II SA/Lu 174/08
WyrokWSA w Lublinie2008-05-21
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Krystyna Sidor, Witold Falczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja umarzająca postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki, która zawiera uzasadnienie merytoryczne, korzysta z powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i uniemożliwia ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy?Ratio decidendi
Decyzja umarzająca postępowanie, która w uzasadnieniu zawiera analizę materialnoprawnych podstaw wydania decyzji nakazującej rozbiórkę i stwierdza brak podstaw do jej wydania, rozstrzyga sprawę merytorycznie. W związku z tym, jeśli przedmiot sprawy i strony są te same, zachodzi powaga rzeczy osądzonej (res iudicata), która uniemożliwia ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Organ odwoławczy w takiej sytuacji powinien uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wydania nakazu rozbiórki budynku letniskowego i umorzyła postępowanie organu I instancji. Wcześniej wydano decyzję nakazującą rozbiórkę, która została uchylona, a następnie postępowanie umorzono decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...], która stała się ostateczna. Po ponownym wszczęciu postępowania na wniosek A. D. i G. W., organ I instancji odmówił wydania nakazu rozbiórki. Wojewoda uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, stwierdzając nieważność z powodu powagi rzeczy osądzonej. Skarżąca zarzuciła, że decyzja umarzająca postępowanie nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej i naruszenie art. 10 kpa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant: Referent stażysta Julia Polak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 80 ust.2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. Nr 156, poz.1118 ze zm.) Wojewoda, po rozpoznaniu odwołań Wójta Gminy W. i A. D., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] odmawiającą wydania J. D. i J. K. nakazu rozbiórki budynku letniskowego, usytuowanego na działce nr ewid. [...] w O. 0gm. W. i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 11 września 1995r. wszczęto postępowanie w sprawie samowolnej realizacji domku letniskowego, bliźniaczego położonego na działce nr [...] w O.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r.- Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229) nakazał J. D. i J. K. rozbiórkę przedmiotowego budynku jako wybudowanego bez pozwolenia na budowę na terenie, który nie był przeznaczony pod taką zabudowę oraz jako pogarszającego warunki użytkowe dla otoczenia.
Decyzja ta została następnie uchylona decyzją Wojewody z dnia [...], a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Kolejną decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. umorzył postępowanie z uwagi na brak podstaw do zastosowania art. 37 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane z 1974r.
Decyzja ta nie została zaskarżona, wskutek czego stała się ostateczna.
W dniu 25 lipca 2007r. na wniosek A. D. i G. W. - właścicieli działek nr [...] w O., ponownie wszczęto postępowanie w przedmiocie nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku.
Organ I instancji przeprowadził oględziny, w toku których ustalił, że jest to prawie 40-letni bliźniaczy budynek letniskowy, parterowy, częściowo podpiwniczony na fundamentach betonowych. Posiada konstrukcję drewnianą z dachem jednospadowym krytym papą; nie jest wyposażony w instalację wodno-kanalizacyjną, posiada natomiast instalację elektryczną. Budynek usytuowany jest w odległości ok. 41m od linii brzegowej jeziora B. i ok. 8,40m od pawilonu hotelowego.
Organ stwierdził jednocześnie, że w sprawie nie został udowodniony brak pozwolenia na budowę tego budynku oraz, że inwestycja nie jest sprzeczna z warunkami techniczno – budowlanymi, dlatego decyzją z dnia [...] odmówił wydania J. D. i J. K. nakazu rozbiórki.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie stwierdzając, że sprawa samowolnej realizacji domku letniskowego na działce oznaczonej aktualnie nr ewid. [...] w O. została już zakończona ostateczną decyzją z dnia [...], a więc zachodzi przesłanka nieważności postępowania z art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
Organ odwoławczy stwierdzając, że przepisy wyłączają możliwość stosowania sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym, uchylił decyzję i umorzył postępowanie.
Skargę do sądu administracyjnego wniosła A. D., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.
Skarżąca podniosła, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] umarzająca postępowanie nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, ponieważ nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, a zatem nie było podstaw do umorzenia niniejszego postępowania.
Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie art. 10 kpa poprzez niezapewnienie jej możliwości końcowego zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Słusznie organ odwoławczy stwierdził, że sprawa objęta niniejszym postępowaniem została już prawomocnie rozstrzygnięta, a więc zachodzi powaga rzeczy osądzonej (res iudicata), która uniemożliwia ponowne merytoryczne jej rozstrzygnięcie. W razie bowiem wydania decyzji dotyczącej tej sprawy tj. toczącej się w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami, rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (res iudicata) organ administracji publicznej stwierdza nieważność takiej decyzji.(art. 156 § 1 pkt 3 kpa)
Wbrew zarzutom skargi decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] w sprawie rozbiórki budynku letniskowego bliźniaczego zrealizowanego na działkach nr [...] (obecnie [...]) i [...] w O., mimo iż w sentencji umarzała postępowanie, to jednak nie miała charakteru formalnego, lecz merytorycznie rozstrzygała sprawę.
Wynika to z treści jej uzasadnienia, które jest integralną częścią decyzji. W uzasadnieniu tym organ powołał się na art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz.229), który stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Kierownik Urzędu Rejonowego w W. uznał, że "stwierdzenie legalności realizacji obiektu lub jej zaprzeczenie nie zostało udokumentowane w aktach sprawy", a zatem "nie znaleziono podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane." Z treści uzasadnienia wynika zatem, że organ badał materialne podstawy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, a ustalając, że w sprawie one nie występują, wydał rozstrzygnięcie.
Z tych względów nie można podzielić zarzutów skargi, iż decyzja z dnia [...] umarzająca sprawę w sentencji orzeczenia miała charakter jedynie formalny i nie rozstrzygała sprawy co do istoty. Organ ustalił bowiem, że nie ma merytorycznych podstaw do wydania nakazu rozbiórki, ponieważ zebrane dowody nie potwierdziły samowoli budowlanej. Umorzenie nastąpiło zatem nie ze względu na bezprzedmiotowość postępowania, ale ze względu na brak materialnych przesłanek wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Wprawdzie w sentencji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 105 kpa, to jednak w uzasadnieniu wyraźnie wskazał art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane.
Organ odwoławczy prawidłowo zatem stwierdził, że ostateczna decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] rozstrzygała sprawę rozbiórki przedmiotowego domku letniskowego merytorycznie.
Skoro więc przedmiot sprawy był ten sam, a jej stronami były te same osoby, tj. Gmina W., Ośrodek Sportu i Rekreacji w W. (poprzednik prawny skarżącej A. D.) oraz J. D. i J. K., to prawidłowo organ odwoławczy uznał, że zachodzi res iudicata, która uniemożliwia rozpoznanie niniejszej sprawy po raz kolejny przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym.
W świetle art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy zobligowany był w tej sytuacji do uchylenia decyzji organu I instancji i jednocześnie umorzenia postępowania przed tym organem jako bezprzedmiotowego (art. 105 kpa)
Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 10 kpa poprzez niewezwanie skarżącej do końcowego zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca była zawiadomiona o postępowaniu i miała prawo brać w nim aktywny udział, a pismem z dnia 10 września 2007r. została powiadomiona o prawie końcowego zapoznania się z aktami w wyznaczonym terminie (k. 26 akt admin.)
Z tych względów Sąd stwierdzając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło