II SA/Lu 1673/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Jerzy Drwal (asesor WSAspr.), Grazyna Pawlos-Janusz/sędzia NSA/, Protokolant referent Beata Basak, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I uchyla zaskarżoną decyzję; II zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. M. 10/dziesięć/złotych kosztów postępowania. Decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane oraz art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane i art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił rozbiórki budynku warsztatowo-magazynowego wybudowanego na działce Nr [...], położonej w U. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że należący do M. i A. M. budynek wykonano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w roku 1993 powołując się przy tym – z uwagi na rozbieżne zeznania stron odnośnie daty wybudowania budynku – na wyniki rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 13 lutego 2002 r. Zdaniem organu nie potwierdziły się sugestie skarżącego M. M., właściciela sąsiedniej nieruchomości, oznaczonej jako działka Nr [...], podającego znacznie późniejszą datę wykonania spornego budynku, sugerującego nawet realizację robót budowlanych w 2001 r. W świetle uzasadnienia decyzji, nie budzący zastrzeżeń stan techniczny budynku oraz zgodność lokalizacji budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy U., świadczyły o braku przesłanek do zastosowania, art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Z uwagi na przyjętą datę realizacji budynku, przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, organ powołał się na możliwość stosowania przepisów art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Po rozpatrzeniu odwołania M. M., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] – wydaną na mocy art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy argumentował, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego. W oparciu o całokształt materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, że brak było podstaw do orzekania o nakazie rozbiórki budynku w trybie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, M. M. zarzucił, że budynek wzniesiono w 1996 r. Budynek ten stanowił początkowo wiatę służącą do przechowywania materiałów, a po kilku latach, kiedy go obmurowano zmieniono jego przeznaczenie i zaczęto wykorzystywać na warsztat. Według skarżącego, tę inwestycję zrealizowano bez pozwolenia na budowę oraz bez jego zgody na usytuowanie budynku w granicach działki. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie podtrzymując wcześniejszą argumentację z uzasadnienia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Kluczowym zagadnieniem rozpoznawanej sprawy w przedmiocie odmowy rozbiórki budynku warsztatowo-magazynowego M. i A. M. jest kwestia czasu zakończenia budowy tego budynku. Jak wynika z akt sprawy, roboty budowlane przy budynku prowadzono już w roku 1993, co potwierdzają przesłuchani na rozprawie administracyjnej w dniu 13 lutego 2002 r. świadkowie, którzy zeznali, że pracowali wtedy przy budowie tego obiektu. Organ I instancji poprzestał na zeznaniach przesłuchanych świadków oraz wyjaśnieniach M. i A. M., którzy zgodnie stwierdzali fakt budowy budynku w 1993 r. Właściciele budynku oświadczyli ponadto, że w 1993 r. wykonano wiatę stalową, którą następnie obudowano. W ocenie Sądu, fakt budowy budynku w roku 1993 nie jest równoznaczny i nie należy go utożsamiać z zakończeniem jego budowy w tym okresie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie na dobry stan techniczny tego budynku, co znajduje bezpośrednie potwierdzenie w ekspertyzie techniczno-budowlanej sporządzonej przez osobę dysponującą uprawnieniami budowlanymi w tym zakresie. Orzekający w sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 81 "c" ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, zobowiązał M. i A. M. do przedłożenia opinii technicznej potwierdzającej możliwość użytkowania spornego budynku warsztatowo-magazynowego. Raport z inwentaryzacji budynku warsztatowego sporządzony 10 maja 2002 r. zawierał opinię techniczną w świetle której, stwierdzono dobrą jakość obiektu budowlanego. W opinii nie odniesiono się do okresu budowy tego obiektu. Według opisu technicznego był to budynek murowany, parterowy niepodpiwniczony, o wym. 17,1 m x 7,4 m, wzniesiony na fundamentach z gruzobetonu o grubości 35 cm, posadowionych na głębokości 1,2 m. Ściany zewnętrzne budynku wykonano z bloczków belitowych o wym. 49,5 x 24 x 24 cm obustronnie otynkowanych. Z takich bloczków belitowych wykonane były również ściany wewnątrz budynku. Zgodnie z opisem, budynek posiadał strop drewniany, ocieplony wełną mineralną oraz jednospadowy dach pokryty falistym eternitem. W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego nie udowodnił, że realizacja budynku warsztatowo-magazynowego w opisywanym stanie technicznym została zakończona do dnia 1 stycznia 1995 r., to jest dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm./. W tej sytuacji występujące uchybienia w zakresie postępowania dowodowego, naruszające art. 7, 77 § 1 i 80 kpa skutkujące brakiem ustaleń co do czasu zakończenia budowy budynku warsztatowo-magazynowego, miały istotny wpływ na wynik merytorycznego rozstrzygnięcia w postaci odmowy nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku. Fakt samowoli budowlanej M. i A. M., jakiej dopuścili się oni w związku z budową budynku warsztatowo-magazynowego był oczywisty. Okoliczności samowoli budowlanej inwestorów były w tej sprawie bezsporne, czego nie kwestionowali sami właściciele budynku, a wręcz przeciwnie, do budowy budynku bez wymaganego pozwolenia przyznali się w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 17 grudnia 2001 r., udokumentowanych sporządzonym w tym celu protokołem. Kluczowego dla sprawy zagadnienia ustalenia daty zakończenia budowy budynku warsztatowo-magazynowego, nie wziął pod uwagę również organ II instancji, rozpoznając wniesione przez skarżącego odwołanie. Wyjaśnienie do końca wszystkich okoliczności związanych z realizacją spornego budynku warsztatowo-magazynowego, a w szczególności ustalenie daty zakończenia budowy było obowiązkiem orzekającego w sprawie organu. Wobec braku ustaleń faktycznych dotyczących daty zakończenia budowy przez inwestorów, bazowanie na ustaleniach Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy U., zatwierdzonego Uchwałą Nr X-30/89 Gminnej Rady Narodowej w U. z dnia 14 grudnia 1989 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 2, poz. 10 z dnia 2 marca 1990 r. ze zm., przewidującego na terenach, gdzie zlokalizowano budynek warsztatowo-magazynowy, możliwość inwestycji związanych z działalnością przemysłową, lokalizacją składów i wymieniającego firmę [...] produkującą materiały budowlano-drogowe /kostkę brukową wibroprasowaną/, było niewystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia przez orzekający w tej sprawie organ II instancji, powołujący się na art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, podlegały przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdził, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Sama zgodność lokalizacji budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie była wystarczającą podstawą do usankcjonowania samowoli budowlanej M. i A. M., nawet przy dobrej opinii na temat stanu technicznego budynku. Odnosząc się do kwestii dowodowych, tak istotnych w niniejszej sprawie, należy stwierdzić ponadto, że szerszego uzasadnienia wymagało odrzucenie wniosków skarżącego twierdzącego, że budynek został wzniesiony później niż to podawali właściciele obiektu budowlanego. Dotyczy to nie tylko przedstawionej przez skarżącego kserokopii mapy do celów projektowych, sporządzonej w 1999 r. w związku z budową gazociągu w ulicy [...] w U., na której nie figurował sporny budynek warsztatowo-magazynowy. Dla właściwej całościowej oceny materiału dowodowego organ odwoławczy powinien się odnieść do dokumentu w postaci mapy w granicach działki Nr [...], uwzględniającej stan na dzień 18 listopada 1993 r., sporządzonej przez uprawnionego geodetę, który na działce Nr [...] /ujętej także na mapie/ nie wykazywał budynku warsztatowo-magazynowego. Stwierdzone naruszenie przepisów procesowych kpa regulujących obowiązki organu administracji publicznej w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz właściwej oceny tego materiału, miało bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie odmowy rozbiórki spornego budynku warsztatowo-magazynowego. Z tych powodów zaskarżona decyzja podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Udowodnienie okoliczności zakończenia budowy tego budynku do dnia 1 stycznia 1995 r., w stanie technicznym wykazywanym w trakcie postępowania administracyjnego, stanowić powinno warunek niezbędny do merytorycznego rozpoznania tej sprawy. Pozwoli to organowi nadzoru budowlanego na zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego do analizowanego przypadku samowoli budowlanej, w zależności od poczynionych ustaleń. Należy nadmienić, że zgłaszane przez skarżącego kwestie związane ze sposobem gospodarczego wykorzystywania budynku produkcyjnego należącego do M. i A. M. nie były przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe pod uwagę należało wniesioną skargę uznać za uzasadnioną. W tej sytuacji zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Orzeczenie o zwrocie kosztów ma oparcie w art. 200 wyżej wymienionej ustawy.