy art. 1 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy o kombatantach (...), stanowią bowiem, że warunkiem uznania za działalność kombatancką było pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach. Pełnienie służby w ruchu oporu było tożsame z prowadzeniem w sposób zorganizowany i systematyczny działalności skierowanej przeciwko okupantowi. W zasadniczej postaci było zorganizowaną formą walki w ramach oddziałów partyzanckich utworzonych na wzór wojskowy i stosujący dyscyplinę wojskową. Mogło także sprowadzać się do wykonywania wyłącznie czynności usługowych, np. zaopatrzeniowych lub związanych ze zbieraniem informacji – zawsze jednak było uzależnione do przynależności do określonej formacji, wyrażającej się w podporządkowaniu służbowym, wyznaczeniu służbowego stanowiska i wykonywaniu zakreślonych czynności. Z przedstawionych przez stronę oświadczeń świadków E.P., A.A. S, Ks. M.R., a także własnej relacji o działalności konspiracyjnej nie wynika fakt złożenia przez stronę przysięgi. Świadkowie wyraźnie stwierdzają, że skarżący "był używany w kilku wypadkach jako łącznik", "przywoził chleb, mięso, ziemniaki..., "przewoził leki, środki opatrunkowe oraz żywność...", a więc wykonywał doraźną pomoc na rzecz Batalionów Chłopskich. Kierownik Urzędu, nie wykluczając, iż strona udzielała pomocy partyzantom stwierdza, że brak jest dowodów świadczących o pełnieniu służby w BCh, a następnie w Armii Krajowej, w rozumieniu przepisu art. 1, ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy o kombatantach (...), także biorąc pod uwagę wiek skarżącego w tym okresie (12 lat). Natomiast udzielanie pomocy partyzantom nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Między uczestnikiem ruchu oporu, a osobą działającą na rzecz ruchu oporu występuje zasadnicza różnica. W tym drugim wypadku chodzi o cenną, ale świadczoną dobrowolnie i okazjonalnie pomoc oddziałom partyzanckim, która nie była rozliczana według zasad dyscypliny obowiązującej żołnierzy ugrupowań konspiracyjnych, podkreślił organ. W skardze do Sądu C.K. kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane w tej sprawie przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Ponadto podkreśla, że właściwy organ w tej sprawie nie uwzględnił w postępowaniu dowodowym przedstawionych przez niego świadków, którzy jednoznacznie oświadczyli, że był żołnierzem Batalionów Chłopskich. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W toku postępowania wyjaśniającego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że skarżący udzielał pomocy oddziałom Batalionów Chłopskich lecz jego zdaniem nie była to służba w BCh w świetle art. 1 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy z 1991 r. o kombatantach. Wynikało to m.in. według Kierownika Urzędu z powodu wieku w tym okresie skarżącego (tj. 12 lat), co spowodowało, że nie mógł skarżący wykonywać służby w Batalionach Chłopskich. Nie jest to jednak wykładnia prawidłowa, gdyż cyt. ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach nie wprowadza ograniczeń w uznaniu działalności kombatanckiej z powodu wieku, w którym tę działalność prowadzono. Ponadto, co wynika także z wykładni przepisu art. 1 ust. 2 tejże ustawy o kombatantach wykaz rodzajów działalności, która uznana została jako kombatancka musi być dokonywana w związku z treścią mającego charakter także normatywny, wstępu do tejże ustawy. W tym zakresie Sąd podziela dotychczasową linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną m.in. w Wyroku NSA z dnia 13 maja 2002 r. (sygn. akt V SA 1538/2001) opublik. "Polestra" 2003, Nr 3-4, s. 223, a także we wcześniejszych orzeczeniach, tj. Wyroku NSA OZ w Rzeszowie z dnia 8 sierpnia 1995 r. (sygn. akt SA/Rz 607/94) oraz Wyroku NSA OZ w Krakowie z dnia 14 czerwca 1995 r. (sygn. akt 2891/94). Dlatego też właściwy organ powinien ponownie zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. rozpatrzyć cały materiał dowodowy pod kątem oceny czy dana okoliczność została udowodniona. W tym celu w szczególności konieczne wydaje się także przesłuchanie przez właściwy organ świadków przedstawionych przez skarżącego pod kątem ustalenia okoliczności faktycznej złożenia przez skarżącego przysięgi (karta Nr 6 i 7 akt sprawy) i weryfikacja ich zeznań w oparciu o całokształt materiału dowodowego w świetle dyspozycji art. 80 k.p.a. w zakresie ustalenia prawdy obiektywnej – zgodnie z zasadą ogólną z art. 7 k.p.a. – pod kątem przyznania skarżącemu uprawnień z tytułu działalności w strukturach Batalionów Chłopskich w latach 1943-1944. Dlatego też skarżona decyzja naruszyła przepisy prawa materialnego jak i prawa procesowego w stopniu, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.