II SA/Lu 177/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Sędzia NSA Maciej Kierek, Wiesława Achrymowicz asesor WSA, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Miasta na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę Działający z upoważnienia Wojewody Kierownik Oddziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości decyzją z dnia [...] września 2001r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa , po rozpatrzeniu odwołania B.G. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2001r. Znak [...] odmawiającej zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w C. , oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie Nr [...] jako działka Nr [...] o powierzchni 499 m2 - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o zwrocie na rzecz B.G. części działki Nr ewid. [...] położonej w C., pierwotnie stanowiącej działkę Nr [...] o powierzchni 64 m2 za jednoczesną zapłatą przez B.G. na rzecz Miasta C. kwoty 239 zł 75 gr. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że B.G. jako spadkobierczyni A.C. wystąpiła o zwrot nieruchomości stanowiącej pierwotnie działkę nr ewid. [...] o powierzchni 64 m2, położoną w C. A.C. był wieczystym użytkownikiem tejże działki, a sprzedał ją Skarbowi Państwa umową sporządzoną w postaci aktu notarialnego z dnia 6 września 1976 r. Rep. A Nr [...] . Sprzedaż ta związana była z realizacją budowy hoteli. Dokumentacja techniczno-prawna do wywłaszczenia gruntów pod budowę hoteli dla Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...] została opracowana zgodnie z planem realizacyjnym budowy hoteli zatwierdzonym decyzją Wiceprezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 1975r. znak: [...] i zarejestrowana w Składnicy Okręgowego Przedsiębiorstwa [...] za nr ewid. [...] w dniu [...] stycznia 1976r. Z powyższego planu realizacyjnego jednoznacznie wynika, że sporny pas gruntów , wchodzący obecnie w skład działki nr ewid. [...], był objęty tym planem ale nie był przeznaczony pod drogę. W pasie tym zaprojektowano oświetlenie zewnętrzne napowietrzne, żywopłot, zieleń wysoką oraz ogrodzenie. Zaprojektowane po zewnętrznej granicy wywłaszczenia ogrodzenie zostało wybudowane po przeciwnej stronie tego pasa. Linia oświetleniowa nie została zbudowana ani nie urządzono pasa zielni a tym samym cel, na który grunty te zostały aby nie został zrealizowany. Wprawdzie na przedmiotowym planie realizacyjnym wzdłuż spornego pasa gruntu dopisano "droga dojazdowa projektowana ( w granicach wywłaszczenia)" ale ani w decyzji zatwierdzającej ten plan, ani w akcie notarialnym będącym podstawą nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki przez Skarb Państwa nie ma wzmianki o drodze. Ponieważ sporny pas gruntu pozostał poza ogrodzonym terenem budowy hoteli niezaprzeczalnym jest, że cel wywłaszczenia nie został spełniony w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Zarząd Miasta, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji albo jej uchylenia. Strona skarżąca zarzuciła, iż zaskarżona decyzja sprzecznie z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przyjęła zbędność przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia przez co naruszyła przepis art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Podniosła także, iż zaskarżona decyzja byłaby niewykonalna w świetle art. 156 § 1 pkt 5 kpa z powodu nie wyodrębnienia geodezyjnego części nieruchomości podlegającej zwrotowi. Wyjaśniono w skardze, że przedmiotowa nieruchomość, wraz z kompleksem innych gruntów o łącznej powierzchni 11241 m2 została przekazana decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1978r. Nr [...] w użytkowanie na okres 40 lat W.P.B.K w celu zagospodarowania. Przedsiębiorstwo to na przekazanym terenie wybudowało 3 pawilony hotelowe, budynek administracyjno-gospodarczy, obiekty pomocnicze: kotłownie, przepompownię, garaże, sieć wodociągowo-kanalizacyjną, telekomunikacyjną, energetyczną i drogę wewnętrzną utwardzoną. Cel wywłaszczenia został więc zrealizowany w całości i w sprawie bezpodstawne jest zastosowanie art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Cała zabudowana nieruchomość, użytkowana przez W.P.B.K. została w 1982 r. przekazana w użytkowanie i zarząd Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej bez zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania. Na wniosek Policji, wygaszono zarząd do części nieruchomości tj. do działki nr ewid. [...] z uwagi na fakt, iż działka ta stanowi drogę dojazdową (jedyny dostęp) części przyległych gruntów do drogi publicznej – ulicy K. Zwrot nieruchomości o powierzchni zaledwie 64 m2 nie ma znaczenia gospodarczego dla B.G., a zwrot części działki Nr [...] spowodowałby przerwanie ciągłości drogi dostępu do drogi publicznej. Z uwagi na fakt, że projekt planu zagospodarowania przestrzennego miasta przewiduje poszerzenie istniejącej drogi do 10 m i stworzenie nowego układu komunikacyjnego na tym terenie, to likwidacja istniejącego pasa drogi spowodowałaby w przyszłości konieczność ponownego wykupienia pasa drogi na rzecz Gminy Miasta. Orzeczenie o zwrocie nieruchomości stanowiącej część większej działki (drogi) bez dokonania geodezyjnego podziału działki jest przedwczesne, bowiem nie ustalono, czy obecne granice drogi z której winna być wydzielona odpowiadają granicom sprzed wywłaszczenia i czy z powierzchni tej drogi można wydzielić 64 m2 bez naruszania granic nieruchomości przyległych, a w szczególności znajdujących się poza ogrodzeniem Ponadto decyzja nie określa terminu i sposobu zwrotu należności w związku ze zwrotem nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z obowiązującym prawem należy stwierdzić, że decyzja ta prawa nie narusza. Zarzut strony skarżącej, iż organ odwoławczy dokonał ustaleń sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego należy uznać za nieuzasadniony. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a więc organ odwoławczy rozpatruje sprawę merytorycznie w jej całokształcie. Ocenia on zatem cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonuje subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do obowiązujących przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie ocena zebranego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji są przepisy art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 534 z późn. zm.). Z art. 136 ust. 3 powołanej ustawy wynika, że warunkiem sine gua non żądania przez poprzedniego właściciela albo jego spadkobiercy, zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest uznanie, że stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Uznanie nieruchomości za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w świetle art. 137 ust. 1 ustawy, uzależnione jest od wystąpienia przesłanki zbędności w sensie faktycznym lub przesłanki zbędności w sensie prawnym. Zbędność w sensie faktycznym zachodzi gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Zbędność w sensie prawnym występuje wówczas, gdy utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Cel, na który nieruchomość została wywłaszczona musi być rozumiany bardzo ściśle. W rozpatrywanej sprawie ponad wszelką wątpliwość zostało ustalone, że przedmiotowa nieruchomość została sprzedana przez A.C. pod budowę zespołu hotelowego (akt notarialny z [...] września 1976 r. Rep. A [...]) i miała wejść w skład pasa gruntów, na którym , według planu realizacyjnego budowy zespołu hotelowego, zaprojektowano oświetlenie zewnętrzne, żywopłot, zieleń wysoką oraz ogrodzenie. Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że po zakończeniu budowy zespołu hotelowego wraz z jego ogrodzeniem, przedmiotowa nieruchomość znalazła się poza linią ogrodzenia. Nie została ona zatem zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Skoro w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek uprawnionej osoby o zwrot nieruchomości, było orzeczenie zwrotu nieruchomości za jednoczesnym zwrotem zwaloryzowanego odszkodowania. Zarzut strony skarżącej, iż w zaskarżonej decyzji wadliwie orzeczono o zwrocie nieruchomości w sytuacji, gdy nieruchomość ta nie została jeszcze geodezyjnie wyodrębniona z większej jednostki geodezyjnej w skład której wchodzi (działka nr ewid. [...]) jest nietrafny. Rozstrzygnięcie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości daje dopiero podstawę do wydzielenia geodezyjnego zwracanej nieruchomości. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – wbrew twierdzeniom skargi – że wydzielenie i zwrot działki byłoby nieekonomiczne, z punktu widzenia interesów wnioskodawcy zwrotu a naraziłoby na wysokie koszty Skarb Państwa, a przez to decyzja jest niewykonana w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Decyzja w rozumieniu wskazanego przepisu jest niewykonalna wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest ona faktycznie niemożliwa do wykonania np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej. Nie uzasadnia natomiast twierdzenia o niewykonalności decyzji jej wysoki koszt lub nieopłacalność ekonomiczna (wyrok NSA z dnia 8 lutego 1985r. I SA 1090/84). Nie można uznać za prawnie uzasadniony także zarzut skargi, iż w zaskarżonej decyzji nie wskazano terminu zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Zwrot zwaloryzowanego odszkodowania następuje bowiem równocześnie ze zwrotem nieruchomości . Podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności, że przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład pasa gruntu stanowiącego dojazd do przyległych działek, a pas ten w świetle treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidziany jest pod stworzenie nowego układu komunikacyjnego miasta, nie mogą mieć prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości nie było urządzenie dojazdu do okolicznych działek gruntu ani budowa drogi publicznej. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami jednoznacznie określają w art. 137 przesłanki warunkujące zwrot wywłaszczonej nieruchomości, których zaistnienie w sprawie determinuje sposób jej rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie należało uznać zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).