II SA/Lu 180/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (spr.),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 maja 2008 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] L. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym VAT 22 % w kwocie 52, 80 (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] 2007 r. w przedmiocie: 1/ udzielenia pomocy w postaci zasiłku okresowego w wysokości 100 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2007 r. do 30 kwietnia 2008 r. z przeznaczeniem na dofinansowanie do zatrudnienia pomocy domowej do palenia w piecu; 2/ odstąpienia od żądania zwrotu poniesionych wydatków, gdyż niweczyłoby to skutki udzielonej pomocy (i ustalenia realizacji świadczenia w terminie od 21 do 25 każdego miesiąca w formie przelewu na wskazane konto bankowe) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 7 ustawy o pomocy społecznej, pomocy na zasadach określonych w ustawie udziela się osobom i rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej uzasadniającej taką pomoc, przy czym stosownie do treści art. 3 ust 4 powołanej ustawy, potrzeby osoby lub rodziny korzystającej z pomocy winny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Organ pomocy społecznej ustalił na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego oraz przedłożonych dokumentów, że prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 524,69 zł oraz zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności w wysokości 100 zł miesięcznie, przyznanego na okres od 1 września 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. , co daje łącznie dochód w wysokości 624,69 zł. Zatem z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego (które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł), T. W. nie przysługuje świadczenie pieniężne z pomocy społecznej. Jednakże art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach przewiduje, że osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków rzeczowych. Pracownik socjalny w trakcie aktualizacji wywiadu środowiskowego szczegółowo ustalił sytuację osobistą, materialną i zdrowotną T. W., która dodatkowo oświadczyła, iż nie może liczyć na pomoc męża, którego nigdy nie ma w domu ani syna, który nadużywa alkoholu. Ponadto, w dniu 15 listopada 2007 r. T. W. złożyła do akt sprawy oświadczenie modyfikujące wniosek, w ten sposób, że wnosi o przyznanie pomocy finansowej, którą wykorzysta na opłacenie osoby pomagającej przy paleniu w piecu i przygotowaniu drewna. Dlatego też, uwzględniając prośbę skarżącej, mimo niespełnionego kryterium dochodowego organ uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej i przyznał pomoc, jak w sentencji decyzji. Ponadto, analizując zebrany materiał dowodowy, organ uznał, iż zachodzi okoliczność odstąpienia od żądania zwrotu poniesionych wydatków w postaci zasiłku okresowego, gdyż żądanie zwrotu niweczyłoby skutki udzielonej pomocy. Organ podniósł, iż w jego ocenie powyższa okoliczność nie zwalnia męża i syna ze świadczenia pomocy przy czynnościach związanych z paleniem w piecu, tym bardziej, iż korzystają oni również z tego ogrzewania. Kolegium podkreśla, iż przyznanie pomocy w trybie art. 41 ustawy zależy od uznania organu pomocy społecznej, który w miarę posiadanych możliwości udziela T. W. pomocy w różnych formach. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. W. podnosi, że organy orzekające w tej sprawie przyznały zasiłek okresowy nie wymieniony w ustawie o pomocy społecznej, natomiast powinny przyznać usługi opiekuńcze obejmujące pomoc w zaspokojeniu codziennych potrzeb życiowych (obsługa całodobowa pieca c.o. i kuchni węglowej). Kwestionuje wysokość przyznanego zasiłku i podnosi, że za taką kwotę nie można znaleźć nikogo do pomocy. Ponadto twierdzi, że nie rozpoznano jej "wniosku z dnia 10.11.07 o wyłączenie". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) ani przepisów postępowania. Organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonej ze skarżącą oraz złożonych w sprawie dokumentów – jej sytuację rodzinną, materialną oraz zdrowotną. Zgodnie z art. 7 ustawy o pomocy społecznej, pomocy na zasadach określonych w ustawie udziela się osobom i rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej, uzasadniającej taką pomoc, przy czym stosownie do treści art. 3 ust. 4 ustawy, potrzeby osoby lub rodziny korzystającej z pomocy winny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 477 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej (art. 8 ust. 1). Z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, skarżącej nie przysługuje świadczenie pieniężne z pomocy społecznej, jednakże art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach przewiduje, że osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków rzeczowych. T. W. pierwotnie zwróciła się o przyznanie pomocy do całodobowego palenia w kotle c.o., a następnie pisemnie zmodyfikowała wniosek w ten sposób, iż wnosiła o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczaniem na opłacenie osoby pomagającej przy paleniu w piecu i przygotowywaniu drewna. Uwzględniając wniosek skarżącej organ pomocy społecznej uznał, że mimo niespełnienia kryterium dochodowego, zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu wyżej cytowanego art. 41 pkt 2 ustawy i przyznał jej świadczenie w formie pieniężnej. Wysokość tej pomocy organ uzasadnił zarówno sytuacją skarżącej, jak również możliwościami Ośrodka Pomocy Społecznej w N. Natomiast z uwagi na to, iż żądanie zwrotu udzielonej pomocy (przewidziane w art. 41 pkt 2 ustawy) niweczyłoby skutki pomocy – organ odstąpił od żądania zwrotu poniesionych wydatków. Swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie uzasadnił postanowieniami Uchwały Rady Gminy N. z dnia 28 marca 2007 r. w sprawie zasad zwrotu wydatków za wybrane świadczenia z pomocy społecznej. Za nieuzasadniony uznać należy zarzut zawarty w skardze, że organy orzekające powinny przyznać skarżącej usługi opiekuńcze, ponieważ skarżąca jasno sprecyzowała swój wniosek, następnie zmodyfikowany w formie pisemnej, przy czym również ta modyfikacja nie budziła wątpliwości co do rodzaju pomocy. W ocenie Sądu, organy uzasadniły prawidłowo wysokość przyznanej pomocy, a także podstawę odstąpienia od zwrotu wydatków. Również bezzasadny jest zarzut nie rozpoznania wniosku z dnia 10 listopada 2007 r., o wyłączenie. Wniosek z tej daty (który wpłynął do Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w dniu 12.11.2007 r.) dotyczył wyłączenia pracownika Ośrodka – H. L. Postanowieniem Nr [...] z dnia 12 listopada 2007 r. odmówiono wyłączenia tego pracownika, przy czym postanowienie to wraz ze stosownym pouczeniem doręczono skarżącej w dniu 15 listopada 2007r. Nie można zatem uznać, że doszło do naruszenia art. 24 § 3 kpa. Dlatego też, skoro brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku. Orzeczenie o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu uzasadnia art. 250 wyżej wymienionej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c/ w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.).