II SA/Lu 167/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 18 października 2023 r., znak: ZOA-II.7721.40.2013 w przedmiocie nakazanie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 18 października 2023 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (organ) uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Puławach z 21 czerwca 2017 r. i nakazał A. R., celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, wykonanie w terminie do 29 marca 2024 r. w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce o nr ewid.[...], położonej przy ul. [...] w P., następujących robót budowlanych. 1. Wyprowadzić indywidualne przewody kominowe wentylacji grawitacyjnej ponad dach z pomieszczeń higieniczno-sanitarnych znajdujących się na parterze oraz piętrze budynku. 2. Wykonać bezpośredni wylot z przewodu kominowego nr 4 w grupie kominowej nr 2, jako obustronny "na przestrzał" oraz zamurować przejście do przewodu kominowego nr 3 znajdujące się bezpośrednio pod czapką kominową. 3. Udrożnić przewód kominowy nr 1 w grupie kominowej nr 1. 4. Wykonać uszczelnienie wentylacyjnych przewodów kominowych oznaczonych nr 1 i nr 4 w grupie kominowej nr 1 oraz przewodów kominowych nr 4 i nr 5 w grupie kominowej nr 2. Przewody należy wcześniej poddać frezowaniu w celu usunięcia zaschniętej, wystającej ze spoin zaprawy murarskiej i wygładzeniu wewnętrznych powierzchni. Następnie należy zastosować jedną z alternatywnych metod: a) Szlamowanie na mokro przewodu kominowego z zastosowaniem specjalistycznej masy uszczelniającej odpornej na działanie wysokich temperatur i wytrzymałej na ścieranie, przeznaczonej do uszczelniania przewodów kominowych dymowych, spalinowych oraz wentylacyjnych, np. stosując do tego celu jeden z następujących produktów: - masę uszczelniającą SDK - producent S. , - masę uszczelniającą MASSKORSTEN - producent F. , - masę uszczelniającą CERkom - producent C. P.. b) Montaż w przewodzie kominowym elastycznego pompowanego wkładu kominowego - rękawa wielowarstwowego, przeznaczonego do uszczelniania przewodów spalinowych oraz wentylacyjnych, niezależnie od ich kształtu (przekroju) wewnętrznego, np. stosując do tego celu jeden z następujących produktów: - wkład kominowy typu Alu-Cerfol - producent C. P., - wkład kominowy Alufol, producent I. Przed przystąpieniem do uszczelnienia przewodów kominowych nr 4 i nr 5 w grupie kominowej nr 2, z wykorzystaniem jednej z ww. metod, należy wcześniej uzupełnić brakujący ubytek w przegrodzie rozdzielającej oba przewody, stosując do tego celu cegłę ceramiczną pełną oraz zaprawę murarską. 5. W pomieszczeniu kuchennym, w którym zainstalowane są grzewcze urządzenia gazowe należy wykonać ścienny niezamykalny otwór wentylacji nawiewnej o powierzchni przekroju nie mniejszej niż 200 cm , którego dolna krawędź powinna być umieszczona nie wyżej niż 30 cm ponad poziomem podłogi. 6. W stolarce okiennej zamontować nawiewniki okienne. 7. W pomieszczeniu kuchennym należy odłączyć od przewodu kominowego mechaniczny okap kuchenny, który podczas swojej pracy powoduje osłabienie ciągu kominowego w przewodzie spalinowym. Dopuszcza się zastąpienie istniejącego wyciągu mechanicznego pochłaniaczem mechanicznym wyposażonym w filtr powietrza. Ponadto organ zakazał użytkowania urządzeń grzewczo-kominowych - kotła gazowego, do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obu budynkach mieszkalnych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku interwencji pani H. T.-R., dotyczącej bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia i życia występującego w trakcie użytkowania budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce nr ewid.[...], położonej przy ul. [...] w P. oraz pogorszenia się stanu zdrowia skarżącej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Puławach (PINB, organ I instancji) zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stanu technicznego tego budynku. 8 listopada 2012 r. PINB przeprowadził oględziny instalacji wentylacji, w trakcie których stwierdzono, że wszystkie kratki wentylacyjne (poza pomieszczeniem kuchennym) były pozatykane i przysłonięte. W pomieszczeniu kuchennym znajdował się piec gazowy dwufunkcyjny oraz zamontowana była wentylacja mechaniczna. H. T.-R. przedstawiła do wglądu decyzję z 5 grudnia 1970 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku, natomiast nie okazała protokołów z przeglądów kominiarskich, instalacji gazowej oraz instalacji elektrycznej. W aktach sprawy znajduje się kserokopia protokołu kontroli przewodów kominowych z 16 listopada 2012 r., w którym nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Z dostarczonej przez H. T.-R. kserokopii protokołu kontroli przewodów kominowych, przeprowadzonej 28 listopada 2012 r. przez mistrza kominiarskiego J. B. wynika natomiast, że objęte kontrolą przewody kominowe nie odpowiadają przepisom, w związku z tym zalecono się wykonanie robót w zakresie wyszczególnionym w punkcie 1 i 2 protokołu. PINB postanowieniem z 15 stycznia 2013 r., na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, nakazał A. R. przeprowadzenie okresowej kontroli budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w P., polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, jego estetyki i otoczenia. Kontrola winna obejmować: badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej, w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska i instalacji gazowej. Organ I instancji nakazał ponadto dostarczenie 2 egzemplarzy ekspertyzy stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), opracowanej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, we wskazanym w sentencji terminie, ze wskazaniem sposobu usunięcia nieprawidłowości. 29 marca 2013 r. do organu I instancji wpłynęła ocena techniczna instalacji elektrycznej w budynku, z której wynika, że instalacja spełnia wymogi przepisów, wartość rezystancji pętli zwarciowych obwodów gniazdowych przy zastosowanych zabezpieczeniach zapewnia skuteczną ochronę przeciwporażeniową, a instalacja nadaje się do dalszej eksploatacji. Dostarczono również "kwit" Usługowego Zakładu Kominiarskiego z 22 września 2012 r., potwierdzający wykonywanie robót polegających na czyszczeniu przewodów wentylacyjnych i spalinowych za okres 2012 r. oraz rachunek Usługowego Zakładu Kominiarskiego nr [...] z 28 listopada 2012 r. sporządzony przez mistrza kominiarskiego J. B., dot. okresowej kontroli drożności przewodów kominowych, łącznie z wydaniem protokołu eliminującego nieprawidłowości wraz z zaleceniem sprawdzenia wewnętrznej instalacji gazowej w zakresie jej szczelności. 17 maja 2013 r. H. T.-R. dostarczyła kserokopię akt sprawy [...] prowadzonej przez Komendę Powiatową Policji w P., zawierających opinię biegłego z zakresu usług kominiarskich - P. P., dotyczącą stanu technicznego przewodów kominowych dymowych, spalinowych i wentylacyjnych na posesji przy ul. [...] i [...] w P.. PINB stwierdził, że skarżąca uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli stanu technicznego instalacji wentylacji, zaplanowanej na 17 września 2013 r., związku z tym, korzystając z pomocy J. B. (autora protokołu sprawozdawczo-odbiorczego nr [...] z 3 września 2013 r.) organ dokonał ustaleń dot. kontroli przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] w P.. J. B. potwierdził m.in. że kominek w lokalu nr [...] jest podłączony do komina prawidłowo, przewód posiada prawidłowy ciąg, pomieszczenie jest wyposażone w sprawną wentylację. Do kominka wykonana jest czerpnia powietrza zewnętrznego gwarantująca bezpieczną eksploatację. Przewód kominowy pomiędzy lokalami nr [...] i nr [...] posiada dostateczną ilość kanałów dla obydwu lokali. A. R. nie wykonała obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego przewodów kominowych, nałożonego na nią postanowieniem organu I instancji z 15 stycznia 2013 r. W tych okolicznościach, decyzją z 17 września 2013 r. PINB w Puławach, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazał A. R. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w P. poprzez wykonanie w terminie do 30 listopada 2013 r. (lecz nie później niż termin rozpoczęcia sezonu grzewczego) robót wyszczególnionych w sentencji decyzji. Roboty te obejmowały: uszczelnienie wskazanych kanałów wkładami kominowymi o odpowiednich parametrach technicznych, demontaż mechanicznej wentylacji wyciągowej okapu w kuchni, udrożnienie zatkanych i przysłoniętych kratek wentylacyjnych, wykonanie dokumentacji potwierdzającej prawidłowość zastosowanych rozwiązań przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. W wyniku odwołania A. R. od decyzji z 17 września 2013 r., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 12 listopada 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. PINB, rozpoznając sprawę ponownie, postanowieniem z 19 listopada 2013 r., w oparciu o art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na A. R. obowiązek uzupełnienia przedłożonej ekspertyzy technicznej, dotyczącej stanu technicznego połowy bliźniaka oraz kanałów kominowych w ścianie dzielącej budynki mieszkalne na działce przy ul. [...] w P., poprzez określenie ilości i rodzaju kanałów kominowych przyporządkowanych do lokalu przy ul. [...] i [...] oraz sposobu podłączenia poszczególnych pomieszczeń i urządzeń wraz z oceną prawidłowości zastosowanych rozwiązań (pkt 1), określenie stanu technicznego wszystkich kanałów kominowych przyporządkowanych lokalowi przy ul. [...], w szczególności ich szczelności, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wskazał na konieczność podania szczegółowego sposobu usunięcia nieprawidłowości (pkt 2), rozwiązanie sposobu organizacji wentylacji nawiewno-wywiewnej w pomieszczeniu z zainstalowanym kotłem gazowym, zapewniającej odpowiednią ilość powietrza zewnętrznego do spalania gazu i wentylacji (pkt 3). Ekspertyza powinna zawierać ocenę prawidłowości zastosowanych rozwiązań technicznych z podaniem sposobu usunięcia ewentualnych nieprawidłowości oraz powinna być wykonana przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi i przedłożona w terminie do 31 grudnia 2013 r. A. R. zaskarżyła powyższe postanowienie a Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził z urzędu nieważność postanowienia PINB w Puławach - wydanego na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. W wyniku zażalenia A. R., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie LWINB. Zdaniem GINB, powiatowy organ nadzoru budowlanego nie ustalił, czy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym, mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, czym rażąco naruszył art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. GINB wskazał, że to na organie spoczywa obowiązek ustalenia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, mogącego spowodować ww. zagrożenia, stanowiący podstawę do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Postanowieniem z 22 maja 2014 r. LWINB uznał, że brak jest także podstaw do nałożenia na A. R. obowiązku uzupełnienia ekspertyzy technicznej, jak uczynił to organ I instancji w postanowieniu z 19 listopada 2013 r. W związku z tym, uchylił postanowienie PINB w Puławach z 19 listopada 2013 r., wydane w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie. PINB w Puławach decyzją z 12 marca 2014 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne przed organem nadzoru budowlanego w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w P.. W wyniku odwołania A. R. od decyzji PINB w Puławach z 12 marca 2014 r., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 3 czerwca 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem zasad zawartych w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. LWINB zarzucił, że organ I instancji umorzył postępowanie w sytuacji, gdy z zebranego materiału dowodowego (w tym opinii i protokołów kominiarskich, ekspertyzy technicznej itd.) wynika konieczność wykonania określonych robót budowlanych, a organ nadzoru budowlanego obowiązany był nakazać ich wykonanie. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że nakaz wykonania określonych robót nałożony na właściciela budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w P., winien dotyczyć nieprawidłowości występujących bezpośrednio w tym budynku. A. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję LWINB z 3 czerwca 2014 r. Decyzją z 6 października 2014 r. PINB w Puławach, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nakazał A. R. w terminie do 31 marca 2015 r.: 1. przeprowadzenie okresowej kontroli budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w P., obejmującej: - sprawdzenie stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia, a kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej, w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, - sprawdzenie stanu technicznego instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, - sprawdzenie stanu technicznego instalacji gazowej oraz przewodów (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), - sprawdzenie stanu technicznego kotła gazowego, z uwzględnieniem efektywności energetycznej oraz jego wielkości do potrzeb użytkowych, 2. wykonanie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w P. obejmującej: - określenie ilości i rodzaju kanałów kominowych przyporządkowanych do lokalu przy ul. [...] oraz sposobu podłączenia poszczególnych pomieszczeń i urządzeń wraz z oceną prawidłowości zastosowanych rozwiązań, - rozwiązanie sposobu organizacji wentylacji nawiewno-wywiewnej w pomieszczeniu z zainstalowanym kotłem gazowym, zapewniającej odpowiednią ilość powietrza zewnętrznego do spalania gazu i wentylacji PINB wskazał ponadto, iż ekspertyza powinna być opracowana przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi ze wskazaniem sposobu usunięcia nieprawidłowości, a wnioski w niej zawarte mają stanowić podstawę do ustalenia dalszego toku postępowania z obiektem budowlanym. Postanowieniem z 30 grudnia 2014 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., LWINB zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji PINB w Puławach z 6 października 2014 r. do czasu rozpatrzenia przez WSA w Lublinie skargi A. R. na decyzję LWINB z 3 czerwca 2014 r. Po rozpatrzeniu zażalenia A. R., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 16 marca 2015 r. uchylił w całości postanowienie z LWINB z 30 grudnia 2014 r. Postanowieniem z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 671/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę A. R. na decyzję z 3 czerwca 2014 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania A. R. od decyzji PINB w Puławach z 12 marca 2014 r., LWINB decyzją z 14 maja 2015 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, nakazał A. R., w terminie do 31 lipca 2015 r.: 1. przeprowadzenie okresowej kontroli budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w P., polegającej na: - sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia, a kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochromiej, w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, - sprawdzenie stanu technicznego instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, - sprawdzenie stanu technicznego instalacji gazowej oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), 2. wykonanie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w P. obejmującej: - określenie ilości i rodzaju kanałów kominowych przyporządkowanych do budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w P. oraz sposobu podłączenia poszczególnych pomieszczeń i urządzeń wraz z oceną prawidłowości zastosowanych rozwiązań, - rozwiązanie sposobu organizacji wentylacji nawiewno-wywiewnej w pomieszczeniu z zainstalowanym kotłem gazowym, zapewniającej odpowiednią ilość powietrza zewnętrznego do spalania gazu i wentylacji Wyrokiem z 12 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 50/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję LWINB z 14 maja 2015 r. oraz decyzję PINB w Puławach z 6 października 2014 r. W następstwie, decyzją z 26 września 2016 r. PINB w Puławach, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne przed organem nadzoru budowlanego I instancji w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w P., ponieważ kominek zlokalizowany przy ul. [...] w P. został zdemontowany, a wlot do kanału spalinowego i wentylacyjnego zaślepiony. Wskutek rozpatrzenia odwołania A. R., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 24 listopada 2016 r. uchylił w całości decyzję PINB w Puławach z 26 września 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. LWINB wskazał, że wydanie decyzji w warunkach uznania administracyjnego (art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego) musi zostać poprzedzone przeprowadzeniem przez organ administracji wnikliwego, wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, którego rezultaty powinny być wyczerpująco odzwierciedlone w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Organ I instancji przyjął nieodpowiedni stan techniczny przewodów kominowych, ale nie ustalił, czy te przewody (dymowe, spalinowe i wentylacyjne) przynależą do pomieszczeń znajdujących się w budynku mieszkalnym A. R., a także do urządzeń zamontowanych w tym budynku. Decyzją z 21 czerwca 2017 r., na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, nakazał A. R. przeprowadzenie kontroli okresowej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w P., w terminie do dnia 31 lipca 2017 r., polegającej na: - sprawdzeniu stanu technicznego i jego przydatności do użytkowania, estetyki wraz z otoczeniem; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, - sprawdzeniu stanu technicznego instalacji gazowej oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), Kontrole winny być przeprowadzone przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane bądź świadectwa kwalifikacji, potwierdzone stosownymi protokołami, których kopie zobowiązana winna przedłożyć w PINB w P.. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 18 października 2023 r. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Puławach z 21 czerwca 2017 r. i nakazał A. R. wykonanie w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. [...] w P., w terminie do dnia 29 marca 2024 r., celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, określonych robót budowlanych (pkt 1-7 decyzji). Jednocześnie, zakazał użytkowania urządzeń grzewczo-kominowych - kotła gazowego, do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obu budynkach mieszkalnych. W uzasadnieniu prezentowanego stanowiska, organ w pierwszej kolejności wskazał, że w sprawie zastosowanie będą miały przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Następnie wyjaśnił, że dopuszczenie do udziału w postępowaniu M. i R. H. - jako aktualnych współwłaścicieli budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w P. - nastąpiło na podstawie art. 28 k.p.a. Prawo współwłasności nieruchomości zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w P. (w tym usytuowanego na tej działce budynku mieszkalnego), przysługujące M. i R. H. stwierdzono na podstawie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z 8 lutego 2016 r., znajdującego się w materiale dowodowym sprawy. Organ zwrócił uwagę, że właściciele budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w P. korzystają z komina znajdującego się od strony ul. [...] oraz od strony ul. [...], tj. z tych samych kominów, co właścicielka budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w P.. Nie sposób zatem uznać, że nie mają oni przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Na podstawie oświadczenia K. M. i L. M. - poprzednich współwłaścicielek budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P. – organ przyjął, że ww. budynek mieszkalny podłączony był do własnych przewodów kominowych, do których podłączone były kuchnia kaflowa i trzy piece opalane węglem. Organ orzekł, że z uwagi na źródła ogrzewania, wykorzystywane w dacie powstania zabudowy bliźniaczej przy ul. [...] i [...], trudno byłoby uznać, jakoby budynek przy ul. [...] zrealizowany był bez kominów. Nadmienił również, że kwestie ewentualnej ingerencji właścicieli nieruchomości sąsiedniej w budynek stanowiący własność A. R., mogą być przedmiotem postępowania na drodze cywilno-prawnej przed sądem powszechnym. 29 września 2023 r. do LWINB wpłynął wniosek A. R. z 25 września 2023 r. o wyznaczenie 14-dniowego terminu do zapoznania się z opiniami kominiarskimi dot. stanu technicznego oraz sprawności i przydatności do użytkowania przewodów kominowych dla budynków mieszkalnych zlokalizowanych przy ul. [...] i [...] w P., tj. z opinią kominiarską sporządzoną przez firmę B. oraz opinią opracowaną przez Biegłego Sądu Okręgowego w W. z zakresu kominiarstwa - mistrza kominiarskiego R. F.. W związku z tym, organ przypomniał, że pismem z 6 września 2023 r. wyznaczył stronie 7-dniowy termin na zapoznanie się z dokumentami wskazanymi we wniosku z 25 września 2023 r. Jednocześnie, w odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a, organ wyjaśnił, że A. R. nie wykazała, aby wyznaczony termin 7 dni jakkolwiek uniemożliwił jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, która miała wpływ na wynik sprawy. Organ przypomniał, że przedmiotem postępowania jest stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P.. W materiale dowodowym sprawy znajduje się m.in. protokół sprawozdawczo - odbiorczy nr [...] z 28 listopada 2012 r., sporządzony przez mistrza kominiarskiego J. B.. Organ dysponuje także opinią biegłego z zakresu usług kominiarskich P. P., pochodzącą z akt sprawy Komendy Powiatowej Policji w P., sygn. RSD [...]. W aktach znajduje się także ekspertyza dostarczona przez pełnomocnika A. R., sporządzona w sierpniu 2013 r. przez inż. M. P.. Zdaniem organu, powiatowy organ nadzoru budowlanego przyjął nieodpowiedni stan techniczny przewodów kominowych, ale nie ustalił, czy te przewody (dymowe, spalinowe i wentylacyjne) przynależą do pomieszczeń i urządzeń znajdujących się w budynku mieszkalnym A. R.. Zebrany materiał dowodowy nie jest kompletny i nie pozwala na ocenę zgodności z przepisami Prawa budowlanego i rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych budynku mieszkalnego, a w konsekwencji, nie pozwala na wydanie decyzji w sprawie. W związku z tym, celem rozpoznania odwołań od decyzji PINB w P. z 29 września 2017 r., z 21 czerwca 2017 r. oraz 29 czerwca 2017 r., organ uznał, że konieczne jest uzyskanie aktualnej opinii kominiarskiej dot. przewodów kominowych dla dwóch budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] nr [...] i nr [...] w P.. Organ wskazał, że budynki przy ul. [...] i [...] w P. korzystają z dwóch kominów. Jeden usytuowany od strony ul. [...] (posiada 6 przewodów) oraz drugi od ul. [...] (posiada 5 przewodów). Budynki mieszkalne w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] i [...] w P. znajdują się w posiadaniu dwóch różnych właścicieli, korzystających z tych samych kominów. Budynek mieszkalny przy ul. [...] w P. jest obecnie własnością M. i R. H., natomiast budynek mieszkalny usytuowany przy ul. [...] stanowi własność A. R.. W ocenie organu, brak jest jednak podstaw do nałożenia na współwłaścicieli budynku ul. [...], czy też na właścicielkę budynku przy ul. [...], obowiązku opracowania kompleksowej opinii dla obydwu budynków. LWINB uznał, że w aktach sprawy brak jest aktualnej opinii kominiarskiej, pozwalającej na stwierdzenie w sposób bezsporny, które z przewodów kominowych obsługują poszczególne budynki, jaki jest stan techniczny tych przewodów, jakie ewentualne nieprawidłowości występują w każdym z obiektów i jakie szczegółowe rozwiązania naprawcze należałoby podjąć. W związku z tym, 2 lutego 2018 r. zawarł umowę z firmą B. o sporządzenie opinii kominiarskiej. Pismem z 5 lutego 2018 r. zwrócił się z prośbą do właścicieli budynków o udostępnienie obiektów, celem umożliwienia sporządzenia opinii kominiarskiej. Kontrola stanu technicznego sprawności przewodów kominowych oraz sposobu podłączenia w budynku przy ul. [...] w P. została przeprowadzona przez firmę B. 7 marca 2018 r. Natomiast A. R. nie udostępniła budynku mieszkalnego przy ul. [...], a kolejne próby przeprowadzenia oględzin w budynku nr [...] - w okresie od 12 czerwca 2018 r. do 29 marca 2021 r. - pomimo prawidłowego powiadomienia, nie odnosiły zamierzonego rezultatu. Właścicielka A. R. nie stawiała się w wyznaczonym miejscu i terminie i nie okazywała obiektu podlegającego oględzinom. Wstępne ustalenia dot. stanu technicznego przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] w P. odbyły się podczas oględzin przeprowadzonych 9 czerwca 2021 r. W protokole z 17 grudnia 2021 r. P. C. stwierdził, że poczynione podczas oględzin ustalenia stanowią wystarczającą podstawę do sporządzenia opinii kominiarskiej zleconej przez LWINB, którą przedłożono 8 sierpnia 2023 r. W rezultacie organ dysponował dwoma opiniami kominiarskimi dotyczącymi stanu technicznego oraz sprawności i przydatności do użytkowania przewodów kominowych dla budynków mieszkalnych zlokalizowanych przy ul. [...] i [...] w P.. Pierwszą, z 31 lipca 2023 r. opracowaną przez B. oraz drugą, opinią biegłego Sądu Okręgowego [...], mistrza kominiarskiego R. F. z 15 czerwca 2023 r. Organ zaznaczył, że opinia biegłego sądowego R. F. dotyczy kominka znajdującego się w budynku przy ul. [...] w P. i ewentualnego stwarzania przez ten kominek lub inne urządzenia grzewcze, bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowania tego budynku, bądź bezpośredniego niebezpieczeństwa utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu dla mieszkańców budynku przy ul. [...] w P.. Celem opracowania opinii kominiarskiej przez B. było natomiast zbadanie w obu budynkach prawidłowości istniejących podłączeń do przewodów kominowych, określenie stanu technicznego i sprawności przewodów kominowych oraz przydatności do użytkowania zgodnie z ich obecnym przeznaczeniem. Opracowanie nie ustala przynależności poszczególnych grup kominowych oraz ściany, w której zlokalizowane są kominy do konkretnego budynku. Zakresem badania objęto sprawdzenie przewodów kominowych obsługujących dany budynek, ustalenie istniejących podłączeń, drożności, prawidłowości prowadzenia, kierunku przewodów, wielkości przekroju przewodów, grubości przegród, wiązania cegieł, kształtu i wymiarów zewnętrznych murów z przewodami, wypełnienia spoin oraz stanu powierzchni przewodów, szczelności przewodów, wyposażenia otworów wycierowych i rewizyjnych, wlotów do przewodów, wylotów przewodów i prawidłowości ciągu. Opinia zawiera ocenę wyników badań oraz - odrębne dla każdego z budynków - wnioski i zalecenia co do wyeliminowania istniejących nieprawidłowości. Oceniając powyższe opinie kominiarskie, organ stwierdził, że nie są one sprzeczne ze sobą, a wzajemnie się uzupełniają. Zakres opinii kominiarskiej B. jest jednak bardziej dokładny i szczegółowy, a jej celem jest wyeliminowanie ewentualnego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, poprzez wykonanie robót wyszczególnionych w zaleceniach dla konkretnych budynków nr [...] i nr [...]. Opinia kominiarska biegłego Sądu Okręgowego w [...] R. F. ma na celu stwierdzenie, czy takie zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowania budynku przy ul. [...] w P. występuje. Biegły stwierdził, że ze strony instalacji grzewczo-kominowej nie występuje stan bezpośredniego zagrożenia życia. Przy założeniu, że stan techniczny instalacji grzewczo-kominowej w okresie od października 2016 r. do chwili obecnej jest tożsamy, biegły ocenił, że zagrożenie takie nie występowało, z wyłączeniem ewentualnych zagrożeń wynikających z funkcjonowania pierwszej wersji kominka na posesji przy ul. [...], który został rozebrany, a jego stan techniczny jest dla biegłego nieznany. Wszystkie urządzenia grzewcze emitujące spaliny obsługiwane są przez samodzielne przewody kominowe. Kanały wentylacyjne i spalinowe w budynkach nr [...] nadają się do dalszej eksploatacji, z zastrzeżeniem wykonania prac remontowo-naprawczych wskazanych w punkcie 5 opinii. Zdaniem biegłego R. F. z posesji przy ul. [...] do posesji przy ul. [...] poprzez przewody kominowe oraz ścianę kominową nie mogą przedostawać się spaliny, gazy toksyczne oraz dym. Biegły nie zajmuje stanowiska czy emisja taka jest możliwa przez naturalne otwory budowlane: okna, drzwi itp, lecz jednocześnie podkreśla, że wyloty przewodów kominowych obiektu wyprowadzone są prawidłowo. W wyniku analizy obydwu opinii organ stwierdził, że zalecenia zawarte w opinii kominiarskiej biegłego Sądu Okręgowego w [...] R. F., mieszczą się w zaleceniach zawartych w opinii kominiarskiej opracowanej przez firmę B. . W tym stanie sprawy, na podstawie art. 66 ust. 1, ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organ orzekł, że zasadne jest nakazanie A. R. wykonania w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w P., w terminie do dnia 29 marca 2024 r., celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, robót budowlanych wyszczególnionych w decyzji. W skardze wniesionej do sądu, A. R. (skarżąca) domagała się "dogłębnej analizy sprawy celem wydania prawidłowego orzeczenia". Zarzuciła naruszenie: - art. 15 k.p.a., poprzez błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ w sprawie istniały okoliczności, których wyjaśnienie wykraczało poza zakres uzupełniającego postępowania dowodowego art. 136 § 1 k.p.a.; - art. 7, art. 7a § 1, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasad określonych w tych przepisach; - art. 28 k.p.a. poprzez uznanie współwłaścicieli budynku przy ul. [...] za stronę postępowania; - art. 36, art. 50, art. 67, art. 68, art. 73 § 1, art. 77, art. 78, art. 79, art. 80, art. 81, art. 84, art. 85, art. 88, art. 89, art. 90, art. 91, art. 97, art. 100, art. 106, art. 111, art. 113 § 2, 123 k.p.a. poprzez brak ich zastosowania lub dowolną wykładnię, celem szykanowania strony. Skarżąca podniosła, że organy nie zrealizowały wytycznych zawartych w wyroku WSA w Lublinie z 12 maja 2016 r., sygn. II SA/Lu 50/16. W uzasadnieniu skargi A. R. sformułowała także szereg uwag odnoszących się do opinii kominiarskich stanowiących podstawę ustaleń faktycznych organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem z 29 lutego 2024 r. WINB w Lublinie przedłożył do akt sprawy postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 lutego 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 15 grudnia 2023 r. odmawiające wyjaśnienia wątpliwości zgłoszonych przez pełnomocnika A. R., co do treści decyzji LWINB z 18 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawa rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z 12 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 50/16, uchylił decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z 14 maja 2015 r., znak: ZOA-II.7721.40.2013 oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Puławach z 6 października 2014 r., znak: PINB.7355/Pu.M/23/12/14. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, WSA orzekł o uchyleniu obydwu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.), przy czym wyraził również swoją oceną prawną i wskazania co do dalszego postępowania, które na podstawie art. 153 p.p.s.a. wiązały zarówno organy, jak i sądy. W wyroku tym WSA stwierdził, że rozpoznając sprawę ponownie, organ pierwszej instancji ustali przyczynę przedostawania się zapachu dymu do budynku będącego własnością skarżącej i w tym celu zbada przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych położenie przewodów kominowych w ścianie dzielącej budynki nr [...] i nr [...] i związanych z nimi urządzeń. Po ustaleniu powyższych okoliczności, w zależności od wyniku tych ustaleń, organ rozstrzygnie zasadność nałożenia na skarżącą obowiązków związanych z prawidłowym utrzymaniem obiektu budowlanego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy ponownie rozpoznając sprawę w koniecznym zakresie uzupełniły materiał dowodowy i trafnie zastosowały przepisy prawa materialnego do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim podnieść należy, że zgodnie z przepisami art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w sprawie), organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (określając termin wykonania tego obowiązku) między innymi w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. W decyzji, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przepisy te stanowiły zarówno materialnoprawne, jak i proceduralne – w zakresie orzeczonego zakazu użytkowania urządzeń grzewczo-kominowych – ramy postępowania. Kierując się nakazem zawartym w art. 153 p.p.s.a., skonkretyzowanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 12 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 50/16, organy obydwu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, prawidłowo przy tym realizując obowiązki wynikające z przepisów art. 7, 8, 10 i 77 § 1 k.p.a. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, organ pierwszej instancji - w wykonaniu wskazań co do dalszego postępowania - podjął szereg czynności zmierzających do ustalenia istotnych okoliczności w sprawie, wykorzystując dostępne temu organowi środki dowodowe. W pierwszej kolejności organ dokonał oględzin obejmujących ustalenie stanu technicznego budynku (1 lutego 2017 r.), których rezultat omówił w protokole z tych oględzin (k. 391-396 akt administracyjnych), którego pełnomocnik skarżącej nie podpisała. Następnie dokonano kolejnych oględzin (22 marca 2017 r.), w trakcie których lokal skarżącej nie został udostępniony (k. 420-416 akt administracyjnych), o czym jej pełnomocnik powiadomił organ w dniu poprzedzającym oględziny (pismo z 21.03.2017r., k. 413-415 akt administracyjnych). Z tego samego powodu nie doszło do oględzin lokalu skarżącej w ponownie wyznaczonym terminie - 4 kwietnia 2017 r. (k. 426 akt administracyjnych). W kolejnym terminie (1 czerwca 2017 r.) organ przeprowadził – w asyście Policji – oględziny dalszych pomieszczeń budynku skarżącej, których rezultat omówił w protokole z tych oględzin (k. 465-470 akt administracyjnych). Powyższe czynności bezpośrednio poprzedziły rozstrzygnięcie sprawy przez organ pierwszej instancji, co nastąpiło decyzją z 21 czerwca 2017 r. Natomiast w toku postępowania odwoławczego, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za konieczne uzupełnienie materiału dowodowego i w tym celu pozyskał dwie opinie kominiarskie (zob. załącznik do akt administracyjnych) – sporządzoną przez biegłego Sądu Okręgowego [...] R. F. oraz opracowaną przez wyłoniony przez organ podmiot - B. (dalej: B. ). Kluczowe w sprawie okazały się ustalenia zawarte w opinii B. (z 10 sierpnia 2023 r.), z której wynika, że z uwagi na zakres nieprawidłowości w ocenianych budynkach mieszkalnych, do czasu ich usunięcia należy zakazać użytkowania urządzeń grzewczo-kominowych wobec występującego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. W odniesieniu do budynku skarżącej (ul. [...] w opinii sformułowano zalecenia, które organ odwoławczy zaaprobował i uznał je za niezbędne, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd w tym zakresie podziela pogląd organu odwoławczego, że opinia B. jest dokładna i szczegółowo określa sposób wyeliminowania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, co zostało skonkretyzowane poprzez wyszczególnienie w zaleceniach robót dla konkretnych budynków nr [...] i nr [...]. Oparcie się przez organ odwoławczy na zaleceniach zawartych w tej opinii jest uzasadnione, biorąc zwłaszcza pod uwagę to, że zalecenia wprost odwołują się do stwierdzonych w opinii nieprawidłowości wynikających z niespełniania przez przewody kominowe warunków technicznych (s. 20 opinii B. Opinia ta sporządzona została przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia zawodowe, a więc dysponującą wiedzą specjalistyczną. Co więcej, znalazła ona potwierdzenia w ustaleniach biegłego sądowego R. F., na co trafnie wskazał organ odwoławczy, uznając przy tym, że zalecenia zawarte w opinii kominiarskiej biegłego R. F., mieszczą się w zaleceniach zawartych w opinii kominiarskiej opracowanej przez B. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie tylko nie naruszył art. 15 k.p.a., lecz prawidłowo stwierdził potrzebę przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie. Było to tym bardziej uzasadnione jeśli wziąć pod uwagę znaczny upływ czasu w postępowaniu odwoławczym - od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, co mogło rodzić wątpliwości w zakresie aktualności ustaleń poczynionych na przestrzeni dziesięciu lat trwającego postępowania w sprawie. Ustalenie tych okoliczności nie wykraczało poza zakres dodatkowego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 § 1 k.p.a. Organy nie naruszyły również innych przepisów postępowania, a mianowicie art. 7a § 1, art. 7b, art. 9, art. 11 i art. 12 k.p.a., gdyż rozstrzygając sprawę nie uchybiły zasadom określonym w tych normach postępowania. Biorąc pod uwagę ustalenia organów dotyczące umieszczenia grup kominowych w jednej ścianie rozdzielającej lokale w obydwu budynkach mieszkalnych, trafnie organy uznały za stronę postępowania właścicieli budynku bliźniaczego, nie naruszając tym samym przepisu art. 28 k.p.a. Nie są zasadne zarzuty naruszenia innych przepisów postępowania wskazanych w skardze - art. 36, art. 50, art. 67, art. 68, art. 73 § 1, art. 77, art. 78, art. 79, art. 80, art. 81, art. 84, art. 85, art. 88, art. 89, art. 90, art. 91, art. 97, art. 100, art. 106, art. 111, art. 113 § 2, 123 k.p.a. Sąd nie stwierdza, aby organy dopuściły się takiego naruszenia - poprzez brak ich zastosowania lub dowolną wykładnię - celem szykanowania strony skarżącej. Sąd zauważa, że strona skarżąca może mieć poczucie niezadowolenia z powodu nieuzyskania satysfakcjonującego ją rozstrzygnięcia, czy choćby z przekroczenia rozsądnego terminu załatwienia sprawy, co jednak jest skutkiem znacznej aktywności procesowej właścicieli budynków, jak i istnienia konfliktu sąsiedzkiego oraz sprzecznych interesów stron, nie zaś uchybień organów administracji publicznej obydwu instancji. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.