II SA/Lu 166/22
WyrokWSA w Lublinie2022-05-31
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Grzegorz Grymuza, Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy usunięcie drzewa gatunku żywotnik zachodni o obwodzie pnia 46 cm + 52 cm, rosnącego na nieruchomości, uzasadnia wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej, jeśli właścicielka nieruchomości twierdziła, że działała w stanie wyższej konieczności z powodu uszkodzeń muru oporowego i wylewki tarasu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo wymierzyły karę pieniężną za usunięcie drzewa bez wymaganego zgłoszenia. Analiza opinii biegłych wykazała, że uszkodzenia muru oporowego i wylewki tarasu nie były spowodowane przez system korzeniowy drzewa, a zatem nie istniał stan wyższej konieczności uzasadniający odstąpienie od wymierzenia kary. Wysokość kary została obliczona prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia L. K. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 12.750 zł za usunięcie bez wymaganego zgłoszenia drzewa gatunku żywotnik zachodni. Skarżąca twierdziła, że działała w stanie wyższej konieczności z powodu uszkodzeń muru oporowego i wylewki tarasu, które miały być spowodowane przez system korzeniowy drzewa. Organy administracji, po przeprowadzeniu postępowania i analizie opinii biegłych, uznały, że stan wyższej konieczności nie zaistniał, a kara została wymierzona prawidłowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 grudnia 2021 r., nr SKO.41/4896/SD/2021 w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia oddala skargę.
Decyzją z dnia 28 grudnia 2021 r., znak: SKO.41/4896/SD/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania L. K., utrzymało w mocy decyzję z dnia 22 listopada 2021 r., znak: MAZ-OD- 1.6132.7.2019 wydaną z up. Prezydenta Miasta Lublin przez Miejskiego Architekta Zieleni w Lublinie w przedmiocie wymierzenia L. K. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 12.750 zł za usunięcie bez dokonania zgłoszenia drzewa gatunku żywotnik zachodni o obw. pnia 46cm + 52 cm, rosnącego na nieruchomości przy ul. [...] w L., działka o nr ewid. [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dnia 26 kwietnia 2018 r. Zgłoszono do Biura Miejskiego Architekta Zieleni usunięcie drzewa (żywotnik) rosnącego na terenie posesji przy ul. [...] w L..
Po weryfikacji interwencji stwierdzono, że właścicielka nieruchomości, z której usunięto drzewo nie wniosła do organu zgłoszenia zamiaru jego usunięcia.
W dniu 30 maja 2018 r. organ dokonał oględzin przedmiotowej nieruchomości w obecności jej właścicielki - L. K.. Podczas oględzin stwierdzono, że zostało usunięte drzewo rodzaju żywotnik (nie określono wówczas dokładnego gatunku drzewa), którego obwód na wysokości 5 cm wynosił 85 cm, natomiast na wysokości 130 cm pień rozwidlał się na dwa, a ich wymiary wynosiły: 52 cm i 46 cm.
Na zlecenie organu w sprawie została opracowana ekspertyza dendrologiczna przez magistra inżyniera ogrodnictwa A. K., będącą inspektorem nadzoru prac w terenach zieleni oraz zieleni zabytkowej.
Decyzją z dnia 7 grudnia 2018 r. znak: MAZ-OZ-1.6132.4.2018 Prezydent Miasta Lublin, na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 6, ust. 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2014 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów, wymierzył L. K. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez dokonania zgłoszenia drzewa gatunku żywotnik zachodni o obw. pnia 75 cm, rosnącego na nieruchomości przy ul. [...] w L., działka o nr ewid. [...].
W związku z wniesionym przez L. K. odwołaniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 28 grudnia 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 7 grudnia 2018 r.
W wyniku wniesionej przez L. K. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 106/19 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 grudnia 2018 r. oraz decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 7 grudnia 2018 r.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ I instancji wymierzył L. K. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez dokonania zgłoszenia drzewa gatunku żywotnik zachodni o obw. pnia 46cm + 52 cm, rosnącego na nieruchomości przy ul. [...] w L., działka o nr ewid. [...], uznając, że strona postępowania dokonała usunięcia drzewa, a usunięcie to nie było związane ze stanem wyższej konieczności.
W związku z wniesionym odwołaniem w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, które decyzją z dnia 28 grudnia 2021 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odwołując się do treści art. 83 ust. 1, art. 83f ust. 3a i art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody, wskazało, że drzewo gatunku żywotnik zachodni, rosnące na nieruchomości skarżącej, miało obwód pni 46 cm + 52 cm. Dla jego usunięcia wymagane było więc dokonanie zgłoszenia, a jego brak uzasadnia wszczęcie postępowania w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Jak podkreślono ustalając przesłanki zastosowania kary organ zobowiązany jest wykluczyć okoliczności, których wystąpienie uzasadnia odstąpienie od jej wymierzenia lub obniżenia jej wysokości. Przesłanki te wymienione są w przepisach art. 89 ust. 6 i 7 u.o.p.
Dokonując oceny przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania Kolegium, po pierwsze, uznało za niezasadny zarzut naruszenia przepisów proceduralnych jest niezasadny. W szczególności w tym kontekście zauważono, że W toku postępowania organ przeprowadził oględziny w. dniu 5 sierpnia 2020 r., których ustalenia znalazły swój wyraz w sporządzonym protokole (pierwotne oględziny miały miejsce jeszcze w 2018 r.). W oględzinach tych miała zapewniony czynny udział skarżąca, a brak podzielenia przez nią ustaleń oględzin wyrażony brakiem podpisu pod protokołem, nie dyskwalifikuje tego środka dowodowego.
Po drugie jak zauważyło Kolegium w sprawie uzyskano wiadomości specjalne - dwie opinie dendrologiczne. Z pierwszej z nich, sporządzonej przez inż. A. K. wynika w sposób jasny i niebudzący wątpliwości, że uszkodzenia muru oporowego i wylewki tarasu nie powstały na skutek rozbudowy systemu korzeniowego drzew. Z drugiej opinii, sporządzonej przez inż. L. M., wynika, że system korzeniowy usuniętego drzewa mógł powodować niewielkie spękania wylewki w sąsiedztwie pnia, lecz brak jest uszkodzeń pobliskiej ściany budynku. Także z opinii biegłego z zakresu budownictwa inż. W. C. wynika, że pęknięcia muru oporowego, będącego jednocześnie podmurówką ogrodzenia nastąpiło w wyniku napory gruntu i braku dylatacji.
Po trzecie w ocenie organu odwoławczego nie można wykazać przesłanek działania skarżącej w stanie wyższej konieczności. Na sporządzonym przez organ materiale fotograficznym nie widać żadnych uszkodzeń sąsiedniego budynku, które mogłyby zostać zakwalifikowane jako działanie powodowane przez usunięte drzewo. Mur oporowy znajdujący się w granicy działek przylegał do wylewki wokół pnia drzewa. Wokół drzewa nie można było wskazać żadnych podniesień tej wylewki, które generowałby negatywny wpływ systemu korzeniowego. Pęknięcie muru (zdjęcia na k. 15 i 16 akt sprawy I instancji) znajduje się w znacznej odległości od pnia drzewa. Ponadto wskazać należy, że jak wynika z wyjaśnień skarżącej usunięcie drzewa zostało zlecone bliżej nieokreślonemu podmiotowi w późniejszym okresie, nie zaś bezpośrednie w momencie wystąpienia domniemanego stanu wyższej konieczności. Żadne wyspecjalizowane służby niosące pomoc nie zostały przez skarżącą powiadomione. Wskazanie tej przesłanki ekskulpacyjnej ma jedynie więc na celu odstąpienie od wymierzenia kary, a nie jest podyktowane żadną realną przyczyną, która miała miejsce w momencie usuwania drzewa.
Po czwarte jak zauważyło Kolegium wbrew twierdzeniom skarżącej biegli zostali zapoznani ze zgromadzonym materiałem dowodowym po przeprowadzeniu czynności w postaci oględzin z uwagi na zachowanie przez nich obiektywizmu i w celu wyeliminowania ewentualnego sugerowania się dotychczas zgromadzonymi dowodami. Ustalono również prawidłowo gatunek usuniętego drzewa.
Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 89 ust. 7 u.o.p. Wymierzenie skarżącej administracyjnej kary pieniężnej na podstawie przepisu art. 88 ust. 1 pkt 6 u.o.p. było więc zasadne. Ustalenia w tym zakresie nie budzą żadnych wątpliwości. Kara została obliczona zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy zastosowaniu stawek, które określone zostały w przepisach wykonawczych, po ustaleniu gatunku usuniętego drzewa, co nie budzi wątpliwości w świetle uzyskanych wiadomości specjalnych.
Dodatkowo Kolegium nadmieniło, że kwestia oceny istotnych dla sprawy okoliczności została zaakceptowana w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 106/19, w którym sąd podzielił stanowisko organów, a zakwestionował jedynie wysokość orzeczonej kary.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie została zaskarżona przez L. K. (dalej także jako "skarżąca") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze decyzji zarzucono:
1. nie uwzględnienie stanu wyższej konieczności zgodnie z art. 89 ust 7 u.o.p.,
2. przy wyznaczaniu wysokości kary nie uwzględniono okoliczności tego czynu, i nie obniżono wysokości kary zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt: SK 6/12 (OTK-A 2014/7/68), który orzekł: "Art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, 628 i 842) przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
3. art. 5 k.c.
Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o odstąpienie od wymierzenia kary, jak również - z ostrożności procesowej w przypadku nie uwzględnienia odstąpienia od wymierzenia kary - o zmniejszenie wysokości kary.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia.
Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym także te związane z okolicznościami, w których - według twierdzeń skarżącej - miało dojść do wycinki drzewa.
Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów. Większość dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń dokonanych w sprawie, to dowody w postaci dokumentów urzędowych, których prawdziwość w żaden sposób nie została podważona.
Podkreślić należy również, że także sama skarżąca nie wskazuje takich środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ, miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a.
Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.
W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.
Nie ma podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem, co umożliwia przeprowadzenie kontroli sądowej wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy rzeczowo i z poszanowaniem reguł określonych w art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia.
Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego.
Prawnomaterialną podstawę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 1098 ze zm. - dalej jako "u.o.p.").
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wymierzającą skarżącej administracyjną karę pieniężną w wysokości 12.750 zł za usunięcie bez wymaganego zgłoszenia jednej sztuki drzewa gatunku żywotnik zachodni.
Wbrew odmiennym zarzutom i twierdzeniom skarżącej stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie to jest prawidłowe i nie narusza prawa.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 106/19 uchylił wcześniej wydane w sprawie decyzje: Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 grudnia 2018 r. oraz Prezydenta Miasta Lublin z dnia 7 grudnia 2018 r.
Jest to okoliczność o charakterze podstawowym albowiem zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Art. 153 p.p.s.a. wyraża zasadę związania sądu oraz organu, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
W sprawie organy nie uchybiły art. 153 p.p.s.a. Przeciwnie, rozstrzygając organy nie tylko przywołały przepis art. 153 p.p.s.a. i wyrok wydany w sprawie sygn. akt II SA/Lu 106/19, ale również uwzględniły oceny prawne przedstawione w tym orzeczeniu. Organy wykonały także zawarte w tym wyroku wskazania co do dalszego postępowania.
Po pierwsze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie sygn. akt II SA/Lu 106/19 wskazał, że o ile twierdzenia skarżącej dotyczące działania w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności się nie potwierdzą to organ wymierzy administracyjną karę pieniężną w wysokości przewidzianej art. 89 ust. 1 u.o.p. dla przypadków, w których usunięcie drzewa jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, tj. w wysokości równej opłacie, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było, a nie w wysokości dwukrotności takiej opłaty.
W taki też sposób wysokość kary pieniężnej określił też organ ustalając je, zgodnie z art. 89 ust. 1 u.o.p., w wysokości równej pojedynczej opłacie, która byłaby ponoszona, gdyby zwolnienia nie było.
Podkreślić należy, że wysokość administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia uzależniona jest wyłącznie od obwodu pnia usuniętego drzewa w związku z czym ani organ, ani sąd administracyjny, nie ma możliwości zmniejszenia wysokości kary, o co wnosiła w skardze strona.
Zgodnie z wynikami przeprowadzonych w sprawie oględzin oraz dyspozycją art. 85 ust. 2 pkt 1 u.o.p. obwód pnia usuniętego żywotnika zachodniego ustalono na 75 cm (52 cm + (46 cm : 2) = 75 cm), co przy zastosowaniu stawki 170 zł z załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów, dało kwotę nałożonej kary w wysokości 12.750 zł.
Sąd nie był także uprawniony do uwzględnienia żądania skarżącej co do odstąpienie od wymierzenia kary.
O ile skarżąca spełnia wymogi wynikające z art. 89 ust. 11 u.o.p. to może wystąpić do organu o umorzenia wymierzonej kary. Adresatem takiego wniosku i jednocześnie podmiotem uprawnionym do jego rozpatrzenia oraz ewentualnego umorzenia kary pozostaje jednakże organ, a nie sąd administracyjny.
W sprawie nie mógł znaleźć zastosowania także art. 5 k.c. Przepis ten dotyczy wyłącznie stosunków cywilnoprawnych, zaś przedmiotowa sprawa jest sprawą administracyjną.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy nie tylko uwzględniły oceny prawne przedstawione w wyroku ze sprawy sygn. akt II SA/Lu 106/19, ale również wykonały zawarte w tym orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania.
Uchylając poprzednio wydane decyzje Sąd wskazał, że organ powinien w pierwszej kolejności ponownie ocenić czy skarżąca usuwając drzewo działała w warunkach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, o którym mowa w art. 89 ust. 7 u.o.p.
Sąd w tym zakresie wytknął organom, że tak samo jak biegła, pominęły wynikającą z dokumentacji fotograficznej oraz przeprowadzonych oględzin okoliczność, że system korzeniowy usuniętego drzewa doprowadził do powstania pęknięć w wylewce betonowej, usytuowanej wokół usuniętego drzewa.
Jednocześnie jednak Sąd uznał, że trafnie ustaliły organy, iż zgromadzone w aktach dowody wykluczają to, by usunięte drzewo w sposób negatywny i stwarzający zagrożenia oddziaływało na usytuowany w jego pobliżu budynek mieszkalny, jak też, że prawidłowo także organy ustaliły, że jako działanie spowodowane przez usunięte drzewo nie mogły zostać zakwalifikowane stwierdzone w trakcie oględzin uszkodzenia ogrodzenia, osadzonego na betonowej podmurówce.
Organy wykonały powyższe wskazania co do dalszego postępowania całościowo oceniając czy skarżąca usuwając drzewo działała w warunkach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, o którym mowa w art. 89 ust. 7 u.o.p.
W tym celu m.in. organ I instancji wywołał dwie opinie: kolejną opinię z zakresu dendrologii oraz dodatkowo opinię biegłego z zakresu budownictwa.
Treść opracowanych w sprawie opinii jest jasna, jednoznaczna i należycie umotywowana. Opinie wyczerpująco odnoszą się do postawionych biegłym pytań. Zawierają ona również szczegółową i wszechstronną analizę zdarzenia oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym wyników przeprowadzonych oględzin oraz twierdzeń samej skarżącej. Opinie zostały także logicznie i przekonywująco uzasadnione.
Opinie są w pełni ze sobą zgodne co do ich wniosków dotyczących tego, że w sprawie nie można przyjąć ażeby skarżąca usuwając drzewo działała w stanie wyższej konieczności.
Z pierwszej opracowanej w sprawie opinii wynika, że uszkodzenia muru oporowego i wylewki tarasu nie powstały na skutek rozbudowy systemu korzeniowego drzew. Ogrodzenie działki było przechylone na całej długości, co wskazuje na niewłaściwe wykonanie jego fundamentu oraz wpływ czynników atmosferycznych - zamarzania i rozmarzania podłoża, które doprowadziły do pęknięć, zaś skarżąca to, iż pęknięcie nastąpiło po okresie zimowym na przełomie lutego i marca 2018 r. Miało to więc miejsce po wzroście temperatur po okresie zimowym, a więc wystąpieniu czynników naturalnych, które doprowadziły do uszkodzenia wylewki betonowej oraz muru oporowego.
Z drugiej opinii, sporządzonej przez inż. L. M., wynika, że system korzeniowy usuniętego drzewa mógł powodować niewielkie spękania wylewki w sąsiedztwie pnia, lecz brak jest uszkodzeń pobliskiej ściany budynku. Dalej biegły ustalił, że występowanie silnych, grubych korzeni, będących w stanie uszkodzić betonowy element ogrodzenia w miejscu, w którym doszło do pęknięcia podmurówki - w odległości 1.8 m od pnia, jest wysoce prawdopodobne, jednak przyrost korzeni jest procesem bardzo powolnym i występuje w okresie wegetacji od kwietnia do sierpnia. Nie był to zatem proces nagły, niespodziewany, który uzasadniał radykalne, natychmiastowe działanie w postaci usunięcia drzewa. Drzewo zostało usunięte na przełomie lutego i marca 2018 r., w okresie, w którym przyrosty nie występują. Obecność drzewa nie było przyczyną pochylenia się ogrodzenia na długości wielu metrów, w znacznej odległości od wyciętego drzewa. Nie doszło także do nagłego bezpośredniego zagrożenia spowodowanego oddziaływaniem tego drzewa na obiekty i urządzenia budowlane, a w konsekwencji jego usunięcie nie nastąpiło w stanie wyższej konieczności.
Także z opinii biegłego z zakresu budownictwa inż. W. C. wynika, że pęknięcia muru oporowego, będącego jednocześnie podmurówką ogrodzenia nastąpiło w wyniku napory gruntu i braku dylatacji. Czynniki te spowodowały najpierw jego pochylenia, a następnie pęknięcia i przełamanie jego konstrukcji. Płyta tarasowa uległa spękaniom i załamaniom w wyniku zapadnięcia się gruntu w części jej podparcia, co było efektem redukcji jego struktury pod wpływem wody. Na taki stan elementów budowlanych nie miało wpływu przedmiotowe drzewo, które z całą pewnością nie pogorszyło substancji budowlanej stopniu, który uzasadniał natychmiastowe działania zaradcze w postaci jego usunięcia, drzewo nie stwarzało przy tym realnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.
W świetle takiego materiału dowodowego wykluczyć należało, by skarżąca usuwając drzewo działała w warunkach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, o którym mowa w art. 89 ust. 7 u.o.p., co trafnie w sprawie przyjęły również organy obu instancji.
Nietrafnie zarzuciła także skarżąca organom nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt SK 6/12.
Powyższy wyrok, uznający za niezgodne z Konstytucją art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, doprowadził do nowelizacji ustawy o ochronie przyrody i wprowadzenia do niej z dniem 1 stycznia 2016 r. m.in. regulacji z art. 89 ust. 7 u.o.p.
Przepis art. 89 ust. 7 u.o.p. został zaś w sprawie uwzględniony przez organy.
W sprawie do czasu wydania decyzji nie upłynął także termin z art. 89 ust. 10 u.o.p. w związku z czym nie istniała także podstawa do umorzenia wszczętego postępowania przez organy administracji.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło