II SA/Lu 1656/02
WyrokWSA w Lublinie2004-02-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Jerzy Dudek, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą, wybudowanego bez pozwolenia na budowę na terenie przeznaczonym pod ulice i usługi ogólnomiejskie, jest zasadny pomimo toczącego się postępowania o dział spadku po pierwotnym inwestorze?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki budynku wybudowanego bez pozwolenia na budowę na terenie niezgodnym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest zasadny, nawet jeśli toczy się postępowanie o dział spadku po pierwotnym inwestorze. Obowiązek rozbiórki spoczywa na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu, a ustalenie tych okoliczności nie jest uzależnione od wyniku postępowania spadkowego. Ponadto, wcześniejsza decyzja zezwalająca na wykończenie i użytkowanie obiektu, która została następnie stwierdzona jako nieważna, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Skarżący B. i M. małż. B. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą. Budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę na terenie przeznaczonym pod ulice i usługi ogólnomiejskie, co było niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA, podnosząc m.in. kwestię toczącego się postępowania o dział spadku po pierwotnym inwestorze oraz błędne oznaczenie strony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Jerzy Dudek (spr.), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant ref. Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2004 r. sprawy ze skargi B. i M. małż. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami) decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania B. i M. B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] znak: [...] nakazującą B. i M. B. rozbiórkę budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą zlokalizowanego na działce położonej przy ul. [...] w L.
Organ odwoławczy przytoczył następujące motywy rozstrzygnięcia:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał rozbiórkę budynku, który został wybudowany na działce przy ul. [...] w L. z tego względu, iż położony jest on na terenie, który ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Zespołu Miejskiego zatwierdzonego uchwałą MRN Nr XV/91/86 z dnia 30 grudnia 1986 r. ze zmianami, przeznaczono pod teren ulic (050 KGo) oraz usługi ogólnomiejskie (III B 35 U, III C 31 U).
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji potwierdził ustalenia dotyczące stanu prawnego i faktycznego poczynione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym dotyczące m.in. niezgodności realizowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego oraz określenia adresatów decyzji i uznał, że zaskarżona decyzja znajduje uzasadnienie w świetle powołanego w jej podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
W związku z tym, że przedmiotowy budynek mieszkalny z częścią gospodarczą położony jest na terenie przeznaczonym pod usługi ogólnomiejskie i tereny ulic, jego usytuowanie pozostaje w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu i dlatego uzasadnionym był nakaz jego rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
W świetle art. 38 Prawa budowlanego z 1974 r. organ I instancji prawidłowo ustalił również adresatów decyzji.
Postępowanie o dział spadku oraz fakt poniesienia przez B. i M. B. szkody w wyniku nakazu rozbiórki spornego obiektu budowlanego nie miały wpływu na treść decyzji organu II instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. i M. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie art. 37 i art. 38 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz art. 107 §1 KPA poprzez błędne oznaczenie strony.
Nadto skarżący podnieśli następujące okoliczności:
Decyzja organu II instancji została wydana zbyt wcześnie gdyż w trakcie postępowania przed tym organem toczyło się postępowanie o dział spadku w skład, którego wchodził sporny budynek w związku, z czym nie można było ustalić, kto jest w świetle art. 28 Kpa stroną postępowania i w stosunku, do kogo nakaz rozbiórki może być wydany.
Podniesiono również, że małżonkowie B. są obecnie jednymi z wielu zstępnych inwestora oraz, że użytkują jedynie przedmiotowy budynek, co w przyszłości może ulec zmianie w oparciu o prawomocne orzeczenie sądu wydane w sprawie o dział spadku. W związku z powyższym, skarżący stwierdzają, że skarżona decyzja jak i decyzja utrzymana nią w mocy powinny zostać uchylone jako sprzeczne z prawem i w praktyce niewykonalne.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej odwołując się do motywów zaskarżonej decyzji.
Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
W myśl art. 3 §1 pierwszej z wymienionych ustaw sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne. Natomiast zgodnie z art. 97 §1 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W świetle powołanych powyżej przepisów prawa do rozpoznania sprawy
niniejszej właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Rozpatrując skargę Sąd zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.
Z ustaleń organu administracji wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany (budynek mieszkalny) wykonany został przed dniem 1 stycznia 1995r. bez pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę podlega rozbiórce. Z mocy art. 103 ust. 2 cyt. ustawy przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995r. (art. 108 ). Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zasadnie zatem organ administracji zastosował do rozstrzygnięcia sprawy przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.).
W myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, jeżeli organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 3 powołanej ustawy wynika, że roboty budowlane polegające na budowie obiektu budowlanego można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
Poza sporem jest, iż przedmiotowy obiekt budowlany wzniesiony został bez pozwolenia na budowę, a więc z naruszeniem art. 28 ust. 1 cyt. ustawy.
Teren, na którym inwestycja została zrealizowana (działka przy [...] w L.) znajduje się w obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod ulice oraz usług ogólnomiejskie (050 KGo, III B 35 U, III C 31U). Niewątpliwe więc jest, że przedmiotowy obiekt budowlany (budynek mieszkalny) wybudowany został na terenie nie przeznaczonym na ten cel, a więc z naruszeniem ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego.
Stwierdzenie powyższych okoliczności obligowało organ administracji do nakazana rozbiórki obiektu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974r.
Decyzja nakazująca rozbiórkę prawidłowo została skierowana do B. i M. małż. B., którzy byli inwestorami obiektu. Zgodnie bowiem z art. 38 ust.1 cyt. ustawy obowiązek dokonania rozbiórki spoczywa na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu. Skierowanie zatem nakazu rozbiórki do inwestorów odpowiada powołanemu przepisowi prawa.
Fakt, iż skarżący byli inwestorami przedmiotowego obiektu nie może być skutecznie kwestionowany.
B. B. w piśmie z dnia [...] (k.16 akt adm.) jednoznacznie stwierdziła, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany przez nią oraz męża M., co potwierdzili małż. B. w oświadczeniu złożonym w dniu [...]. (k.28 akt adm.).
W świetle powyższych dowodów organ administracji prawidłowo ustalił, że małż. B. byli inwestorami przedmiotowego obiektu.
Bezzasadne są również pozostałe zarzuty skargi.
Rozstrzygniecie sprawy niniejszej nie jest uzależnione od wyniku toczącego się postępowania spadkowego po K. T., mimo, że jego przedmiotem jest nieruchomość z budynkiem, którego rozbiórkę nakazano.
Powyżej zostało wykazane, iż nakaz rozbiórki zasadnie został skierowany do skarżących. W sytuacji, gdy postępowanie w sprawie rozbiórki toczyło się z udziałem G. T. i J. B. – następców prawnych K. T., brak było przeszkód prawnych do rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. W szczególności nie zachodziła określona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, podstawa do zawieszenia postępowania.
Skarżący nadto powoływali się na decyzję z dnia [...]. nr [...], mocą której (pkt 3) organ administracji udzielił B. B. zgody na wykończenie przedmiotowego obiektu i jego użytkowanie.
W związku z tym stwierdzić należy, że decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności (decyzja GINB z dnia [...] nr [...]).
Ustanie bytu prawnego decyzji zezwalającej na wykończenie przedmiotowego obiektu i jego użytkowanie, ze skutkiem od chwili jej wydania, wyklucza wpływ tej decyzji na rozstrzygniecie sprawy niniejszej. Jeśli skarżący na skutek wydania decyzji iż dnia [...] ponieśli szkodę, mogą domagać się odszkodowania przy spełnieniu wymogów określonych w art. 160 Kpa.
Z tych względów skargę, jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło