II SA/Lu 163/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oddala skargę. Wnioskiem z dnia 12 października 2010 r. Wójt Gminy G. zwrócił się do Starosty L. o wydanie decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,2910 ha, położonej w Ć. , gmina G., uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiącej własność Z. K., w związku z planowaną budową sieci kanalizacji sanitarnej na terenie Gminy G.. W toku postępowania Wójt Gminy G. dodatkowo wystąpił o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku Wójt powołał się na fakt, iż budowa sieci kanalizacji sanitarnej stanowi element projektu współfinansowanego ze środków Funduszu Spójności - projekt "[...] "Porządkowanie gospodarki ściekowej wzdłuż rzeki C. na terenie gm. G. w aglomeracji L.", w ramach którego Gmina G. zobowiązała się do osiągnięcia założonych w projekcie celów i wskaźników, m.in. poprzez wybudowanie 20,871 km sieci kanalizacji sanitarnej. Według Wójta, brak zezwolenia na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości uniemożliwi wykonanie inwestycji w wymaganym terminie, a tym samym grozi utratą przyznanych gminie zewnętrznych środków finansowych. Decyzją z dnia 23 września 2011 r., znak: [...], wydaną na zasadzie art. 124 ust. 1 w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774, dalej: u.g.n.), Starosta L. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność Z. K., oznaczonej jako działka nr [...], położonej w Ć. w zakresie objętym wnioskiem poprzez zezwolenie Gminie G. na założenie i przeprowadzenie sieci kanalizacji sanitarnej. Kolejną decyzją z dnia 23 września 2011 r., znak: [...], Starosta L., na zasadzie art. 124 ust. 1a u.g.n., zezwolił na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia sieci kanalizacji sanitarnej. W uzasadnieniu decyzji Starosta L. wskazał, że w przedmiotowej sprawie zaistniał ważny interes społeczny, wyrażający się w realizacji budowy sieci kanalizacji sanitarnej na terenie Gminy G., przebiegającej m.in. przez działkę objętą wnioskiem na niezwłoczne jej zajęcie. Niewykonanie w wymaganym terminie przedmiotowej inwestycji w całości, w tym na działce nr [...], spowodowałoby utratę zewnętrznych środków finansowych i rodziłoby dalsze negatywne skutki finansowe dla działającej w interesie społecznym Gminy G.. Z. K. wniósł odwołanie od decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie działki nr [...]. W toku postępowania odwoławczego wskazał na możliwość zaprojektowania przebiegu sieci kanalizacji sanitarnej w sposób najmniej uciążliwy z punktu widzenia ograniczenia możliwości korzystania z jego nieruchomości, tj. wzdłuż ulicy do P. . Organ odwoławczy, na zasadzie art. 136 k.p.a., uzupełnił materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie. Przede wszystkim pozyskał informację od Wójta Gminy G., z której wynika, iż działka nr [...] jest objęta ostateczną decyzją Starosty L. z dnia 14 sierpnia 2012 r., znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej. Decyzją z dnia 3 stycznia 2013 r., znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty L. w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie działki nr [...] położonej w Ć., gmina G. stanowiącej własność Z. K.. Powołując się na treść art. 124 ust. 1a u.g.n. oraz art. 108 § 1 k.p.a., organ odwoławczy podkreślił, że decyzja o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości ma charakter następczy w stosunku do decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Skoro więc organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości Z. K. i dodatkowo uznał, że w przedmiotowej sprawie nie tylko zaistniał ważny interes gospodarczy, ale też przesłanka z art. 108 § 1 k.p.a. w postaci interesu społecznego, to jest zobligowany do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości, że Gmina G., realizując powyżej określone zadanie inwestycyjne (cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n.), działa w interesie społecznym uzasadnionym ważnym interesem gospodarczym, a zatem zostały spełnione przesłanki z art. 124 ust. 1a u.g.n. wydania decyzji, o której jest mowa w tym przepisie. W skardze na decyzję organu drugiej instancji Z. K. zarzucił zawłaszczenie jego działki nr [...] bez prawidłowo przeprowadzonych mediacji w kierunku wykupu działki, manipulowanie instytucjami prawnymi przez wywłaszczenie go z nieruchomości bez jakiegokolwiek odszkodowania pod pozorem ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości, bez zapłacenia wynagrodzenia, a także niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty L. z dnia 23 września 2011 r. zezwalającej na niezwłoczne zajęcie należącej do niego działki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, są zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie zezwalające na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,2910 ha, położonej w Ć., gmina G., stanowiącej własność Z. K. w związku z planowaną budową sieci kanalizacji sanitarnej na terenie Gminy G.. Materialnoprawną podstawę tych rozstrzygnięć stanowi art. 124 ust. 1 i ust. 1a u.g.n. W myśl pierwszego z powołanych przepisów, starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie zaś z art. 124 ust. 1a u.g.n., w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub w uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy, zezwalając na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu realizacji odcinka sieci kanalizacji sanitarnej, nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne sprawy, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane po uprzednim wydaniu przez Starostę L. decyzji znak: [...] ograniczającej sposób korzystania z działki nr [...], położonej w Ć. w zakresie objętym wnioskiem poprzez zezwolenie Gminie G. na założenie i przeprowadzenie sieci kanalizacji sanitarnej. Powyższe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowiło konsekwencję istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z dnia 14 sierpnia 2012 r., znak: [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Gminie G. pozwolenia na realizację sieci kanalizacji sanitarnej m. in. na należącej do skarżącego działce nr [...]. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajecie tej nieruchomości w celu realizacji tej inwestycji jest zgodna z prawem. W art. 124 ust. 1a ustawodawca wskazał przesłanki udzielenia przedmiotowego zezwolenia. O ile zostały one spełnione - wskazany organ udziela w drodze decyzji, zezwolenia, a decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Organ zobowiązany jest zatem do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym (art. 124 ust. 1a). Zgodnie z art. 108 k.p.a., decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Zważywszy na rodzaj inwestycji, której dotyczy zaskarżona decyzja, jedynymi przesłankami, na których mógł się oprzeć organ, rozpoznając wniosek o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, są "inny interes społeczny", o którym mowa w art. 108 k.p.a. oraz ważny interes gospodarczy, o którym mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. Organy obu instancji prawidłowo uznały, że wniosek Gminy G. o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnia ważny interes gospodarczy, a także interes społeczny. Przedmiotowa inwestycja ma bowiem wyposażyć nieruchomości położone w miejscowościach Ć. i M. w kanalizację sanitarną. Korzyści społeczne i gospodarcze, jakie płyną z realizacji sieci kanalizacyjnej, są niewątpliwe i powszechnie znane. Należy do nich zaliczyć podwyższenie standardu życia mieszkańców, zmniejszenie zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska, poprawę jakości wód powierzchniowych i podziemnych oraz gleby, czy likwidację uciążliwych zapachów, które powstają przy odprowadzaniu ścieków do rowów czy szamb. Korzyści ekonomiczne z realizacji tej inwestycji to przede wszystkim zmniejszenie strat w środowisku oraz strat wody dostarczanej odbiorcom, zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej terenu, a także stworzenie dogodnych warunków dla rozwoju budownictwa jednorodzinnego. Inwestycja objęta zaskarżoną decyzją jest współfinansowana w znacznej części przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności - projekt [...] "Porządkowanie gospodarki ściekowej wzdłuż rzeki [...] na terenie Gminy G. w aglomeracji L.", w ramach którego Gmina G. zobowiązała się do osiągnięcia założonych w projekcie celów i wskaźników, m.in. poprzez wybudowanie 20,871 km sieci kanalizacji sanitarnej. Brak zezwolenia na niezwłoczne zajęcie działki skarżącego uniemożliwiłby wykonanie inwestycji w wymaganym terminie, a tym samym groziłby utratą przyznanych gminie zewnętrznych środków finansowych. Podniesione przez skarżącego zarzuty nie mogły zostać uwzględnione, gdyż w istocie dotyczą one innej decyzji niż zaskarżona, tj. poprzedzającej ją decyzji ograniczającej prawo własności działki nr [...] poprzez zezwolenie na przeprowadzenie na niej odcinka sieci kanalizacji sanitarnej. Konkludując, podniesione w skardze zarzuty są niezasadne, gdyż postępowanie przed organami obu instancji zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, zgromadzony w sprawie materiał oceniono prawidłowo i zastosowano właściwe przepisy prawa. W związku z powyższym skargę Z. K. należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).