II SA/Lu 172/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. i S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki w zakresie wniosku skarżącej R. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego p o s t a n a w i a I. przyznać R. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 30 maja 2011 r. R. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. We wniosku wskazała, iż wraz z mężem wychowuje trójkę dzieci, które obecnie studiują. Ponadto podniosła, iż majątek jej i męża stanowi dom o powierzchni 164 m², zaś wysokość ich miesięcznych dochodów, na które składają się: wynagrodzenie za pracę męża, dochód z działalności skarżącej oraz zasiłek dla bezrobotnych syna, wynosi 4000 zł brutto. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ponadto prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym - art. 245 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - art. 245 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołana regulacja prawna oznacza zatem, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i może być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby pozbawione środków do życia ze względu na okoliczności życiowe). W ocenie Sądu, skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, co nie oznacza, iż nie spełnia warunków do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jak wynika ze złożonych dokumentów i oświadczeń, skarżąca wraz z mężem mają na utrzymaniu troje dzieci, które obecnie studiują. Dochód rodziny skarżącej wynosi miesięcznie 4000 zł, z czego większość przeznaczana jest na pokrycie kosztów utrzymania gospodarstwa domowego oraz wydatków związanych ze studiami dzieci (gaz, prąd, woda, wywóz nieczystości, opłata za studia, oplata za stancję). Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków, uznano, że skarżąca nie jest w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie i rodziny utrzymaniu. Oceniono bowiem, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawczyni. Z tego względu przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni nie może ponosić kosztów postępowania sądowego. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.