II SA/Lu 180/16

PostanowienieWSA w Lublinie2016-08-11

Skład orzekający: J. H.

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli posiada oszczędności wystarczające na pokrycie minimalnych kosztów wynagrodzenia adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego, nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony jedynie w sytuacji, gdy poniesienie kosztów ustanowienia adwokata grozi uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla strony. Posiadanie oszczędności wystarczających na pokrycie minimalnych kosztów wynagrodzenia adwokata wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca A. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżąca przedstawiła swoje dochody i oszczędności, jednak nie sprecyzowała wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego. Po wezwaniu do uzupełnienia, nadal nie podała szczegółowych danych dotyczących wydatków.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia [...] r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. H. po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści oświadczenia zawartego na druku PPF wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z uczącą się wnuczką, z którą zamieszkuje w domu o powierzchni 219,7 m2, jest właścicielka nieruchomości rolnej o powierzchni 1 ha i utrzymuje się ze swojej emerytury w kwocie [...]złotych netto, alimentów na wnuczkę – [...] złotych, zasiłku pielęgnacyjnego – [...] złotych oraz świadczenia z Centrum Pomocy Rodzinie w kwocie [...]złotych. Łączny miesięcznych dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych netto. Skarżąca posiada oszczędności w kwocie [...]złotych. Ponadto na druku PPF wymieniono rodzaje kosztów utrzymania koniecznego ponoszonych przez skarżącą w tym koszty utrzymania domu, opłaty za zużycie mediów to jest energii elektrycznej, wody, koszty leczenia skarżącej oraz leczenia i rehabilitacji wnuczki. Nie wskazano jednak wysokości tych wydatków. Skarżąca wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych wskazujących na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego oraz oświadczenia wyjaśniającego na jaki cel przeznaczone są zgromadzone oszczędności nadesłała drugi formularz PPF, w którym powtórzyła argumenty uzasadniające uprzednio złożony druku PPF a ponadto oświadczyła, że posiada oszczędności w kwocie [...]złotych i żyje skromnie. Nie wskazała przy tym na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia [...] r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy unormowanych w tym przepisie wymaga porównania posiadanych przez stronę realnych możliwości ponoszenia kosztów postępowania do wysokości kosztów, które strona ma obowiązek ponosić w postępowaniu. Na mocy unormowania art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Skarży bowiem decyzję dotyczącą zasiłku pielęgnacyjnego, czyli działanie organu administracji w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych niniejszego postepowania zbędna stała się ocena zasadności jej wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy traktować należy jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest powstanie uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy w związku z ponoszeniem kosztów postępowania. W tym przypadku kosztów ustanowienia adwokata celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie referendarza sądowego nie można przyjąć, aby poniesienie przez skarżącą kosztów ustanowienia adwokata z wyboru celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej groziło jej i wnuczce uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Minimalny koszt ustanowienia adwokata celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjne w niniejszej sprawie wyniesie [...] złotych (§ 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Skarżąca ma natomiast zgromadzone oszczędności w kwocie [...]złotych. Oszczędności te są zatem w stanie pokryć minimalne wynagrodzenie adwokata z wyboru ustanowionego celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Tym samym poniesienie tych kosztów nie spowoduje uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej wnuczki. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 249a p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło