II SA/Lu 1612/03

WyrokWSA w Lublinie2004-09-28

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc-Malec, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, mimo braku postępowania wywłaszczeniowego, powinno być ustalane na podstawie przepisów dotyczących odszkodowań za wywłaszczenie, czy też na podstawie przepisów o ugodzie administracyjnej lub przepisów Kodeksu cywilnego?
Ratio decidendi
Odszkodowanie za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, nawet jeśli nie było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe, powinno być ustalane na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących odszkodowań za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126 tej ustawy. Próby ugodowego ustalenia odszkodowania, które nie przyniosły rezultatu, nie wykluczają zastosowania przepisów o odszkodowaniu, a ustalenie jego wysokości przez rzeczoznawcę majątkowego jest prawidłowe, jeśli operat spełnia wymogi ustawowe, a strona miała możliwość zgłoszenia zastrzeżeń.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji Wojewody i Starosty ustalających odszkodowanie za szkody powstałe na ich nieruchomości w wyniku budowy kanalizacji sanitarnej. Kwestionowali podstawę prawną decyzji, twierdząc, że nie było postępowania wywłaszczeniowego, oraz sugerowali, że sprawa powinna być rozwiązana w drodze ugody administracyjnej lub na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Organy administracyjne ustaliły odszkodowanie na podstawie operatu szacunkowego, uznając, że zastosowanie mają przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące szkód powstałych w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec/spr./, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2004r. sprawy ze skargi E. i R.P. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za szkody spowodowane zajęciem nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania E. i R. małżonków P. od decyzji Starosty z dnia [...]r. ustalającej odszkodowanie z tytułu szkód wyrządzonych na działce Nr [...], położonej w K. i przy ul. [...], podczas realizacji kanalizacji sanitarnej – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podał, że decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu Rejonowego zezwolił Zarządowi Gminy na realizację kanalizacji sanitarnej na działce Nr [...], będącej własnością małżonków P.. Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Budowa kanalizacji została wykonana. Odszkodowanie za szkody poczynione na działce w wyniku przeprowadzenia kolektora sanitarnego zostało ustalone na podstawie operatu szacunkowego wykonanego przez rzeczoznawcę majątkowego mgr inż. D.B. na kwotę 5.234 zł. Z uwagi na to, że skarżący nie zgadzali się z wysokością odszkodowania oraz mieli uwagi co do sposobu sporządzenia operatu szacunkowego – organ odwoławczy dwukrotnie wyznaczał rozprawy administracyjne. Na rozprawy te nie stawiał się rzeczoznawca majątkowy, w związku z czym skarżący zobowiązali się do przedstawienia swoich uwag na piśmie, a także operatu szacunkowego sporządzonego przez innego rzeczoznawcę. Wojewoda wyznaczył skarżącym termin do złożenia tych dowodów do dnia 7 listopada 2003r. Ponieważ skarżący nie zgłosili w tym terminie dowodów, organ zobligowany został do rozpatrzenia odwołania w świetle dotychczas zebranego materiału dowodowego. W przedmiotowej sprawie nie doszło do ustalenia odszkodowania w drodze negocjacji między zainteresowanymi stronami, a więc jego ustalenie powinno nastąpić w oparciu o przepisy działu III, rozdział 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami – art. 128 i następne (Dz U. z 2001r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.). Rzeczoznawca majątkowy stosownie do powyższych przepisów ustalił wartość szkód powstałych na skutek realizacji kanalizacji sanitarnej na działce Nr [...] przy ul.[...]j w K., na którą składa się : 1/ wartość szkód powstałych w uprawach ogrodowych wraz z wartością utraconych pożytków; 2/ wartość strat powstałych w składnikach budowlanych nieruchomości (zniszczone ogrodzenie drewniane) ; 3/ wartość szkody powstałej na skutek zmniejszenia wartości nieruchomości z tytułu zmiany funkcji części nieruchomości , w pasie budowy infrastruktury i w pasie ochronnym na funkcję o mniejszej wartości. Organ odwoławczy uznał, że operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego mgr inż. D.B., na podstawie którego ustalone zostało odszkodowanie na rzecz małżonków P.i spełnia wymogi ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad sporządzania operatu szacunkowego i został przyjęty jako dowód w sprawie. Co do żądania małżonków P. dotyczącego przekształcenia przedmiotowej działki w nieużytek, zawarte w odwołaniu od decyzji Starosty , nie może być rozpatrzone w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ zastosowanie mają tu wyłącznie przepisy dotyczące odszkodowania. Z całością materiału dowodowego strony mogły zapoznać się w wyznaczonym terminie, określonym w piśmie z dnia 24 października 2003r. W skardze na decyzję Wojewody – E. i R. małżonkowie P. wnoszą o uchylenie decyzji organów obu instancji i stwierdzenie nieważności tych decyzji jako wydanych bez podstawy prawnej – art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu skargi podnoszą, że decyzje organu pierwszej i drugiej instancji wydane zostały na podstawie przepisów działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczącego wypłaty odszkodowania należnego za straty czy szkody powstałe w wyniku wywłaszczenia czy zdarzeń wynikających z art. 124 tej ustawy. Natomiast ich zdaniem w stosunku do ich nieruchomości postępowanie wywłaszczeniowe w oparciu o ww. ustawę nigdy nie było wszczynane, a dotychczasowe decyzje, które zostały w tej sprawie wydane zostały uchylone. Jedna decyzja – Kierownika Urzędu Rejonowego z [...]r. została uchylona decyzją Wojewody z dnia [...]r. a pozostałe decyzje Wojewody i Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast – wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2000r. Obecnie – zdaniem skarżących – "drogą prowadzącą do rozwiązania zaistniałej sprawy są przepisy kodeksu postępowania administracyjnego rozdział VIII dotyczące ugody administracyjnej" oraz przepisy kodeksu cywilnego adekwatne w tego typu sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosi o jej oddalenie , podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Bezsporny w sprawie niniejszej jest fakt, iż w stosunku do nieruchomości skarżących nie było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe, a jedynie na podstawie decyzji administracyjnej nastąpiło ograniczenie ich prawa własności, w stosunku do przedmiotowej działki. Mimo uchylenia tej decyzji, kolektor sanitarny został wybudowany, a zatem słusznie organy administracyjne jako podstawę prawną zaskarżonych decyzji powołują art. 128 i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis art. 128 ust. 4 zdanie 1 ww. ustawy stanowi, że odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124 – 126. Takim zdarzeniem jest przewidziane w art. 124 ust. 1 tej ustawy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielanie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń służących do przesyłania płynów (...). Nie jest zatem zasadny zarzut skarżących o powołaniu się przez organy administracyjne na przepisy zawarte w dziale III ustawy o gospodarce nieruchomościami regulującym odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, mimo, że w stosunku do ich nieruchomości takie postępowanie nie zostało przeprowadzone. Co do zarzutu, że odszkodowanie za powstałe szkody powinno nastąpić w drodze ugody uznać należy, iż jest on także bezzasadny. Organy obu instancji prowadząc postępowanie administracyjne podejmowały próby ugodowego ustalenia wysokości odszkodowania. Z uwagi na bezskuteczność tych prób, ustalenie wysokości odszkodowania zlecono rzeczoznawcy majątkowemu. Skarżący mieli możliwość zapoznania się z operatem szacunkowym i ewentualnego zgłoszenia zastrzeżeń. Poza ogólnym twierdzeniu, że przedstawią uwagi do operatu na piśmie, nie przedstawili konkretnych zarzutów. Mimo wyznaczenia rozpraw administracyjnych oraz pisemnego zobowiązania skarżących do złożenia zastrzeżeń do operatu w zakreślonym terminie – małżonkowie P. zastrzeżeń takich nie przedstawili. Nie złożyli także operatu wykonanego przez innego rzeczoznawcę majątkowego, mimo wcześniejszego zobowiązania się do przedstawienia takiego dowodu. Dlatego też zasadnie organ drugiej instancji wydał decyzję w oparciu o zebrany materiał dowodowy. W sprawie niniejszej nie występują także przesłanki wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, na które powołują się skarżący (tj. wydanie decyzji bez podstawy prawnej - vide skarga). Jak już wyżej podniesiono, organy obu instancji prawidłowo powołały w decyzjach art. 128 i następne ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, które to przepisy stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięcia. Mając zatem na względzie powyższe okoliczności, Sąd uznał, iż postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 10, 77 i 79 kpa, zaś wydane decyzje administracyjne są zgodne z prawem i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło