II SA/Lu 170/18
PostanowienieWSA w Lublinie2018-06-14
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli sprawa, w której został złożony, dotyczy zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku, co na mocy przepisów PPSA zwalnia stronę z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli sprawa, w której wniosek został złożony, dotyczy pomocy społecznej, co na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA zwalnia stronę z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji rozpoznanie wniosku w tym zakresie staje się zbędne. Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co obejmuje np. koszty ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
D. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku rodzinnego. Skarżący uzasadnił wniosek niskimi dochodami i wysokimi kosztami utrzymania. Starszy referendarz sądowy uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów podlega umorzeniu ze względu na przepis PPSA zwalniający z kosztów w sprawach z zakresu pomocy społecznej, a wniosek o ustanowienie adwokata rozpoznał merytorycznie.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano D. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku p o s t a n a w i a I. przyznać D. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnią córką, z którą zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych i utrzymuje się ze swojego wynagrodzenia za pracę w kwocie [...]złotych netto i alimentów córki w kwocie [...]złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych netto. Jako stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego skarżący wyliczył wydatki na czynsz – [...] złotych, OPEC – [...] złotych, gaz – [...] złotych, energię elektryczną – [...] złotych, mieszkanie studiującego w P. syna – [...] złotych, Internet domowy – [...] złotych oraz telefon komórkowy skarżącego i córki – [...] złotych. Skarżący jest właścicielem samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...].
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Artykuł 239 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku jest sprawą z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zatem skarżący wnosząc skargę w tego rodzaju sprawie jest wolny od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji zbędne jest rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., o czym postanowiono w punkcie drugim sentencji.
Umorzenie postępowania o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych powoduje, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i dzieci nie jest w stanie ponieść minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru, które wynosi na obecnym etapie niniejszej sprawy 360 złotych. Po poniesieniu wykazanych przez skarżącego wydatków na poczet, nie wymienionych przez niego, wydatków na wyżywienie dwuosobowej rodziny oraz zakup dla niej środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży miesięcznie pozostaje kwota [...]złotych. Zatem miesięcznie na powyższe wydatki na osobę w gospodarstwie domowym skarżącego przypada kwota [...]złotych. Uiszczenie więc kwoty minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru na obecnym etapie postepowania niemal w całości pozbawiłoby skarżącego bądź jego córkę środków m.in. na zakup żywności. Niewątpliwie więc powstałby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o czym na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono w punkcie pierwszym sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło