II SA/Lu 1806/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zdzisławy T., Piotra T. i Marii T.-Ż. na postanowienie Wojewody Z. z dnia 25 listopada 1998 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego - uchyla zaskarżone postanowienie; (...). Działający z upoważnienia Wojewody Z. Dyrektor Wydziału Gospodarki Przestrzennej postanowieniem z dnia 25 listopada 1998 r. wydanym na podstawie art. 138 par. 2 Kpa, po rozpatrzeniu zażalenia Barbary K. na postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w T.-L. z dnia 5 października 1998 r. (...) wstrzymującego wykonanie decyzji Urzędu Rejonowego w T.-L. z dnia 8 lipca 1998 r. (...) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Barbarze K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr geod. 159/2 położonej przy ulicy K. w T.-L. - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że Barbara K. w dniu 19 czerwca 1998 r. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego i gospodarczego. Ponieważ spełniła wymogi art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane organ I instancji w dniu 8 lipca 1998 r. wydał decyzję zatwierdzającą, projekt budowlany i udzielającą, pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego, która stała się prawomocna w dniu 1 sierpnia 1998 r. W postępowaniu o pozwolenie na budowę nie brały udziału wszystkie uprawnione strony i z tego względu organ I instancji postanowieniem z dnia 3 września 1998 r. (...) wznowił postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce nr geod. 159/2 w T.-L. Jednocześnie postanowieniem z dnia 3 września 1998 r. (...) organ I instancji wstrzymał na wniosek Marii T. i Piotra T. wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę z 8 lipca 1998 r. Maria T.-Ż. i Piotr T. jako współwłaściciele działki sąsiedniej podnieśli naruszenie granicy z ich działką. Inwestorka Barbara K. - co wynika z materiału dowodowego - wykazała przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane. Potwierdziły to złożone dokumenty, w tym m.in. postanowienie Sądu Rejonowego w T.-L. z dnia 12 października 1998 r. I Co 191/98 oddalające wniosek Zdzisławy T. o nadanie klauzuli wykonalności ugodzie rozgraniczeniowej zawartej w dniu 23 listopada 1994 r. Sąd w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej. W wyniku tej ugody ustalona została granica między działkami nr 156, 158 i 159. Z treści tej ugody wynika również, że nie zachodzi potrzeba przesunięcia na gruncie, czy przesunięcia stanu posiadania. W związku z tym nie znajduje uzasadnienia wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli Zdzisława T., Maria T.-Ż. i Piotr T. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucili, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o nieprawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w T.-L., które zostało zmienione przez Sąd Wojewódzki w Z. postanowieniem wydanym 20 listopada 1998 r. w sprawie (...) nadającym klauzulę wykonalności ugodzie rozgraniczeniowej. W ich ocenie zachodzi konieczność wytyczenia granic między działkami zgodnie z treścią ugody albowiem granice te stały się sporne wobec zniszczenia znaków granicznych, przez Alinę i Barbarę K. Do czasu uregulowania przebiegu granicy budowa powinna być wstrzymana. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia,. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że Sąd Wojewódzki w Z. w swym postanowieniu również potwierdził konieczność wytyczenia granic między działkami stron według ustaleń zawartej w 1994 r. ugody. Uchylając postanowienie organu I instancji organ odwoławczy wskazał właśnie na konieczność wykorzystania w postępowaniu treści tej ugody i zbadania, czy szerokość działki inwestora określona w pozwoleniu na budowę odpowiada ustaleniom ugody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności wydanej decyzji, z obowiązującym prawem do czego w myśl art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ jest uprawniony. Zgodnie z art. 51 powołanej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że przy rozstrzyganiu sprawy bierze pod uwagę i takie naruszenia prawa, które nie były objęte zarzutami skargi. Zaskarżone postanowienie narusza prawo ale z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Podstawą, prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 138 par. 2 Kpa. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy W sprawie niniejszej organ odwoławczy uznał, że w sytuacji istnienia ugody rozgraniczeniowej zawartej przed geodetą a posiadającej moc ugody sądowej nie znajduje uzasadnienia wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy uchylając postanowienie organu I instancji w całości i przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia nie wykazał by należało w sprawie wyjaśniać dodatkowo jakiekolwiek okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy a przeciwnie uznał, że istniejący w sprawie stan faktyczny nie nasuwa wątpliwości tylko uzasadnia wydanie odmiennego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji nie istniały podstawy prawne do zastosowania przez organ II instancji art. 138 par. 2 Kpa. Jeżeli bowiem organ administracji państwowej działający w trybie odwoławczym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie /art. 136 Kpa/ ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy, zamiast uchylać rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wadą zaskarżonego postanowienia jest również to, że uchylając postanowienie organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazał w uzasadnieniu, iż w sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Narzucenie organowi administracji państwowej stopnia podstawowego przez organ II instancji sposobu rozstrzygnięcia sprawy sprawdza postępowanie administracyjne faktycznie do jednej instancji i pozbawia organ stopnia podstawowego samodzielności nieodzownej w orzecznictwie administracyjnym /wyrok NSA z dnia 12 lutego 1985 r. II SA 1811/84 - ONSA 1985 Nr 1 poz. 7/. Zauważyć należy, że powołanie się w odpowiedzi na skargę przez organ odwoławczy na wskazanie organowi I instancji okoliczności, które powinien wyjaśnić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy a w szczególności zbadanie rzeczywistej szerokości działki inwestora w odniesieniu do szerokości ustalonej w ugodzie i protokole granicznym nie znajduje pokrycia w treści zaskarżonego postanowienia. Z akt administracyjnych wynika, że wskazania takie organ odwoławczy zawarł w postanowieniu z tej samej daty (...) w sprawie dotyczącej wstrzymania decyzji o pozwoleniu budynku mieszkalno-usługowego na działce nr geod. 159/2 w T.-L. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ust. 1 powołanej ustawy o NSA orzekł jak w sentencji.