II SA/Lu 161/19

WyrokWSA w Lublinie2019-05-07

Skład orzekający: Grzegorz Grymuza, Joanna Cylc-Malec, Maria Wieczorek-Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wszcząć postępowanie w sprawie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku po upływie trzydziestodniowego terminu przewidzianego w art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Termin trzydziestodniowy do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku, określony w art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego, ma charakter terminu prawa materialnego i kompetencyjnego. Po jego upływie organ traci kompetencję do wniesienia sprzeciwu, co stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. W konsekwencji żądanie wszczęcia takiego postępowania po upływie tego terminu podlega odmowie na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
M. G. dokonała zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek usługowy do przygotowywania i przechowywania zwłok. Zgłoszenie zostało uzupełnione po wezwaniu organu. Starosta nie wniósł sprzeciwu w trzydziestodniowym terminie, co skutkowało milczącym przyjęciem zgłoszenia. H. i K. M. wnieśli żądanie wszczęcia postępowania w sprawie sprzeciwu wobec tego zgłoszenia po upływie terminu, podnosząc zarzuty dotyczące braku prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi H. M. oraz K. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniesienia sprzeciwu dotyczącego zamiaru zmiany sposobu użytkowania budynku oddala skargę. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] – po rozpatrzeniu zażalenia H. M. i K. M. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu [...] marca 2018 r. M. G. dokonała w Starostwie Powiatowym w B. P. zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego posadowionego na działce nr ewid.[...] w miejscowości J. P. O., na budynek usługowy z przeznaczeniem do przygotowywania i przechowywania zwłok. Do zgłoszenia strona załączyła m.in. decyzję nr [...] Wójta Gminy J. P. z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], ustalającą warunki zabudowy dla projektowanej zmiany sposobu użytkowania budynku. Następnie w dniu [...] kwietnia 2018 r. zgłaszająca - wykonując obowiązek nałożony na nią postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] – uzupełniła zgłoszenie o inne niezbędne dokumenty, wymienione w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "Pr.bud."). Starosta [...] w trzydziestodniowym terminie, określonym w art. 71 ust. 4 Pr.bud., nie wniósł sprzeciwu wobec powyższego zgłoszenia. W dniu [...] listopada 2018 r. do Starostwa Powiatowego w B. P. wpłynęło pismo H. i K. małż. [...], zawierające żądanie wszczęcia z urzędu postepowania w sprawie wniesienia sprzeciwu wobec dokonanego przez M. G. w dniu [...] marca 2018 r. zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku. Uzasadniając powyższe żądanie H. i K. małż. [...] podnieśli, że dokonane zgłoszenie obarczone jest (cyt.) "brakiem w postaci niezałączenia prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy", co – w ocenie wnioskodawców – powinno skutkować wniesieniem sprzeciwu przez Starostę [...]. Wnioskodawcy wyjaśnili, że załączona do zgłoszenia decyzja Wójta Gminy J. P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nie posiadała - na dzień dokonania zgłoszenia - waloru wykonalności, bowiem jej wykonalność została wstrzymana postanowieniem Wójta Gminy J. P. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] (wydanym w związku ze wznowieniem postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją), które to postanowienie zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. P. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 61a § 1 i art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia z dnia [...] marca 2018 r., dotyczącego zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działce nr ewid.[...] w miejscowości J. P. O.. Organ pierwszej instancji stwierdził, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do podjęcia w niniejszej sprawie decyzji merytorycznej. Wyjaśnił, że wobec zobowiązania zgłaszającej, mocą postanowienia z dnia [...] marca 2018 r., do uzupełnienia zgłoszenia, termin do wniesienia sprzeciwu biegł od dnia wykonania tego obowiązku, tj. od dnia [...] kwietnia 2018 r. W konsekwencji termin ten upłynął w dniu [...] maja 2018 r. Organ podkreślił że trzydziestodniowy termin na wniesienia sprzeciwu, określony w art. 71 ust. 4 Pr.bud., jest terminem prawa materialnego. Jego przekroczenie skutkuje zatem pozbawieniem organu kompetencji do wniesienia sprzeciwu. Organ pierwszej instancji dodał ponadto, że do przedmiotowego zgłoszenia nie mają zastosowania także przepisy rozdziału 8a działu II k.p.a., dotyczące wznowienia postępowania w sprawie milczącego załatwienia sprawy. H. i K. małż. [...] wnieśli zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, kwestionując jego prawidłowość. Skarżący wyrazili pogląd, że ustalenie zasadności ich żądania winno nastąpić w toku postępowania, przy zapewnieniu im czynnego udziału w postępowaniu. Tymczasem – w ich ocenie – w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dokonano oceny zasadności wniosku w oparciu o przepisy prawa materialnego. Zdaniem skarżących, na etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania, kwestia zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego zgłoszenia z dnia [...] marca 2018 r. nie mogła być przedmiotem oceny i analizy merytorycznej. Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] (będącym przedmiotem rozpoznawanej skargi) Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] Wojewoda zaaprobował stanowisko organu pierwszej instancji, iż trzydziestodniowy termin do wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, określony w art. 71 ust. 4 Pr.bud., jest terminem prawa materialnego. Podkreślił, ze tylko w tak zakreślonych ramach czasowych organ administracji jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszonych przez inwestora prac budowlanych. Upływ tego terminu oznacza dla organu brak możliwości wniesienia sprzeciwu. W ocenie organu drugiej instancji, w związku z upływem terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia z dnia [...] marca 2018 r. dotyczącego zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działce nr ewid.[...] w miejscowości J. P. O., nie jest już możliwe wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie wniesienia sprzeciwu wobec tego zgłoszenia. Argumentacja przedstawiona w zażaleniu pozostaje zatem bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, z uwagi na jego formalny charakter. Końcowo organ zażaleniowy dodał, że nie wniesienie sprzeciwu w terminie przez właściwy organ rodzi taki skutek, że inwestor może przystąpić do wykonywania robót budowlanych. Wadliwa akceptacja zgłoszenia poprzez milczące potwierdzenie tego faktu nie pozbawia natomiast możliwości działania w sprawie prowadzonej budowy organu nadzoru budowlanego, który z urzędu podejmie czynności odpowiednie do ustalonego stanu faktycznego i prawnego. H. i K. małż. [...] (reprezentowani przez adwokata A. G.) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na przytoczone wyżej postanowienie Wojewody, domagając się jego uchylenia, a także uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz zobowiązania tego organu do wszczęcia postepowania i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto skarżący zwrócili się o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili: 1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust 1 pkt 2, art. 81 ust 1 pkt 1 i 2 i art. 82 ust 3 Pr.bud., mające wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji, które wydane zostało z rażącą obrazą przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 61 § 1, art. 61a § 1 k.p.a. i art. 122c § 2 k.p.a., a także w oparciu o wadliwą wykładnię norm prawa materialnego tj. art. 71 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 4 i ust 4 Pr.bud.; 2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 61a § 1 k.p.a., polegające na błędnej jego wykładni i odmowie wszczęcia postępowania na wniosek skarżących, w sytuacji, gdy zarówno organ drugiej, jak i pierwszej instancji, przed wydaniem postanowienia przeprowadziły faktycznie postępowanie wyjaśniające, w tym ponownie analizowały zgłoszenie z dnia [...] marca 2018 r. i dokonywały oceny materialnoprawnej sytuacji skarżących całkowicie wbrew zasadom prowadzenia postępowania administracyjnego wyrażonym w art. 7, art. 8, art. 10, art. 28, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.; 3) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, w związku z art. 61 a § 1 k.p.a., w zakresie, w jakim w zaskarżonym postanowieniu organ drugiej instancji, utrzymując w mocy wadliwe postanowienie organu pierwszej instancji, również formułuje wnioski i oceny dotyczących meritum żądania, 4) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122c § 2 i art. 64 k.p.a. w związku z art. 71 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 4 i ust 4 Pr.bud., poprzez faktyczne uznanie, że sprawa zgłoszenia z dnia [...] marca 2018 r. mogła być załatwiona w sposób milczący, w sytuacji, gdy zgłoszenie M. G. nie spełniało wymagań wskazanych w przepisach Pr.bud., co obligowało organ pierwszej instancji do wszczęcia postępowania w celu wniesienia sprzeciwu, w tym całkowite pominięcie przez organ drugiej instancji, że organ pierwszej instancji błędnie uznał, że nie mają do zgłoszenia z dnia [...] marca 2018 r. zastosowania przepisy rozdziału 8a k.p.a.; 5) obrazę przepisów prawa materialnego, mającą wpływ na wynik sprawy, tj. art. 71 ust. 2 pkt 4 Pr.bud. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 144 k.p.a., polegające na błędnej wykładni ww. przepisów i bezzasadnym przyjęciu, że zgłoszenie zawierające decyzję o warunkach zabudowy, której wykonanie zostało prawomocnie wstrzymane, jest zgłoszeniem kompletnym, którego dokonanie rozpoczyna bieg trzydziestodniowego terminu do wydania przez organ sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 5 Pr.bud.; 6) obrazę przepisów prawa materialnego mającą wpływ na wynik sprawy, tj. art. 71 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 4 i ust 4 Pr.bud. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 144 k.p.a., polegające na ich błędnej wykładni i bezzasadnym przyjęciu, że organ nie ma kompetencji do wydania decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszonej planowanej zmiany sposobu użytkowania budynku po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia, ewentualnie uzupełnienia zgłoszenia, w sytuacji, gdy wnioskodawca świadomie do zgłoszenia załącza decyzję o warunkach zabudowy, której wykonanie zostało prawomocnie wstrzymane, a ponadto organ pierwszej instancji przed datą dokonania zgłoszenia posiada pełną wiedzę o prawomocnym wstrzymaniu wykonania decyzji o warunkach zabudowy oraz wznowieniu postępowania dotyczącym wydania przedmiotowej decyzji; 7) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 61 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. w zakresie, w jakim organ drugiej instancji uznał za prawidłowe ich niezastosowanie przez organ pierwszej instancji i w konsekwencji odstąpienie od wszczęcia postępowania z urzędu, pomimo konieczności zbadania w toku postępowania istnienia interesu wnioskodawców (skarżących), a także poczynienia ustaleń w przedmiocie zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek usługowy do celów przygotowywania i przechowywania zwłok na działce nr ew. 540, w tym dlaczego wnioskodawczyni M. G., dokonując zgłoszenia w dniu [...] marca 2018 r., posłużyła się decyzją Wójta Gminy J. P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. o warunkach zabudowy, której wykonanie zostało ostatecznie i prawomocnie wstrzymane postanowieniem Wójta Gminy J. P. z dnia [...] czerwca 2017 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. P. z dnia [...] sierpnia 2017 r. W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawę prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., w myśl którego, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powołany przepis określa dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym ta druga przesłanka nie została w żaden sposób dookreślona. Należy jednak przez nią rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Okoliczność taka będzie zatem miała miejsce na przykład wówczas, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym oraz gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 298, a także wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1228/08 - dostępny w CBOSA). W konsekwencji uznać należy, że dyspozycję art. 61a § 1 k.p.a. każdorazowo wypełniać będzie bezprzedmiotowość złożonego wniosku, stanowiąca uzasadnioną przyczynę niemożności wszczęcia postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1009/12, LEX nr 1232079). Taką przyczyną może być złożenie wniosku o wszczęcie postępowania po określonym w przepisach prawa terminie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 207/18, LEX nr 2494121). Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje bowiem skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 177/16, LEX nr 2054200). W niniejszej sprawie przedmiotem żądania skarżących, jednoznacznie wyrażonego we wniosku z dnia [...] listopada 2018 r., było wszczęcie przez Starostę [...] postępowania administracyjnego w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec dokonanego przez M. G. w dniu [...] marca 2018 r. zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego posadowionego na działce nr ew. 540 w miejscowości J. P. O., na budynek usługowy z przeznaczeniem do przygotowywania i przechowywania zwłok. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 71 ust. 2 Pr.bud., zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia, wnosi sprzeciw w drodze decyzji (ust. 3). Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia (ust. 4). Dokonanie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego uruchamia zatem swoistą procedurę administracyjną, w ramach której organ - jeżeli uzna zgłoszenie za zgodne z prawem - przemilcza je, pozostawiając bez dalszego biegu. Milczenie, czyli brak wniesienia sprzeciwu w terminie 30 dni, jest prawnie dopuszczalnym zachowaniem organu, stanowiącym realizację jego kompetencji, bez przybierania zewnętrznej formy. Takie zachowanie organu oparte jest na prawnej fikcji pozytywnego rozstrzygnięcia, przybierającej formę dorozumianej zgody na określone działanie inwestora. W razie zaś stwierdzenia, że zamierzenie inwestycyjne objęte zgłoszeniem koliduje z przepisami prawa, organ ma obowiązek wydać decyzję o sprzeciwie wobec zgłoszenia, w trzydziestodniowym terminie od dokonania zgłoszenia, określonym w art. 71 ust. 4 Pr.bud.. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że termin do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jest terminem prawa materialnego. Zachowanie tego terminu przez organ administracji jest wobec tego konieczne z tej przyczyny, że celem zgłoszenia jest umożliwienie inwestorowi szybkiego przystąpienia np. do planowanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a więc musi on w możliwie krótkim czasie mieć pewność w kwestii braku sprzeciwu, ewentualnie jego wniesienia przez właściwy organ. Upływ terminu skutkuje nabyciem przez zgłaszającego uprawnienia do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 1992/10, LEX nr 1138030; wyrok WSA w Opolu z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 3/18, LEX nr 2503860). Ustalony w art. 71 ust. 4 Pr.bud. termin do wniesienia sprzeciwu ma także charakter kompetencyjny, co oznacza, że określa czas na skorzystanie z kompetencji organu władzy architektoniczno-budowlanej do wniesienia sprzeciwu. Po upływie tego terminu właściwy organ traci możliwość skorzystania z kompetencji do wydania decyzji w sprawie sprzeciwu (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. II OSK 1674/08, LEX nr 573598). Zaznaczyć należy, że bieg trzydziestodniowego terminu do wniesienia sprzeciwu rozpoczyna się w dniu złożenia kompletnego wniosku (zgłoszenia). Termin ten powinien być zatem liczony - w przypadku uzupełnienia zgłoszenia w trybie art. 71 ust. 3 Pr.bud. - od daty tego uzupełnienia lub od dnia upływu terminu do uzupełnienia braków zgłoszenia (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 207/08, LEX nr 516061; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 569/18, LEX nr 2619987). W okolicznościach niniejszej sprawy poza sporem pozostaje, że M. G. dokonała zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ew. 540 w miejscowości J. P. O. w dniu [...] marca 2018 r., przy czym ze względu na niekompletność złożonej wówczas dokumentacji, została ona postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2018 r. zobowiązana, na zasadzie art. 71 ust. 3 Pr. bud., do uzupełnienia zgłoszenia w wyznaczonym terminie. Obowiązek ten inwestorka wykonała w dniu [...] kwietnia 2018 r., co oznacza, że z tym dniem rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin na ewentualne wniesienie przez Starostę [...] sprzeciwu wobec powyższego zgłoszenia. Bezsporne jest również, że przed upływem tego terminu, co nastąpiło z dniem [...] maja 2018 r., Starosta [...] nie wydał decyzji w przedmiocie sprzeciwu. Upływ tego termin, będącego – co należy ponownie podkreślić – terminem prawa materialnego, spowodował zatem - po pierwsze, że zgłaszająca nabyła uprawnienie do dokonania wnioskowanej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego oraz - po drugie, że Starosta [...] utracił kompetencję do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w przedmiecie sprzeciwu wobec przedmiotowego zgłoszenia. Słuszne jest wobec tego stanowisko przyjęte w kontrolowanych postanowieniach organów obu instancji, iż złożone przez skarżących po [...] maja 2018 r. (tj. w dniu [...] listopada 2018 r.) żądanie wszczęcia przez Starostę [...] postępowania w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia M. G., nie mogło odnieść zamierzonego skutku, bowiem wniesienie żądanego sprzeciwu stało się z dniem [...] maja 2018 r. niedopuszczalne. Okoliczność ta wypełnia dyspozycję art. 61a § 1 k.p.a., stanowiąc przeszkodę we wszczęciu postępowania w przedmiocie określonym we wniosku skarżących. Zaznaczyć trzeba, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania ma charakter wyłącznie formalny, a jego skutkiem jest to, że organ nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Niedopuszczalne byłoby zatem formułowanie w treści takiego postanowienia wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. W przypadku zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji należy stwierdzić, że – wbrew zarzutom skarżącym – nie zawierają one tego rodzaju materialnoprawnej oceny zasadności żądania wszczęcia postępowania w sprawie wniesienia sprzeciwu wobec spornego zgłoszenia (zarówno bowiem organ pierwszej, jak i drugiej instancji, nie oceniał zgodności przedsięwzięcia objętego zgłoszeniem z przepisami prawa, ani też słuszności milczącej akceptacji tego zgłoszenia przez organ architektoniczno-budowlany), skupiając się wyłącznie na formalnoprawnej przeszkodzie w uwzględnieniu powyższego wniosku, tj. na upływie terminu przewidzianego w art. 71 ust. 4 Pr.bud. Podkreślić należy, że również wyrażona przez Sąd w niniejszym wyroku ocena, iż orzeczona na skutek wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wniesienia sprzeciwu wobec spornego zgłoszenia, była prawidłowa, nie przekłada się na ocenę tego, czy nie wniesienie przez Starostę [...] żądanego sprzeciwu w trakcie biegu terminu przewidzianego w art. 71 ust. 4 Pr.bud. było zasadne. Podkreślić nadto wypada, że utrata przez Starostę [...] z dniem [...] maja 2018 r. kompetencji do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia M. G. z dnia [...] marca 2018 r., nie pozbawiało skarżących możliwości ubiegania się o wzruszenie ów "braku sprzeciwu" w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w rozdziale 12 i 13 działu II k.p.a., które - zgodnie z art. 122g k.p.a. - znajdują odpowiednio zastosowanie względem spraw załatwionych milcząco, do których z kolei – w świetle dyspozycji art. 122a § 2 pkt 2 k.p.a. – należą sprawy, w których w całości uwzględniono żądanie strony poprzez nie wniesienie sprzeciwu w drodze decyzji. W tym kontekście należy jednak zaznaczyć, że wniosek skarżących z dnia [...] listopada 2018 r. w sposób jednoznaczny wyrażał żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec ww. zgłoszenia, nie zaś uruchomienia postępowania nadzwyczajnego celem weryfikacji słuszności milczącego załatwienia sprawy poprzez nie zniesienia sprzeciwu wobec tego zgłoszenia. Organy administracji były natomiast związane treścią tego żądania. W tym kontekście wypada też dodać, że pozbawione racji było stwierdzenie organu pierwszej instancji zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2018 r., iż (cyt.) "do przedmiotowego zgłoszenia także nie mają zastosowania przepisy rozdziału 8a działu II k.p.a., dotyczące wznowienia postepowania w sprawie milczącego załatwienia sprawy". Słuszności tego stwierdzenia – jak już wyżej wskazano – wprost przeczy bowiem dyspozycja art. 122a § 2 pkt 2 k.p.a. Stwierdzenie to miało jednak charakter wyłącznie uboczny i nie rzutuje na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło