II SA/Lu 170/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant ref. Małgorzata Poniatowska-Furmaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia grudnia 2005 r. nr Rep. [...] wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami), przepisu art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zmianami) po rozpatrzeniu odwołania W. M. od decyzji z dnia listopada 2005 r. znak [...] wydanej z upoważnienia Wójta Gminy S. przez Zastępcę Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na K. M. w kwocie 70 zł miesięcznie, w okresie od listopada do maja 2005 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skład orzekający SKO wskazał, iż decyzją z dnia listopada 2005 r. znak [...] Zastępca Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Wójta Gminy, przyznał wnioskodawczyni W. M. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie 70 złotych miesięcznie świadczenie, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tym, iż spełnione zostały wszystkie przewidziane ustawą przesłanki uzasadniające przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego. Od decyzji tej odwołała się W. M. podnosząc, iż po tym, jak w miesiącu sierpniu 2005 r. otrzymała orzeczenie o niepełnosprawności nie widziała, gdzie ma złożyć wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego na niepełnosprawna córkę. W związku z tym wnosiła o wyrównanie przyznanego jej świadczenia za miesiące wrzesień i październik 2005 r. Skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego, rozpatrując odwołanie W. M. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, iż wnioskodawczyni w dniu listopada 2005 r. wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, dołączając do wniosku orzeczenie o niepełnosprawności córki K. M. z dnia lipca 2005 r. Orzeczenie wydane zostało do dnia maja 2006 r. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy wynika, iż wnioskodawczyni samotnie wychowuje niepełnosprawną córkę, a dochód miesięczny jej rodziny na osobę wynosi 197,93 zł. Jednocześnie wskazano, iż przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W tym zakresie, podniesiono, iż w związku z tym, że wniosek W. M. złożony został w dniu listopada 2005 r., organ I instancji wydając decyzję w sprawie w dniu listopada 2005 r. prawidłowo ustalił sytuację rodziny wnioskodawczyni, jak również w swoim rozstrzygnięciu prawidłowo zastosował przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie odnoszącym się do określenia okresu, na który dodatek do zasiłku został przyznany. Od tej decyzji odwołała się W. M wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W żądaniu skargi, jak należy wnosić z jej lektury, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, jako niezgodnych z prawem, a także o wyrównanie przyznanego jej świadczenia za miesiące wrzesień i październik 2005 r. W uzasadnieniu skargi W. M. podnosiła, iż nie wiedziała, gdzie dokładnie ma wystąpić z wnioskiem o przyznanie świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i w jej uzasadnieniu, ponownie szeroko ją przywołując, kwestionowało zasadność skargi i wnosiło o jej oddalenie. W odpowiedzi na skargę podniesiono również, iż stosownie do przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W związku z tym, na podstawie tego przepisu przyznano skarżącej świadczenie rodzinne począwszy od dnia listopada 2005 r. do dnia maja 2006 r. Jak podniesiono tego rodzaju rozstrzygnięcie znajduje swoje uzasadnienie w dacie wpływu wniosku skarżącej, tj. w dacie listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, iż decyzje te wydane zostały w sposób prawidłowy i brak jest jakichkolwiek podstaw uzasadniających wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Ocena zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w kontekście zarzutów formułowanych w skardze, musi uwzględniać treść przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W jego świetle, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. Prawem, a także obowiązkiem Sądu jest bowiem dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Oznacza to, iż Sąd nie jest związany i skrępowany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Tym samym granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczane przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjno prawnego, który został objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia – w związku z tym, gdy zważyć na zakres kognicji Sądu, brak jest podstaw ku temu, iżby czyniąc zadość żądaniu skarżącej orzekać w przedmiocie wyrównania przyznanego świadczenia za miesiące wrzesień i październik 2005 r. W świetle powyższego orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak również decyzja wydana z upoważnienia Wójta Gminy S. przez Zastępcę Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, nie naruszają prawa i brak jest podstaw ku temu, aby wyeliminować je z obrotu prawnego. Rozstrzygając w sprawie z wniosku W. M. organy administracji publicznej procedowały w sposób czyniący zadość tak przepisom o postępowaniu – ustawa kodeks postępowania administracyjnego – jak i przepisom prawa materialnego – ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W przekonaniu Sądu, jak należy zasadnie wnosić z treści żądania i uzasadnienia skargi istota zagadnienia w sprawie sprowadza się do kwestii okresu, na który wnioskodawczyni zostało przyznane świadczenie w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego dziecka, zwłaszcza zaś początkowego terminu jego biegu. W sprawie będącej przedmiotem orzekania Sądu, nie jest sporne, iż organy administracji publicznej czyniąc zadość żądaniu wnioskodawczyni W. M. przyznały jej świadczenie pieniężne w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego dziecka kwocie 70 złotych miesięcznie. Rozstrzygnięcie to, ponad wszelką wątpliwość uzasadnione jest bezspornymi ustaleniami faktycznymi poczynionymi w toku toczącego się postępowania administracyjnego. Ponad wszelką wątpliwość również znajduje ono swoje uzasadnienie w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W tym kontekście zasadnie należy odwołać się więc do konkretnych jej przepisów. W świetle przepisu art. 13 ust. 1 ustawy, dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka, w tym, jak wynika z pkt. 1 ust. 1 art. 13 w wieku do 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Ustęp 2 art. 13 ustawy stanowi zaś, iż dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości 50 złotych na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia i w wysokości 70 złotych na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia. Konfrontując ustalenia faktyczne poczynione w toku toczącego się postępowania administracyjnego oraz treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia z przywołanymi wyżej przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przekonaniu Sądu nie sposób zasadnie wywodzić, iżby zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa. Według Sądu, równie zasadnie należy podnieść, iż także w zakresie odnoszącym się do okresu, na który świadczenie w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka zostało przyznane skarżącej, brak jest podstaw, aby zaskarżoną decyzję, jak również decyzję wydaną z upoważniania Wójta Gminy przez Zastępcę Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej podważać. Tym samym nie sposób, czyniąc zadość żądaniu skarżącej W. M. uznać, iż okres na który świadczenie to zostało przyznane – od listopada 2005 r. do maja 2006 r. – ustalony został w wadliwy sposób. W przekonaniu Sądu poza sporem jest bowiem, iż organy administracji publicznej I i II instancji również i w tym analizowanym zakresie uczyniły zadość przepisom obowiązującego prawa. W tym kontekście odwołać się należy zwłaszcza do przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w świetle którego prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Ustęp 3 art. 24 stanowi zaś, iż w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, w którym to przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie w toku toczącego się postępowania administracyjnego ponad wszelką wątpliwość wynika, iż skarżąca W. M. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia do Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu listopada 2005 r. (data wpływu). Do wniosku tego, prawidłowo wypełnionego, wnioskodawczyni dołączyła kopię orzeczenia o niepełnosprawności córki z dnia lipca 2005 r. Gdy w tym właśnie kontekście skonfrontować treść przywołanych wyżej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z treścią wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, u podstaw którego legły wyżej wskazane niesporne okoliczności faktyczne, brak jest podstaw, aby zarzut skarżącej o wadliwym określeniu okresu, na który świadczenie zostało przyznane, uwzględnić. Skoro, co jest, jak podkreślono niesporne, W. M. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia w dniu listopada 2005 r., to zasadnie organy administracji publicznej działając na podstawie przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczenia rodzinnego ustaliły począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, tj. od dnia listopada 2005 r. W tym zakresie podnieść również należy, iż skoro orzeczenie o niepełnosprawności córki wnioskodawczyni wydane zostało do dnia maja 2006 r., a więc na czas określony, to równie zasadnie, uwzględniając w tej mierze przepis art. 24 ust. 3 ustawy, organu administracji publicznej I i II instancji prawo do świadczenia rodzinnego w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka ustaliły do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. W przekonaniu Sądu, w świetle wyżej wskazanych okoliczności, ich oceny i wniosków z niej wypływających, brak jest więc jakichkolwiek podstaw, dla których uznać należałoby, iż rozstrzygając w sprawie z wniosku W. M. organy administracji publicznej procedowały z naruszeniem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tym samym wbrew stanowisku skarżącej nie sposób uczynić zadość jej żądaniu i wyeliminować zaskarżoną decyzję, jak również decyzję ją poprzedzającą z obrotu prawnego. Nie naruszają one bowiem przepisów prawa materialnego. W tym kontekście, według Sądu, podnieść również należy, iż brak jest jakichkolwiek podstaw, które mogłyby uzasadniać zarzut naruszenia w toku toczącego się postępowania administracyjnego przepisów ustawy kodeks postępowania administracyjnego. Gdy w tym zakresie, skonfrontować zarzuty skargi i przywoływaną przez skarżącą argumentację na ich poparcie – podnosiła ona, iż po wydaniu i otrzymaniu przez nią orzeczenia o niepełnosprawności córki nie wiedziała, gdzie ma się zwrócić z wnioskiem o przyznanie świadczenia rodzinnego – z przywoływanymi już wyżej bezwzględnie obowiązującymi przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak również zwłaszcza z przepisem art. 6 kpa ustanawiającym zasadę legalizmu i praworządności, to ponad wszelką wątpliwość stwierdzić należy, iż organy administracji publicznej nie miały żadnych normatywnych podstaw do tego, iżby okres na który ustalone zostało świadczenie rodzinne w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka, w realiach ustalonego stanu faktycznego określić inaczej, w szczególności w sposób sugerowany przez skarżącą. Organy administracji publicznej związane przepisami obowiązującego prawa nie miały podstaw do wydania w tym względzie rozstrzygnięcia innej treści. Determinowane ono było przywoływanymi już wyżej przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przepisem art. 6 kpa stanowiącym, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Stąd też, wyżej przywołana argumentacja skarżącej nie mogła mieć znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji, jak również decyzji wydanej przez organ I instancji. Kontrola zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej oraz wnioski z niej wypływające czynią zasadnym również wniosek, iż w toku toczącego się postępowania administracyjnego organy administracji publicznej I i II instancji uczyniły zadość także standardowi wynikającemu z przepisów art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego. W przekonaniu Sądu, w świetle powyższego nie sposób więc było uczynić zadość żądaniu skarżącej i wyeliminować zaskarżoną decyzję, jak również decyzję ją poprzedzającą z obrotu prawnego. Nie znajdując również innych podstaw, które w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.