II SA/Lu 180/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku I. oddala skargę, II. przyznaje [...] A. L. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia 18 stycznia 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpoznaniu odwołania A. J. uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta P. przez Dyrektora MOPS w P. z dnia 9 listopada 2010r. i umorzyło postępowanie organu I instancji. Organ I instancji odmówił przyznania A. J. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci - M. i K. - na okres zasiłkowy 2010/2011r. wskazując, że A. J. pomimo wezwania pismem z dnia 11 października 2010r. nie uzupełnił wniosku o wymagane dokumenty, w szczególności nie złożył oświadczeń żony A. J. o jej dochodach, dlatego nie jest możliwe prawidłowe ustalenie sytuacji materialnej rodziny. Wprawdzie organ działając z urzędu uzyskał zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w P. o dochodach A. J. osiągniętych przez nią w 2009r., ale z uwagi na to, że przebywa ona za granicą, organ uznał, że konieczne jest jej oświadczenie wykazujące dochody, które tam osiąga. A. J. w toku postępowania wyjaśniał, że nie może złożyć oświadczenia żony, ponieważ "od 5 miesięcy jest nieobecna w domu" i nie kontaktuje się z rodziną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie podzieliło ustalenia organu I instancji, jednak stwierdziło, że wobec braku wymaganych dokumentów, należało - na podstawie art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych – wniosek pozostawić bez rozpoznania, a nie odmawiać przyznania świadczenia, gdyż byłoby to korzystniejsze dla wnioskodawcy, który będzie mógł w takiej sytuacji ponownie złożyć wniosek z wymaganą dokumentacją. Z tych względów organ odwoławczy umorzył postępowanie przed organem I instancji jako bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. J. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Ponownie podniósł, że od pięciu miesięcy żona A. przebywająca u córki w Irlandii nie kontaktowała się z rodziną w Polsce, dlatego – jego zdaniem – decyzja Kolegium jako krzywdząca powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady przyznawania świadczeń rodzinnych reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) zwana dalej ustawą oraz rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105 poz. 881 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem. Przepisy tych aktów prawnych uzależniają przyznanie takich świadczeń od złożenia wniosku o wysoce sformalizowanym charakterze, gdyż wniosek ten powinien zawierać szereg załączników, dokumentów i oświadczeń; załączniki te szczegółowo wymienione są w § 2 rozporządzenia, które w ust. 2 pkt 6 lit. a, c, d wymaga dołączenia przez wnioskodawcę zaświadczeń lub oświadczeń stwierdzających wysokość dochodu rodziny, w tym odpowiednio: zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli dochody te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych; oświadczenia członków rodziny o wysokości uzyskanego dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli członkowie rodziny rozliczają się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; oświadczenia członków rodziny o wysokości uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy innego dochodu niepodlegającego opodatkowaniu. W razie stwierdzenia braku któregokolwiek z wymaganych załączników i nieuzupełnienia braków pomimo wezwania, wniosek pozostawia się bez rozpoznania. Wynika to wprost z art. 24a ust. 2 ustawy, który stanowi, że w przypadku, gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, co ma charakter czynności materialno-technicznej, nie dochodzi więc w ogóle do wszczęcia postępowania. Wnioskodawca może więc złożyć wniosek ponownie wraz z uzupełnioną dokumentację albo wnieść zażalenie na bezczynność organu, a następnie do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż A. J., pomimo wezwania przez organ pomocy społecznej nie przedstawił oświadczenia żony – A. J. o jej dochodach osiąganych za granicą w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Oświadczenie takie było wymagane zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia. Podkreślić należy, że oświadczenie to nie mogło być zastąpione zaświadczeniem właściwego urzędu skarbowego, które z urzędu uzyskał organ I instancji, skoro powołany przepis szczegółowo wymienia rodzaje dokumentów potwierdzających wysokość dochodów rodziny ubiegającej się o zasiłek rodzinny wraz z dodatkami i odróżnia wprost takie zaświadczenie od oświadczeń członków rodziny – a więc każdego członka osobno - o wysokości uzyskanego dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli członkowie rodziny rozliczają się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz oświadczenia każdego z członków rodziny o wysokości uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy innego dochodu niepodlegającego opodatkowaniu. W sprawie niniejszej, wobec braku oświadczenia żony wnioskodawcy co do jej dochodu (i jego wielkości) uzyskiwanego za granicą, organ nie mógł merytorycznie odnieść się do wniosku, lecz zobowiązany był do pozostawienia go bez rozpoznania. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego, umarzające postępowanie przed organem I instancji jako bezprzedmiotowe, należy zatem uznać za prawidłowe. Odnosząc się do zarzutu skargi, w której A. J. podtrzymywał wyrażane już w postępowaniu administracyjnym wyjaśnienie, iż żona, przebywając kilka miesięcy w Irlandii nie kontaktowała się z rodziną, co uniemożliwiało uzyskanie od niej oświadczenia, stwierdzić należy, że nie może być on uwzględniony przede wszystkim ze względu na - jak wyżej wspomniano - sformalizowany charakter wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych. Poza tym warto zauważyć, że od dnia złożenia wniosku upłynął już niemal rok, a więc znacznie więcej ponad "pięć miesięcy" pobytu A. J. w Irlandii - skarżący nie wyjaśnia jednak czy żona wróciła już do Polski i czy obecnie ma z nim kontakt. W sytuacji występującej w sprawie należy więc skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) O wynagrodzeniu adwokata orzeczono na podstawie art. 250 cyt. ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2002r., Nr 163, poz.1348 ze zm.).