II SA/Lu 1608/03
WyrokWSA w Lublinie2004-07-01
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Marcinowski, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowca wykonujący transport drogowy w ramach procedury tranzytu, który w momencie kontroli posiada jedynie dobową kartę opłaty drogowej obejmującą dzień kontroli, a nie dowód uiszczenia opłaty za cały okres trwania procedury tranzytu na terytorium Polski, wypełnił obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych?Ratio decidendi
Kierowca wykonujący transport drogowy w ramach procedury tranzytu na terytorium Polski przez cały okres jej trwania, ma obowiązek uiścić opłatę za przejazd po drogach krajowych i okazać dowód jej uiszczenia. Posiadanie jedynie dobowej karty opłaty drogowej obejmującej dzień kontroli nie spełnia tego obowiązku, gdyż nie dowodzi uiszczenia opłaty za cały czas trwania procedury tranzytu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która nałożyła karę pieniężną za brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kontrola wykazała, że kierowca nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty za okres od 13 do 21 września 2003 r., okazując jedynie dobową kartę opłaty drogową na dzień kontroli. Strona skarżąca argumentowała, że wywiązała się z obowiązku, okazując prawidłowo wypełnioną kartę dobową i kwestionowała obowiązek posiadania dowodu za okres wsteczny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant ref. staż. Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] wydaną w sprawie A. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149 poz. 1452), art. 42 ust. 1, ust. 2 i ust. 7, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1, art. 92 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art. 93 ust. 1 i ust. 1a oraz pkt 1.4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. - o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371, z późn. zm.), § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r., w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150 z 2001 r., poz. 1684 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania z dnia [...] października 2003 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] Nr [...], Dyrektor Izby Celnej uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej w kwocie 4.000 zł i w tym zakresie nałożył karę pieniężną w kwocie 3.000 zł.
W uzasadnieniu organ ten wskazał, że w dniu [...] września 2003 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego Drogowego przeprowadzili kontrolę dokumentów posiadanych przez A. K., kierowcę pojazdu samochodowego o nr rejestracyjnym [...] wyjeżdżającego z Polski, który we Wspólnej Procedurze Tranzytowej, z zastosowaniem dokumentu SAD [...] z dnia [...] przewoził z Niemiec na terytorium Ukrainy dwa samochody osobowe. Zgodnie z protokołem z tej kontroli Nr [...], kierowca nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych za okres od 13 do 21 września 2003 r., do w/w protokołu kontrolowany nie zgłosił uwag. Naczelnik Urzędu Celnego uznał, że kierowca nie posiada wymaganego przepisami prawa dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5t do 12t, o której mowa w art. 42 ustawy o transporcie drogowym, dlatego też decyzją Nr [...] z dnia [...] nałożył na A. K. karę pieniężną w kwocie 4.000 zł.
W dniu [...] października 2003 r. pełnomocnik strony wniósł od powyższej decyzji odwołanie, żądając jej uchylenia w całości. Żądanie uzasadniono wydaniem zaskarżonej decyzji niezgodnie z przepisami prawa wobec posiadania przez kierowcę, w toku kontroli, prawidłowo wypełnionej dobowej karty opłaty drogowej i braku określonego prawem obowiązku posiadania i udokumentowania faktu uiszczenia opłaty drogowej za okres wsteczny. Strona podnosi również, iż organ kontrolny nie uprawdopodobnił, że w okresie od 13 do 21 września kontrolowany miał obowiązek uiszczenia opłaty drogowej, tj. czy w powyższym okresie faktycznie wykonywał przejazdy w ramach transportu drogowego po drogach krajowych.
Rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w toku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych w dniu [...] września 2003 r. stwierdzono przejazd w ramach transportu drogowego z zastosowaniem Wspólnej Procedury Tranzytowej. Dokumenty dotyczące tej procedury świadczą o jej rozpoczęciu w dniu [...] września w H., wjeździe do Polski w dniu [...] września i obowiązku dostarczenia towaru do Oddziału Celnego do dnia [...] września 2003 r. A. K. posiadał i okazał dobową, ważną od godz. 13.00 dnia 21 września 2003 r. kartę opłaty wydaną w dniu [...] września w B. Powyższa karta opłaty nie stanowi więc dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych - wynosi 3.000,00 zł. i może być nałożona w drodze decyzji administracyjnej.
Na powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydanej z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej, strona działająca przez swego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżąca zarzuciła decyzjom wydanie z naruszeniem art. 92 ust. 1 pkt 6, art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych i wniosła o uchylenie w/w decyzji w całości.
W uzasadnieniu skarżący przyznał, że w czasie kontroli nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych za okres od 13.09.2003 r. do 21.09.2003 r., ale okazał prawidłowo wypełnioną kartę opłaty drogowej - dobowej, a zatem w dacie kontroli poruszał się po drogach krajowych z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie przepisów. Skarżący wywiązał się zatem z obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz posiadania i okazania na żądanie uprawnionego organu kontroli dowodu jej uiszczenia. Żaden z obowiązujących w tym zakresie przepisów nie nakłada obowiązku posiadania i udokumentowania faktu uiszczenia opłaty drogowej za okres wsteczny.
Ponadto skarżący wskazuje, że organ kontrolny nie uprawdopodobnił, że w okresie od 13 do 21 września 2003 r. kontrolowany faktycznie wykonywał przejazdy w ramach transportu drogowego po drogach krajowych. Argumenty prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prowadzą do wniosku, że kierowcy obywatelstwa polskiego, wykonujący transport drogowy po drogach krajowych w ramach prowadzonej działalności, w sposób ciągły, winni posiadać w czasie kontroli dowody uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg, za cały okres wykonywania transportu (np. od daty wejścia w życie przepisów ustawy o transporcie drogowym do daty kontroli). Powoływanie się zatem na fakt, że w okresie od dnia 13 września 2003 r. do 22 września 2003 r. skarżący przebywał na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i wywodzenie z tego faktu obowiązku posiadania dowodów opłaty za cały powyższy okres nie znajduje potwierdzenia w przepisach ustawy ani w zasadach jego stosowania. Ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje odmiennych zasad dla obcokrajowców wykonujących transport drogowy na terytorium RP, a wręcz przyznaje im takie same prawa na mocy art. 2.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Poza sporem pozostaje okoliczność, że strona skarżąca w okresie od 13 września 2003 r. do 22 września 2003 r. przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej korzystając z procedury tranzytu towarów określonej w art. 97 i 98 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny /Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802/ do przejścia granicznego w S. Kontrola dokumentów przeprowadzona przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego w dniu [...] wykazała, że strona nie posiadała dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych za okres 13-21 września 2003 r.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. – o transporcie drogowym /Dz.U. Nr 125 poz. 1371 ze zmianami/.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 w/w ustawy przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego.
Podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu samochodowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych o czym stanowi art. 87 w/w ustawy, a funkcjonariusze organu celnego byli uprawnieni do kontroli stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy.
Wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. Należy także podkreślić, że skarżący przyznał, iż w dacie kontroli nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w okresie 13-21 września 2003 r. a okazał jedynie kartę opłaty drogowej dobową na dzień kontroli.
W świetle powyższych okoliczności zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy celne art. 92 ust. 1 pkt 6 i art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie zasługiwał na uwzględnienie, a więc skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Strona skarżąca wykonywała transport drogowy w ramach procedury tranzytu w okresie 13-22 września 2003 r., która została zakończona na drogowym przejściu granicznym. Za cały okres trwania procedury tranzytu, gdyż tyle trwał faktyczny przejazd przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, strona powinna uiścić należną opłatę za korzystanie z dróg krajowych i okazać dowód jej uiszczenia funkcjonariuszowi organu celnego podczas kontroli.
Wylegitymowanie się przez stronę opłatą dobową za przejazd obejmującą dzień kontroli nie spełnia bowiem ustawowego obowiązku uiszczenia opłaty za cały czas trwania procedury tranzytu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że strona skarżąca przez cały ten okres korzystając z procedury tranzytu przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Procedura tranzytu stosownie do art. 97 § 1 Kodeksu celnego pozwala na przemieszczanie z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na polskim obszarze celnym towarów niekrajowych przez okres nie dłuższy niż 14 dni i zostaje zakończona gdy towary i odpowiednie dokumenty przedstawione zostaną w urzędzie celnym przeznaczenia o czym stanowi art. 98 Kodeksu celnego.
W tej sytuacji – wbrew wywodom skargi – organy celne nie miały obowiązku uprawdopodobnienia czy skarżący faktycznie w tym okresie wykonywał przejazd po drogach krajowych.
Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ - należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło