II SA/Lu 182/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Referent stażysta Marzena Gawron, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa oraz art. 7, 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz.950) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania B. G. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] o odmowie przyznania jej zasiłku stałego w listopadzie 2007r. Organ I instancji stwierdził, że wnioskodawczyni przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie. W odwołaniu K. G. podnosiła, że jest osobą niepełnosprawną i nie posiada żadnego dochodu; nie stać ją na leki. Zarzucała, że organ wadliwie ustalił jej dochody wliczając zarobki starszego syna J. w wysokości 1122,71zł tylko na tej podstawie, że wspólnie z nią mieszka, mimo że w rzeczywistości syn całe wynagrodzenie za pracę przeznacza na swoje utrzymanie: dojazdy do pracy do P., studia zaoczne w L. (UMCS), pomoce naukowe, żywność i inne potrzeby. Odwołująca się wyjaśniła, że jedynym dochodem, którym dysponuje są alimenty na młodszego syna M. w wysokości 380zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości 114zł, z czego oboje się utrzymują. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że B. G. legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Zamieszkuje wraz z mężem w jednym budynku, ale w oddzielnych lokalach ze względu na konflikty i nadużywanie przez męża alkoholu; małżonkowie prowadzą oddzielnie gospodarstwa domowe. Natomiast organ stwierdził, że B. G. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synami: J. (studentem II roku prawa UMCS, studia wieczorowe) i M. (uczniem III klasy LO w L.), z którymi zajmuje jeden pokój; wszyscy troje korzystają ze wspólnych mediów i urządzeń. Zdaniem Kolegium, w tej sytuacji do dochodu rodziny należy również wynagrodzenie za pracę syna J., który wprawdzie znaczną część tej kwoty przeznacza na swoje potrzeby, ale również ma obowiązek partycypować w kosztach utrzymania mieszkania. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na to, że B. G. zakupiła samochód osobowy o wartości 5 tys. złotych i ponosi koszty jego eksploatacji, co z uwagi na jej niewielkie dochody świadczy o tym, że starszy syn J. ponosi koszty prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Kolegium ustaliło więc, że miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi 1616,71 zł (wynagrodzenie za pracę syna J. – 1122,71 zł, alimenty na dzieci 380 zł i zasiłek rodzinny z dodatkiem na syna M. – 114 zł), więc na osobę w rodzinie wynosi 538,90 zł i jest wyższy od kryterium dochodowego wynoszącego 351 zł. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyznania zasiłku stałego. Skargę do sądu administracyjnego wniosła B. G., domagając się uchylenia decyzji Kolegium. Skarżąca zarzuciła, że wbrew stanowisku organów, jej starszy syn nie partycypuje w kosztach utrzymania gospodarstwa domowego. Z wynagrodzenia za pracę pokrywa opłaty za studia (400zł miesięcznie), koszty dojazdów do pracy do P. (240zł) i do L. (150zł). Pozostałe niecałe 300zł przeznacza na pomoce naukowe i leczenie (ma dolegliwości kardiologiczne i endokrynologiczne), dlatego nie jest w stanie pomagać finansowo rodzinie. Skarżąca wyjaśniła, że samochód posiada od 15 lat (ostatnio zmieniła tylko markę) i zawsze utrzymywała go sama, bez pomocy syna. Pieniądze na zakup samochodu pochodziły z ubezpieczenia po śmierci mamy, a także z pożyczek; obecnie skarżąca posiada zniżki na ubezpieczenie. Samochód jest jej niezbędny do funkcjonowania ze względu na niepełnosprawność i znaczne odległości do najbliższych sklepów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Jej przedmiotem jest zasiłek stały, który przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.( art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., Nr 64, poz.593 ze zm.) Przyznanie zasiłku stałego jest zatem uzależnione od dwóch przesłanek: od tego czy wnioskodawca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo czy został zaliczony do I lub II grupy inwalidów lub legitymuje się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. (art. 6 cyt. ustawy) oraz czy nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, wynoszącego obecnie 351 zł. Podkreślić należy, że sposób ustalania kryterium dochodowego nie jest dowolny, ponieważ to ustawa o pomocy społecznej ściśle określa, jakie i czyje dochody należy uwzględnić. W art. 8 ust. 3 ustawa stanowi, że dochód to suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (...), bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania (...), przy czym w przypadku dochodu rodziny to suma miesięcznych dochodów wszystkich osób w rodzinie (art. 6 pkt 4), a w przypadku dochodu na osobę w rodzinie to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie (art. 6 pkt 3). W przepisie art. 6 pkt 14 ustawa określa krąg osób wchodzących w skład rodziny, a więc określa osoby, których dochody należy uwzględniać przy wyliczaniu kryterium dochodowego. Są to osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Skarżąca B. G. nie kwestionuje, że jej starszy syn J. mieszka z nią, ale podnosi, że faktycznie nie przeznacza on swojego wynagrodzenia za pracę na utrzymanie mieszkania i rodziny. W ocenie Sądu okoliczność ta nie uprawnia jednak do przyjęcia, że syn J. prowadzi osobne gospodarstwo domowe, pomimo wspólnego zamieszkiwania ze skarżącą. Przesłanka wspólnego gospodarowania nie wyczerpuje się bowiem wyłącznie w ponoszeniu wydatków związanych z gospodarstwem domowym, ale wyraża się również w czerpaniu korzyści z tego gospodarstwa wspólnie z innymi członkami rodziny. Beż wątpienia syn J., z uwagi na wspólne zamieszkiwanie ze skarżącą, takie korzyści czerpie, choćby nawet – co słusznie zauważył organ - z racji korzystania z urządzeń technicznych i sanitarnych. W tej sytuacji nie ma podstaw do wykluczenia go z kręgu członków rodziny, a więc w konsekwencji prawidłowo przy wyliczaniu kryterium dochodowego skarżącej organ uwzględnił również jego dochody. Z tego względu, pomimo iż skarżąca spełnia pierwszą przesłankę przyznania zasiłku stałego, ponieważ jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (orzeczenie lekarskie, k. 2 akt admin.), to z uwagi na to, że przekracza kryterium dochodowe, zasiłek ten nie może być jej przyznany. Natomiast skarżąca może ubiegać się o inne świadczenia przewidziane w ustawie o pomocy społecznej, niezależne od wysokości dochodów. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów obowiązującego prawa i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)