II SA/Lu 175/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca ), Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2005 r. sprawy ze skargi E. i J.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazania zaniechania dalszych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nakazującą B. i W.S. zaniechanie dalszych robót przy realizacji budynku mieszkalnego z usługami na działce przy ul. [...] i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przedstawił przebieg toczącego się od kilku lat postępowania i stwierdził, że obecnie, wobec zakończenia robót i wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] r. udzielającej inwestorowi pozwolenia na użytkowanie budynku, postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli E. i J.K., nazywając decyzję kuriozalną i zarzucając organom administracji przekłamania i manipulację faktami. Zdaniem skarżących sprawa powinna być rozstrzygnięta merytorycznie. Skarżący odwołują się do licznych, zapadłych w tej sprawie decyzji oraz wyroków Sądu, a także do innych postępowań, związanych z inwestycją przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławszy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Celem postępowania administracyjnego jest realizacja normy prawa materialnego wobec określonego podmiotu poprzez ukształtowanie jego sytuacji prawnej. Norma ta może być zastosowana jedynie wtedy, gdy obiektywnie zaistniał stan faktyczny przewidziany przez ustawodawcę, upoważniający organ do podjęcia decyzji administracyjnej. Przepis art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje umorzenie postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1, oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przytoczonym w komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego autorstwa B.Adamiak i J.Borkowskiego (Wyd. C.H.Beck 2004, s. 455 – 466) wskazuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania będziemy mieli przykładowo do czynienia wtedy, gdy: roboty budowlane zostały wykonane, a postępowanie toczy się w sprawie pozwolenia na budowę (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 1993 r., III ARN 2/93; nie publ.); nie wydano decyzji o dostosowaniu budowy do stanu zgodnego z prawem przed upływem terminu ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., III RN 2/99, OSN 2000, Nr 9, poz. 336); postępowanie dotyczy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, którą Skarb Państwa już nie dysponuje (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 1991 r., SA/Ka 60/91, OSP 1993, Nr 7-8, poz. 147). Postępowanie w rozpoznawanej sprawie wszczęte zostało w 1999 r. w trybie przepisu art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), który w brzmieniu wówczas obowiązującym stanowił, że w przypadkach innych niż określone w art. 48, dotyczącym budowy bez wymaganego pozwolenia, właściwy organ wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych wykonywanych m. in. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Celem tego postępowania jest doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, o ile jest to możliwe. Dlatego w postępowaniu tym na inwestora nakłada się określone obowiązki, których wykonanie daje podstawę do wydania następnie decyzji zezwalającej na wznowienie robót (art. 51 ust.1 pkt 2 i ust. 1"a" powołanej ustawy). Natomiast niewykonanie nałożonych na inwestora obowiązków zobowiązuje właściwy organ do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części (art. 51 ust.2). W przypadku, gdy roboty budowlane zostały zakończone jest rzeczą oczywistą, że zbędne staje się zarówno wstrzymywanie robót, jak i zakazywanie ich dalszego prowadzenia. Postępowanie w tym zakresie jest więc bezprzedmiotowe. Brak bowiem podstaw materialno – prawnych do orzekania o zakazie prowadzenia dalszych robót. W rozpoznawanej sprawie roboty budowlane wstrzymane zostały postanowieniem z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – prawo budowlane nakazano inwestorom m. in. przedłożenie badań technicznych podłoża gruntowego, na którym posadowiony jest ten budynek, z uwzględnieniem posadowienia budynku sąsiedniego oraz określenie rozwiązania technicznego obróbek blacharskich na styku budynku realizowanego i istniejącego w celu przeciwdziałania kierowaniu wód opadowych w szczeliny. Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję z dnia [...] r. w tym zakresie w mocy. Wobec niewykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie przepisu art. 51 ust. 2 ustawy – prawo budowlane zaniechania dalszych robót budowlanych. Decyzja ta została uchylona decyzją ostateczną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., która z kolei uchylona została decyzją ostateczną z dnia [...] r., udzielającą jednocześnie inwestorom pozwolenia na wznowienie robót. Decyzja z dnia [...] r. uchylona została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 11 czerwca 2003 r. (sygn. akt II SA/Lu 1825/01). W tym samym dniu Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w sprawie II SA/Lu 710/03 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r., uchylającą zakaz dalszych robót budowlanych. W czasie, gdy toczyły się postępowania sądowe (nie tylko wyżej wskazane) inwestorzy kontynuowali roboty budowlane. Uprawniały ich do tego ostateczne decyzje uchylające zakaz wykonywania dalszych robót i zezwalające na wznowienie robót. Decyzje te uchylone zostały przez Sąd dopiero w 2003 r. Tymczasem jest poza sporem, że budowa została zakończona w 2002 r., a w dniu [...] r. wydana została decyzja ostateczna udzielająca inwestorom pozwolenia na użytkowanie. W dacie orzekania przez organ odwoławczy w sprawie nakazu zaniechania dalszych robót, zawartego w decyzji z dnia [...] r czyli w dniu 29 grudnia 2004 r., postępowanie było zatem już bezprzedmiotowe. Nie było podstaw do orzekania o zaniechaniu dalszych robót wobec ich zakończenia i udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Zaskarżona decyzja jest zatem prawidłowa, zgodna z przepisem art. 105 § 1 i 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, brak podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych wszystkich względów i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.