II SA/Lu 174/13
WyrokWSA w Lublinie2013-12-03
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Maria Wieczorek-Zalewska, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana, gdy postępowania dotyczące ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i zezwolenia na jej zajęcie nie są prawomocne, a jedna ze stron postępowania zmarła?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stanowią podstawę do uznania, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Fakt śmierci jednej ze stron postępowania nie stanowił przeszkody do wydania pozwolenia na budowę, zwłaszcza gdy decyzje zezwalające na zajęcie nieruchomości były wykonalne z mocy prawa. Sąd oddalił skargi, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Gmina G. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę sieci kanalizacji sanitarnej. Po zawieszeniu i podjęciu postępowania, Starosta wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Od decyzji odwołał się Z. K., podnosząc, że postępowanie jest przedwczesne, a decyzje zezwalające na zajęcie nieruchomości nie są prawomocne. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, uznając, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością. Skargi do WSA w Lublinie wnieśli Z. K. i A. K., zarzucając rażącą niepraworządność i manipulowanie stanem faktycznym oraz prawnym, w tym brak prawomocności decyzji zezwalających na zajęcie nieruchomości. Sąd połączył sprawy do wspólnego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi. Przyznano wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skarg Z. K. i A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. oddala skargi; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Gmina G. wystąpiła w dniu 13 marca 2012 r., z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami na działkach nr ew. 669/2, 669/9 i 669/10 w miejscowości Ć. i na działkach nr ew. 1267/3, 1268, 1270, 1271, 1273, 1274, 1275, 1279, 1280, 1289 i 1292 w miejscowości M. Pismem z dnia 5 kwietnia 2012 r. Starosta zobowiązał inwestora do uzupełnienia wniosku o oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla projektowanej inwestycji. W odpowiedzi na pismo Starosty, inwestor - Gmina G. w dniu 13 kwietnia 2012 r., wniosła o zawieszenie ww. postępowania. Postanowieniem z dnia [...] na wniosek Gminy G., Starosta L. zawiesił postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej. Następnie Gmina G., pismem z dnia 13 lipca 2012 r., skierowanym do Starosty wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania, w związku z uzyskaniem decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości stanowiącej własność P. K., oznaczonej jako działka nr ew. 669/2. Starosta postanowieniem z dnia [...], podjął na wniosek Gminy G. postępowanie i pismem z dnia 20 lipca 2012 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na ww. roboty budowlane oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, złożenia wniosków i wyjaśnień w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia.
Decyzją z dnia [...], znak: [...] Starosta L. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie G. pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami w miejscowości Ć. i M., gm. G. Organ I instancji podał, że inwestycja obejmuje działki nr ew. 669/2, 669/9 i 669/10 w miejscowości Ć. i działki nr ew. 1267/3, 1268, 1270, 1271, 1273, 1274, 1275, 1279, 1280, 1289 i 1292 w miejscowości M. Wskazał, że w odniesieniu do działki nr ew. 669/10 i 669/2 w m. Ć., decyzjami wydanymi z up. Starosty zezwolono na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiącej własność P. K. i Z. K. Decyzjom tym nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Od decyzji odwołał się Z. K., właściciel działki nr ew. 669/10. Zdaniem odwołującego wydanie pozwolenia na budowę dla Gminy G. nastąpiło przedwcześnie, a postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej jest bezprzedmiotowe. Wskazał, że nie uprawomocniły się wcześniejsze decyzje Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z działki nr ew. 669/10 i o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Stwierdził, że nie można wydać pozwolenia w przypadku nieprawomocnych decyzji, a śmierć P. K., jako jednej ze stron postępowania dot. pozwolenia, uzasadnia umorzenie postępowania.
Rozpatrując powyższe odwołanie Wojewoda L. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że analiza akt sprawy nie wykazała naruszenia przepisów postępowania administracyjnego ani ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał sprawdzeń projektu budowlanego w trybie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Wojewoda stwierdził, że zaskarżona decyzja jest pod względem prawnym i merytorycznym prawidłowa, gdyż inwestor na dzień wydania decyzji wypełnił wszystkie wymagania wynikające z ustawy Prawo budowlane. Postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało także zgodnie z zasadami określonymi w Kpa, przy zapewnieniu stronom czynnego udziału w postępowaniu. Inwestor złożył bowiem organowi I instancji oświadczenie o prawie do dysponowania i wylegitymował się prawem do dysponowania gruntem ponieważ, w stosunku do działek nr ew. 669/2 i 669/10, uzyskał decyzje o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Decyzjom tym został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Jak wyjaśnił organ odwoławczy decyzje o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz o nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności stanowią podstawę nadania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędnym elementem procesu budowlanego, dotyczącego przedmiotowej inwestycji.
Wojewoda wskazał, że Z. K. w odwołaniu podniósł, że P. K. - właściciel działki nr ew. 669/2, zmarł po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Poinformował także, że decyzje będące podstawą złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie są ostateczne, a przed Wojewodą L. toczy się postępowanie odwoławcze. Od decyzji Starosty w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nr ew. 669/10 i 669/2 oraz decyzji na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości odwołał się P. K. i Z. K. Jednocześnie w toku postępowania odwoławczego wpłynął wniosek adwokata A. S. - pełnomocnika A. K. - żony zmarłego, o obligatoryjne zawieszenie postępowania. Stwierdził, że powinny ulec zawieszeniu wszystkie postępowania dotyczące zmarłego. Organ odwoławczy uznał jednak, że fakt wniesienia odwołania od powyższych decyzji nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Na dzień jej rozpatrzenia postępowanie odwoławcze z odwołania Z. K. zostało zakończone decyzją z dnia [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nr ew. 669/10 oraz decyzją z dnia [...] o niezwłocznym zajęciu ww. nieruchomości. Decyzje te są ostateczne. Natomiast postępowanie odwoławcze w sprawie decyzji P. K. nie zostało zakończone. Decyzja podlega jednak wykonaniu ze względu na rygor natychmiastowej wykonalności. Fakt śmierci P. K. - jednej ze strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę spowodował, że organ II instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia strony. Wobec śmierci jednej ze stron postępowania – P. K. właściciela działki nr ew. 669/2, w miejsce strony wstępują spadkobiercy wskazani przez pełnomocnika strony - adwokata A. S.: A. K. (żona) oraz małoletnie dzieci: J. K. i J. K., a w imieniu których działa jako przedstawiciel ustawowy ich matka A. K.
Organ odwoławczy wskazał również, że bezzasadne były zawarte w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Mając na względzie art. 6 Kpa Wojewoda stwierdził, że prawidłowo podjęto zaskarżone rozstrzygnięcie.
Skargi na powyższą decyzję Wojewody L. z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli A. K. i Z. K.
Zarówno A. K., jak i Z. K. zaskarżonej decyzji zarzucili "rażącą niepraworządność, manipulowanie stanem faktycznym i prawnym, całkowite nieliczenie się z przepisami, podawanie półprawd oraz cyniczne powoływanie się na art. 6 KPA. Podnieśli, że inwestor - Gmina G.k nie posiada prawa do dysponowania własnością działek nr 669/2 oraz 669/10 na cele budowlane, ponieważ nie zakończyło się postępowanie o ograniczenie sposobu korzystania z tej działki, bowiem odwołanie z dnia 19 czerwca 2012 r. A. K. od decyzji Starosty Powiatowego w L. z dnia [...] nie zostało dotychczas rozpoznane przez Wojewodę oraz nie zakończyło się postępowanie o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, bowiem odwołanie z dnia 25 lipca 2012 r. od decyzji Starosty w L. z dnia [...] nie zostało dotychczas rozpoznane przez Wojewodę. Podnieśli także, że rygor natychmiastowej wykonalności został zaskarżony, jak podała A. K. w odwołaniu z dnia 25 lipca 2012 r. oraz Z. K. z dnia 11 października 2011 r., a więc nie jest prawomocnie skuteczny. Skarżący wskazali również na całkowicie niepraworządne i aroganckie – ich zdaniem - stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że wniesienie odwołań przez Z. K. i zmarłego męża A. K. – P. K. od decyzji Starosty o ograniczenie sposobu korzystania, o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie i o wstrzymanie rygoru natychmiastowego wykonania decyzji - nie ma znaczenia w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie sądowej w dniu 8 października 2013 r. Sąd postanowił - na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.) - połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi A. K. (sygn. akt II SA/Lu 267/13) i Z. K. (sygn. akt II SA/Lu 174/13) i dalej je prowadzić pod sygn. akt II SA/Lu 174/13.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej( art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu sądowo – administracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, oraz trafność wykładni tych przepisów. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienie postępowania administracyjnego, oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej właściwości wskazać należy, że organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 33 ust.1, art. 34 ust.4, 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1409).
Bo organy prawidłowo oceniły złożoną dokumentację projektową w trybie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Skarżący nie kwestionowali ustaleń organów w tym zakresie.
Podzielić należy również stanowisko organów administracji, że decyzje wydane w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U.2010 Nr 102 poz. 681) dotyczące: działki Nr 669 stanowiącej własność P. K. oraz działki Nr 669/2 stanowiącej własność Z. K., którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności dały inwestorowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Podnieść należy również, że postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 marca 2013r. odmówiono wstrzymania decyzji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2013r.Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Z. K.
Podkreślić należy, że decyzja o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości służy temu, by bez konieczności odebrania własności lub użytkowania wieczystego dotychczasowym podmiotom tych praw uzyskać czasowy tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane po to, by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości jako odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 49 § 1 kc). Odnosząc się zarzutów skargi wskazać należy, że decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności jest równoznaczna z przyznaniem szczególnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości spełnia funkcję dowodu wymaganego przepisem art. 33 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2009r., sygn. akt VII SA/Wa 36/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uzasadnia art. 250 powyższej ustawy oraz 18 ust.1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. z 2013r., poz. 461)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło