II SA/Lu 1608/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Krystyna Sidor (sędzia NSA spr.), Bogusław Wiśniewski(asesor WSA), Protokolant referent stażysta Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A . J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie nieodpłatnego przyznania własności działki oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A.J. od decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] r. o nieodpłatnym przyznaniu E.S. własności działki gruntu Nr [...] o pow. 0,26 ha położonej we wsi W. stanowiącej własność Skarbu Państwa- umorzyło postępowanie odwoławcze w tej sprawie. W motywach podano, że organ I instancji na wniosek E.S., decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych /tekst jednolity: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm./ - przyznał nieodpłatnie E.S. prawo własności działki nr [...] o pow. 0,26 ha, położonej w W. , a stanowiącej własność Skarbu Państwa. Organ uznał, że E.S. jako zstępna F.N. użytkująca działkę nr [...] spełnia przesłanki określone w art. 118 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników – do nieodpłatnego przyznania jej własności tej działki. Ponadto organ I instancji uznał, że A.J., właścicielce działki nr [...] nie przysługuje status strony w prowadzonym postępowaniu z E.S. A.J. nigdy nie korzystała i nie korzysta z działki nr [...]. Przebieg granicy między działkami nr [...] i [...]jest niezmieniony. A.J. zgłasza roszczenia do działki nr [...] pozostając w błędnym przekonaniu, że działka ta graniczy z działką nr [...]. Zdaniem organu roszczenia A.J. do działki nr [...] nie mogą być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu gdyż nie pozostają w żadnym związku z jej przedmiotem: tj. zwrotem działki dożywotniemu użytkownikowi. Również spory sąsiedzkie o naruszenie posiadania nie mogą być analizowane i ocenione w niniejszej sprawie. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła A.J., która zarzucała nie rozważenie jej statusu prawnego w stosunku do działki nr [...]. Zarzucała organom obu instancji wydających orzeczenia w sprawie – naruszenie zasad postępowania administracyjnego i prawa materialnego, co wynika m.in. z wyroków NSA z dnia 14 stycznia 1999 r. i 31 marca 1999 r. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy przeprowadził rozprawę administracyjną, na której przesłuchał wnioskodawczynię i odwołującą się A.J. A.J. zeznała, iż nigdy nie była posiadaczką działki nr [...], natomiast uważa, że jest właścicielką działek nr [...]i nr [...], które posiada od 1990 r. i które nabyła aktem notarialnym. Były Wojewoda przekazał działkę nr [...] do Zasobu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa kwestionując tym samym nabyte przez nią prawo. A.J. domaga się rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu o przysługujących jej prawach do obu działek /nr [...] i nr [...]/ i uważa, że decyzja organu I instancji godzi w te prawa, gdyż nie zawiera zapisu co do ich potwierdzenia, a orzeka wyłącznie o wniosku E.S.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło pogląd organu I instancji co do braku legitymacji procesowej A.J. w niniejszym postępowaniu. Postępowanie toczy się na wniosek E.S., która powołując się na art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników /Dz.U. z 1998 r. Nr 7 poz. 25 ze zm./ domagała się nieodpłatnego przyznania własności działki nr [...] jaką z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Skarbowi Państwa w zamian za rentę otrzymał do dożywotniego użytkowania jej poprzednik prawny – F.N.. A.J. nie jest następcą prawnym F.N., nie była nigdy posiadaczką działki nr [...], zaś jej roszczenia co do działki nr [...] nie pozostają w żadnym związku ze sprawą o zwrot działki nr [...] i nie mogą być rozpatrywane w niniejszej sprawie. Odnosząc się do wyroku NSA wydanego w sprawie II SA 1492/98 z dnia 14 stycznia 1999 r. organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wynikała z niego konieczność poczynienia przez organy administracji ustaleń co do statusu prawnego A.J. i ustalenia takie organy administracji poczyniły, a wynikiem ich jest uznanie, iż A.J. nie jest legitymowana do udziału w niniejszej sprawie i nie przysługuje jej status strony. W tej sytuacji złożone przez nią odwołanie nie jest odwołaniem złożonym przez stronę w rozumieniu art. 28 kpa. W świetle art. 127 kpa prawo do złożenia odwołania służy stronie. Skoro zatem A.J. nie jest stroną – to postępowanie odwoławcze wobec braku odwołania osoby uprawnionej jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.J. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem jej praw do działek nr [...] i nr [...]nabytych aktem notarialnym w 1979 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Prawidłowe jest ustalenie zaskarżonej decyzji, że A.J. nie ma legitymacji do występowania w charakterze strony w sprawie z wniosku E.S. opartym na art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników /Dz.U. z 1998 r. Nr 7 poz. 25 ze zm./. Wnioskodawczyni E.S. jest spadkobiercą F.N., który po przekazaniu 1 września 1978 r. Skarbowi Państwa w zamian za rentę gospodarstwa rolnego – zatrzymał w dożywotnie użytkowanie działkę o pow. 0,26 ha /obecny nr [...] którą sam posiadał nieprzerwanie do śmierci, zaś po nim grunt ten przejęły w posiadanie córka, a następnie wnuczka – E.S.. Bezsporne jest w sprawie, że obecnie działka nr [...] jest tą samą działką, którą F.N. po przekazaniu gospodarstwa Skarbowi Państwa zatrzymał tytułem dożywocia, a jak wynika z map na k. 78, 77, 74, 75 działka ta została wydzielona z większej działki o nr [...] A.J. natomiast aktem notarialnym z dnia 11 lipca 1979 r. nabyła od Skarbu Państwa działki o nr [...] i Nr [...] łącznej pow. 4,75 ha /k. 75, 72/, które obecnie tworzą działkę nr [...] nie wskazuje, a i nie twierdzi tego A.J., by przedmiotem aktu notarialnego z dnia 11 lipca 1979 r. zawartego między nią, a Skarbem Państwa była działka nr [...] o pow. 0,26 ha pozostająca w dożywotnim użytkowaniu F.N. i jego następców prawnych. Co więcej, między działkami Nr [...] – A.J., a działką nr [...] – wówczas W.K. toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe zakończone ugodą zawartą w 1994 r. /k. 64/, zaś A.J. zeznała w toku postępowania, że od 1975 r. działkę o obecnym numerze [...]użytkuje w tych samych granicach /k. 101/. Skoro zatem z prawidłowych ustaleń organów administracji wynika, że A.J. nie należy do następców prawnych F.N., nie użytkowała nigdy działki [...] o pow. 0,26 ha wydzielonej uprzednio F. N. w dożywocie ani też nie nabyła tejże działki od Skarbu Państwa, co wynika z aktu notarialnego z dnia 11 września 1978 r. – to nie ma ona legitymacji procesowej do udziału w sprawie, której przedmiotem jest roszczenie oparte na art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników /tekst jednolity: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 26 ze zm./. Stanowisko organów obu instancji w tej kwestii należy uznać za trafne. Zwrócić należy przy tym uwagę, że powodem stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. orzekającej o nieodpłatnym przyznaniu działki nr [...] spadkobiercom po I.C. i F.N. było rażące naruszenie prawa materialnego, a także nie rozważenie statusu prawnego A.J. /wyrok II SA 1492/98/. W obecnym postępowaniu wszczętym na wniosek E.S. organy administracji w sposób bezsporny wyjaśniły kwestię statusu prawnego A.J., a także jej legitymacji procesowej. Ubocznie należy stwierdzić, że roszczenia skarżącej związane z różnicą między rzeczywistą powierzchnią wymienioną w akcie notarialnym dotyczącą nabytych od Skarbu Państwa gruntów jak też i potwierdzeniem jej prawa własności do działki nr [...] nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego, a mają charakter cywilnoprawny. Z tych względów skarga jako pozbawiona podstaw prawnych podlega oddaleniu na mocy art. 157 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/.