II SA/Lu 164/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. i L. małżonków G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że ponosi duże wydatki na kształcenie dzieci ([...] zł w związku ze studiami syna), na utrzymanie domu (łącznie [...] zł) oraz na leczenie ([...] zł w miesiącu maju 2009r.). Podniósł, że żona prowadzi działalność gospodarczą, jednakże rok 2008 zamknęła stratą. Wskazał ponadto, że na budowę ogrodzenia zaciągnął kredyt w kwocie [...] zł, który nie został jeszcze spłacony. W dalszej części wniosku skarżący podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem pełnoletnich dzieci. Wykazał, iż w skład majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha, budynek gospodarczy z garażem oraz samochód osobowy [...] o wartości ok. [...] zł. Jako dochód rodziny skarżący wskazał swoje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto. Stwierdził, że żona z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w czterech pierwszych miesiącach 2009r. nie osiągnęła dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Informacje zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wyjaśnił w jaki sposób jest finansowana strata w prowadzeniu działalności gospodarczej. Ponadto dla oceny zdolności płatniczych niezbędne było podanie informacji o wysokości dochodu osiąganego z tytułu umowy o pracę zarówno w kwocie brutto jak i netto. Wyjaśnienia wymagała również kwestia, czy wydatki na leczenie i leki, których wysokość w miesiącu maju 2009r. skarżący określił na kwotę [...] zł, były wydatkami jednorazowymi poniesionymi w związku z pobytem w szpitalu, czy też są to stałe miesięczne wydatki. Skarżący nie określił również miesięcznych rat spłaty pożyczki w wysokości [...] zł, zaciągniętej na budowę ogrodzenia. Z tego powodu w dniu 3 czerwca 2009r. wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał żądane dokumenty źródłowe oraz złożył wymagane oświadczenia. Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłanych do sądu dokumentach, sytuację materialną strony, stwierdzić należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł w dniu 7 kwietnia 2009r. (k-27 a.s.), a więc przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Inne ewentualne koszty sądowe, które mogą wystąpić w zależności od wyniku sprawy i działań podjętych przez strony, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz.2192/); opłata sądowa od zażalenia (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/), każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł. Natomiast wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej będzie wynosił 250 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Porównując wielkość kosztów sądowych do sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, uznać należy, że nie wykazał istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, stanowiąca w istocie pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że obecna jego sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę przeciętny standard życia mieszkańców regionu. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada stały dochód oraz majątek nieruchomy w postaci domu o pow. [...] m2, budynku gospodarczego z garażem, działką rolną o pow. [...] ha, dysponuje samochodem osobowym. W miesiącu maju 2009r., tj. w miesiącu, w którym skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, osiągnął dochód z tytułu wynagrodzenia w kwocie [...] zł brutto i [...] zł netto (zaświadczenie o zarobkach z [...]). Z kolei jak wynika z oświadczenia żony skarżącego z 9 czerwca 2009r., z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnęła ona w maju 2009r. dochód w wysokości [...] zł. Zatem łączny dochód rodziny w miesiącu złożenia wniosku o prawo pomocy wyniósł [...] zł brutto i znacznie przekroczył wykazane przez skarżącego wydatki rodziny w maju 2009r., które wyniosły łącznie [...] zł (koszty kształcenia – [...] zł; utrzymanie domu – [...] zł; spłata pożyczek – łącznie [...] zł; koszty leczenia i zakupu leków – [...] zł). O realnych możliwościach finansowych skarżącego świadczy również fakt, iż w miesiącu, w którym złożył wniosek o prawo pomocy, na rachunkach bankowych należących do niego i jego żony istniały wolne środki pieniężne wystarczające zarówno na opłacenie wpisu, jak i ewentualnych innych kosztów sądowych ([...]zł na dzień 1 maja 2009r. na koncie należącym do żony skarżącego i [...] zł na dzień 10 maja 2009r. na wspólnym koncie małżonków). Oceniając zdolności płatnicze skarżącego, nie można pominąć faktu, że jak wynika z nadesłanych zeznań podatkowych za lata 2007 – 2008, skarżący wraz z żoną rozliczający się wspólnie, wykazywali nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych (w tym kwota wykazana do zwrotu nadpłaconego podatku za 2008r. wynosi [...] zł). Reasumując, skarżący nie wykazał, że uiszczenie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania jego i rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.