II SA/Lu 181/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Stażysta Magdalena Kuca, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2009r. sprawy ze skargi B. Ż. i K. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz uchyla postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] roku nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz B. Ż. i K. Ż. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 3 grudnia 2008r. K. i B. Ż. zwrócili się do Prezydenta Miasta o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości oznaczonej nr 103/1 o powierzchni 2882m2 położonej przy ulicy P. w C. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt podziału wspomnianej nieruchomości, zgodnie z którym została ona podzielona na 8 działek z których w stosunku do trzech o nr. 103/3 o powierzchni 90m2, 103/4 o powierzchni 13m2 i 103/9 o powierzchni 252m2 przeznaczonych pod ulice, orzeczono o ich przejściu z mocy prawa na własność Miasta z dniem w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Organ podkreślił, że projekt podziału nie jest sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa L. nr 7 poz. 255 z dnia 11 lutego 2002r. zgodnie z którym nowo powstała działka gruntu nr 103/3 o powierzchni 90m2 została przeznaczona pod ulicę P. – ulicę lokalną w sieci dróg powiatowych, nr 103/4 o powierzchni 13m2 – pod nowo projektowaną ulicę dojazdową ( D1.D-35) i 103/9 o powierzchni 252m2 także pod nowo projektowaną ulicę lokalną ( D1.D-34). Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 98 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właścicieli, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa. Za działki te przysługuje natomiast odszkodowanie ustalone w innym trybie. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009r. Prezydent Miasta dokonał sprostowania oczywistej omyłki w powyższej decyzji w ten sposób, że: - w pkt.1 wiersz 16 zamiast "działka nr 103/8 o powierzchni 13 m2’’ wpisano "działka 103/8 o powierzchni 13m2 ulica nowo projektowana – ulica dojazdowa’’ - w pkt.2 decyzji zamiast " potwierdzić, że wydzielone pod drogę publiczną działki gruntu oznaczone numerami 103/3 o pow. 90m2,103/4 o pow.13 m2, 103/9 o pow.252m2 przechodzą z mocy prawa na własność Miasta z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna’’ wpisano: " potwierdzić, że wydzielone pod drogę publiczną działki gruntu oznaczone numerami 103/3 o pow. 90m2,103/4 o pow.13 m2, 103/8 o powierzchni 13m2, 103/9 o pow. 252m2 przechodzą z mocy prawa na własność Miasta z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna’’ - w wierszu 12 na drugiej stronie decyzji w uzasadnieniu zamiast " ulicę nowo – projektowaną – lokalną ( D1.L–34) wpisano " ulicę nowo projektowaną – lokalną ( D1.L-34 ) , działka gruntu nr 103/8 o pow. 13 m2 – ulicę nowo projektowaną – dojazdową ( D1.D-35) - w wierszu 18 i 19 na drugiej stronie decyzji w uzasadnieniu zamiast " 103/9 wydzielone pod drogi z mocy prawa przeszły na własność Miasta z dniem, w którym niniejsza decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna wpisano "103/9, 103/8 wydzielone pod drogi z mocy prawa przeszły na własność Miasta z dniem, w którym niniejsza decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna’’ W zażaleniu od powyższej postanowienie K. i B. Ż. stwierdzili, że mogą wyrazić zgodę na przejście działek na własność Miasta, ale po uzgodnieniu i wypłacie odszkodowania. Ich zdaniem odebranie działek bez odszkodowania jest naruszeniem ich dóbr materialnych. Stwierdzili, że działki o numerach 103/4, 104/8 oraz 103/9 przeznaczone pod ulice nie zawierają określenia, że są drogami publicznymi ( gminną , powiatową, wojewódzką lub krajową). Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienie organu I instancji utrzymało w mocy. Kolegium podkreśliło, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku postępowania wszczętego z wniosku właścicieli nieruchomości. Dotyczyło ono zatwierdzenia podziału działki 103/1. Zgodnie z postanowieniem z dnia [...] opiniującym pozytywnie proponowany podział działka ta przewidziana jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod urządzenie drogi publicznej, jako tzw. trójkąt widoczności. Pominięcie opisu takiego przeznaczenia w decyzji zatwierdzającej podział jest zatem oczywistą omyłką i jako takie powinno być przedmiotem sprostowania. Zaznaczono, że za odebrane działki przeznaczone pod drogi publiczne ich dotychczasowym właścicielom przysługuje odszkodowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. i B. Ż. stwierdzili, że organ bezpodstawnie orzekł o przejściu na rzecz Miasta własności działki nr 103/8, gdyż nie posiada ona statusu drogi publicznej, a tylko takich dróg dotyczy art. 98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podkreślono, że wspomniany art.98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy działek, które w przyszłości mają być przeznaczone pod drogi publiczne. Wobec oczywistego na tym etapie postępowania braku aktu prawnego zaliczającego daną drogę do określonej kategorii dróg publicznych błędnym jest, zdaniem organu, wiązanie przez skarżących skuteczności dyrektywy zawartej w tym przepisie z nadaniem ( istnieniem w chwili orzekania o podziale ) konkretnej drodze statusu drogi publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 113 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Użyta w tym przepisie przesłanka oczywistości omyłki nie pozostawia wątpliwości, że musi być ona widoczna w samej treści orzeczenia lub jego uzasadnieniu i polegać w szczególności na niezgodnym z zamierzonym niewłaściwym użyciu wyrazu, widocznie mylnej pisowni, przez powstanie błędu gramatycznego czy też opuszczeniu jednego lub więcej wyrazów ( wyrok NSA z dnia 10 lutego 1994r. SA/Kr 723/93 ONSA 1995 nr 2, poz. 65 ). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego, istota błędów i omyłek podlegających sprostowaniu polega na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez niewłaściwy dobór słowa, omyłkę pisarską ( Z. Janowicz: Kodeks postępowania administracyjnego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Poznań 1992, s. 287-288; Kazimierz Piasecki ( red.) Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod redakcją Kazimierza Piaseckiego Warszawa 1996, tom I, s. 1051). Słusznie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2008 r. (II OSK 1815/06 LEX nr 443701 ), iż nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 k.p.a. błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. BECK, Warszawa 1996, s. 514; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 1991 r., SA/Wr 1084/91 (ONSA 1991, Nr 3-4, poz. 93)). Nie jest też dopuszczalne sprostowanie decyzji (art. 113 § 1 k.p.a.), które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1988 r., sygn. akt III SA 1466/87, z glosą W. Tarasa (OSP 1990, z. 11-12, s. 846-848)). Tym samym sprostowanie nie może być kolejnym sposobem zmiany rozstrzygnięcia sprawy w zastępstwie ponownego przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji. Uzasadnione jest w tej sytuacji przekonanie, że określenie w decyzji kolejnej działki nr 103/8 jako przeznaczonej pod budowę nowo projektowanej ulicy dojazdowej i orzeczenie o jej przejściu na własność Miasta z dniem w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości stała się ostateczna, nie mogło nastąpić w drodze sprostowania decyzji w trybie art.113 § 1 kpa. Zauważyć należy, że stosownie do art. 98 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( jedn. tekst Dz.U z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zmianami ) wydzielenie działek gruntu pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych pociąga za sobą ujawnienie do nich praw gminy powiatu, województwa lub skarbu państwa w księdze wieczystej na podstawie ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział, a ponadto z mocy ust.3 powołanego przepisu za działki te przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, a organem. Oznacza to, iż oznaczenie w decyzji działek gruntu, które zostają wydzielone pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych i przechodzą na własność gminy, powiatu lub województwa stanowi istotny element rozstrzygnięcia. Brak określenia w decyzji działki podlegającej temu rygorowi nie jest zatem oczywistą omyłką w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., i nie podlega sprostowaniu w trybie tego przepisu. Sprostowanie w ten sposób decyzji jest równoznaczne ze zmianą decyzji, tj. zmianą rozstrzygnięcia co do działek wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Zmiana zaś rozstrzygnięcia decyzji w tym zakresie nie zawiera się w pojęciu błędu czy omyłki w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. W przypadku bowiem wad istotnych decyzji, tryb jej weryfikacji nie może być zastąpiony przez tryb usuwania wad nieistotnych (błędów, omyłek). Z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) należało uchylić zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wspomnianej ustawy.