II SA/Lu 174/07

WyrokWSA w Lublinie2007-03-22

Skład orzekający: Witold Falczyński, Maciej Kierek, Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy, jeśli średnia wysokość szkód w gospodarstwie rolnym, obliczona na podstawie protokołu komisji wojewody, nie przekracza 30%, mimo że skarżący kwestionuje sposób szacowania szkód?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił przyznania zasiłku celowego z powodu suszy. Podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że średnia wysokość szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego, obliczona na podstawie protokołu komisji wojewody, nie przekroczyła wymaganego progu 30%. Sąd podkreślił, że protokół komisji wojewody stanowił podstawę do orzekania przez organ pomocy społecznej i nie podlegał weryfikacji przez kierownika ośrodka pomocy społecznej.
Stan faktyczny
M. G. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego z powodu suszy w 2006 r. Kierownik MOPS odmówił przyznania zasiłku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że średnia wysokość szkód w gospodarstwie skarżącego wyniosła 29,7%, czyli poniżej wymaganego progu 30%. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących powierzchni użytków zielonych i kwestionując sposób szacowania szkód. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia [...] Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]. Nr [...] wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta odmawiającej przyznania odwołującemu się zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono następujące ustalenia i wnioski: Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy ( Dz. U. Nr 155, poz. 1109) rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą w 2006r. przysługuje pomoc społeczna w formie zasiłku celowego. Przyznanie takiej pomocy jest obwarowane pewnymi warunkami: 1. Jest ona przyznawana na wniosek osoby zainteresowanej, złożony do dnia 15 października 2006r., 2. Udzielana jest ona rodzinom rolniczym, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy: 3. W posiadanym gospodarstwie rolnym nastąpiły szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę, 4. Średnia wysokość szkód w danym gospodarstwie musi przekraczać 30%. Niespełnienie choćby jednego z powyższych warunków powoduje, iż zasiłek celowy nie przysługuje. W rozpatrywanej sprawie bez wątpliwości pozostaje fakt, iż w gminie T., w miesiącu lipcu 2006r., wystąpiła susza. Wynika to m.in. z protokołu Komisji Wojewódzkiej z dnia 18 sierpnia 2006r. powołanej zarządzeniem Wojewody Nr [...] z dnia [...] w sprawie szacowania strat w uprawach, spowodowanych klęską suszy, która wystąpiła w m-cu lipcu 2006r. na terenie Gminy T. . Z załącznika do tego protokołu wynika również, iż M. G. poniósł szkody w swoich uprawach w wyniku suszy. Uszkodzeniu uległy następujące uprawy: - użytki zielone o pow. 0,86 ha - 50% uszkodzenia - gryka o pow. 2,91 ha - 60% uszkodzenia - ziemniaki o pow. 0,50 ha - 50% uszkodzenia - porzeczka czarna o pow. 0,79 ha - 50% uszkodzenia Średnia wysokość szkód w uprawach rolnych oszacowana przez Komisję wyniosła powyżej 30 %, stąd też odwołujący mógł się starać o przyznanie mu zasiłku celowego. Postępowanie w sprawie przyznania takiego zasiłku prowadzi ośrodek pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Po wszczęciu takiego postępowania kierownik ośrodka ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez wyżej wskazaną komisję. W tym celu wysokość szkód w uprawach rolnych musi zostać przeliczona na wysokość szkód w gospodarstwie rolnym. Jak wynika z protokołu Komisji Wojewódzkiej w gospodarstwie rolnym M. G. uszkodzeniu uległo 2,81 ha upraw rolnych . Powierzchnia jego całego gospodarstwa rolnego wynosi natomiast 9,45 ha. W związku z tym średnia wysokość szkód w gospodarstwie odwołującego się wynosi 29,7 % i jest niższa niż 30 %. Stąd też zasiłek celowy nie przysługuje . Kolegium stwierdziło, że zarówno w protokole Komisji, jak w oświadczeniu strony łączna powierzchnia upraw rolnych dotkniętych suszą oraz procentowy wskaźnik uszkodzeń są takie same. M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , której zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wyrażający się w mylnym przyjęciu, że łączna powierzchnia użytków zielonych wynosi 0,86 ha, a faktycznie powinno być 1,55 ha. Na potwierdzenie powyższej okoliczności M. G. dołączył do skargi kserokopię oświadczenia o sposobie wykorzystywania działek rolnych. Przedstawił też wyliczenie, według którego przy przyjęciu prawidłowej powierzchni użytków zielonych, w których straty wyniosły 50% , średnia szkód w jego gospodarstwie wynosi 33% (skarżący omyłkowo podał 0,33%). W konkluzji M. G. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślono , że podstawę do przyznania zasiłku celowego z powodu suszy stanowił protokół Komisji powołanej przez Wojewodę zawierający oszacowanie szkód w uprawach rolnych dokonane m.in. na podstawie oświadczeń samych rolników. Kolegium nie znalazło podstaw do podważenia tego protokołu, w szczególności w sytuacji, gdy skarżący wnosił o uwzględnienie upraw niezgłoszonych w oświadczeniu lub też o uwzględnienie wyższej szkody w użytkach rolnych. Wskazano nadto, iż nawet szczegółowe przeprowadzenie ponownego postępowania dowodowego, z uwagi na znaczny okres, który upłynął od klęski suszy, nie przyniosłoby żadnych rezultatów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej pozostawania w zgodności z przepisami prawa, do czego na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny jest uprawniony – stwierdzić należy, że kontrolowane rozstrzygnięcie prawa nie narusza. Realizując przewidziany w art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) rządowy program pomocy społecznej mający na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia – Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155, poz. 1109). Rozporządzenie to określa warunki pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą w 2006 r. W świetle zapisów wskazanego rozporządzenia, pomoc udzielana jest jednorazowo w formie zasiłku celowego, udzielanego na zasadach określonych w art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej. Po wszczęciu postępowania na wniosek osoby zainteresowanej kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym, na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz.U. Nr 16, poz. 82 ze zm.), przekazanego przez Wojewodę za pośrednictwem wójta. Pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy i jeśli w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, wynoszą średnio powyżej 30%. Skarżący M. G. złożył w dniu 10 października 2006 r. wniosek o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą 2006r. Z protokołu Komisji Wojewódzkiej spisanego 18 sierpnia 2006 r. w B. w sprawie szacowania strat w uprawach spowodowanych klęską suszy, która wystąpiła w czerwcu i lipcu 2006 r. na terenie Gminy T.wynika (pkt 361 załącznika), że w gospodarstwie M. G. o powierzchni użytków rolnych 9,45 ha stwierdzono straty plonów wynoszące 50% na obszarze 0,86 stanowiącym użytki zielone, na obszarze 0,5 ha – ziemniaków i na obszarze 0,79 ha – porzeczki czarnej oraz straty wynoszące 60% na obszarze 2,91 ha obsianym gryką. W protokole zawarto zapis, że Komisja Wojewódzka dokonała analizy protokołu Komisji Gminnej z dnia 16 sierpnia 2006 r. oraz lustracji uszkodzonych plantacji przeprowadzonej 18 sierpnia 2006 r. Obszar i rodzaj upraw, na których wystąpiły szkody odpowiada danym zawartym w oświadczeniu złożonym przez skarżącego M. G. pod rygorem odpowiedzialności karnej w dniu 3 sierpnia 2006 r. W świetle powyższych dowodów za prawidłowe należy uznać ustalenie zaskarżonej decyzji, że w gospodarstwie rolnym skarżącego o pow. 9,45 ha użytków rolnych – średnia wysokość szkód wynikających z protokołu sporządzonego przez Komisję powołaną przez Wojewodę – nie przekracza 30%. Skarżący nie spełnia zatem warunków do przyznania mu pomocy w formie zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że dotyczą one w istocie treści protokołu sporządzonego przez Wojewódzką Komisję właściwą do szacowania szkód w uprawach stanowiącego podstawę do orzekania przez organ pomocy społecznej, co wynika z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. Protokół ten nie podlega weryfikacji przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, lecz stanowi podstawę do ustalenia średniej wysokości szkód w danym gospodarstwie rolnym. W tym względzie Sąd podziela przytoczone wyżej wywody zawarte w odpowiedzi na skargę na temat szczególnego charakteru postępowania w sprawach zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy. Należy nadto podkreślić, że skarżący składając wniosek o przyznanie zasiłku celowego w dniu 10 października 2006 r. sam powołał się na oszacowanie szkód, dokonane przez Komisję powołaną przez Wojewodę, a odpowiadające w stosunku do jego gospodarstwa danym co do rodzaju upraw uszkodzonych przez susze – wymienionym w jego oświadczeniu z dnia 3 sierpnia 2006 r. W odniesieniu do użytków zielonych skarżący zgłosił szkody na powierzchni łącznej 0,86 ha . jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, nie wykazał on szkód na pozostałej powierzchni gospodarstwa zajętej na użytki zielone. W szczególności dowodu takiego nie może stanowić dołączone do skargi oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych, gdyż jest ono przeznaczone do innych celów i nie wskazuje powierzchni działek objętej stratami ani rozmiaru tych strat. Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. kg

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło