II SA/Lu 183/22
WyrokWSA w Lublinie2022-06-09
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Bogusław Wiśniewski, Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Wójta Gminy ustalające stałe stawki opłat za udostępnianie informacji publicznej na nośnikach (kserokopie, płyty CD/DVD, skanowanie) narusza przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, w szczególności art. 15 ust. 1, który stanowi, że opłata może być pobierana tylko w wysokości odpowiadającej dodatkowym kosztom związanym ze wskazanym sposobem udostępnienia lub przekształcenia informacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządzenie Wójta Gminy ustalające stałe stawki opłat za udostępnianie informacji publicznej na nośnikach (kserokopie, płyty CD/DVD, skanowanie) nie narusza przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd podzielił stanowisko Wójta, że takie zarządzenie ma charakter wewnętrzny i pomocniczy, ujednolica praktykę ustalania rzeczywistych kosztów udostępnienia informacji publicznej na indywidualny wniosek, a nie określa a priori wysokości opłaty. Opłaty te odpowiadają dodatkowym kosztom związanym ze wskazanym sposobem udostępnienia lub przekształcenia informacji, a nie stanowią bariery w dostępie do informacji.Stan faktyczny
Wojewoda Lubelski zaskarżył zarządzenie Wójta Gminy Ludwin dotyczące zasad udostępniania informacji publicznej, domagając się stwierdzenia jego nieważności w części ustalającej opłaty za nośniki informacji (kserokopie, płyty CD/DVD, skanowanie) oraz koszty roboczogodziny. Wojewoda argumentował, że zarządzenie narusza zasadę bezpłatnego dostępu do informacji publicznej i że opłaty powinny być ustalane indywidualnie, a nie w formie stałego cennika. Wójt Gminy Ludwin wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że zarządzenie ma charakter wewnętrzny, usprawnia pracę urzędu i ustala opłaty odpowiadające rzeczywistym kosztom.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Wojewody Lubelskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Asesor WSA Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Wojewody Lubelskiego na zarządzenie Wójta Gminy Ludwin nr 5/2021 z dnia 8 stycznia 2021 r., w przedmiocie zasad udostępniania informacji publicznej oddala skargę.
W skardze z dnia 1 lutego 2022r. Wojewoda Lubelski domagał się stwierdzenia nieważności zarządzenia Nr 5/2021 Wójta Gminy Ludwin z dnia 8 stycznia 2021 r. w sprawie zasad udostępniania informacji publicznej, w części obejmującej § 2 zarządzenia oraz załącznika Nr 3. W § 1 załącznika Nr 3 ustalono wysokość opłat za nośnik informacji publicznej, na których udostępniona jest informacja publiczna w związku ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia: Koszt kserokopii/wydruku: a) Czarno-białej w formacie A4-0,30 zł/sz, A3- 0,50 zł/sz. b) kolorowe w formacie A4 -0,50 zł/sz A3-0,70 zł/sz. 2) zapis na płycie CD/DVD wraz z nośnikiem - 3,00 zł/szt. 3) czas skanowania i przetwarzania do pliku PDF jednej strony to minimum 5 minut, koszt jednej roboczogodziny wynosi 18,30 zł brutto. W przypadku gdy wnioskodawca żąda udostępnienia informacji publicznej potwierdzonej za zgodność, stosuje się opłaty wynikające z ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1546 zpóźń. zm.) (§ 3 załącznika Nr 3). Opłaty, o których mowa w § 1 odpowiadają kosztom związanym z koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (§ 4 załącznika Nr 3). Zdaniem Wojewody zarządzenie zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 7 ust. 2 i art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176, z późń. zm.). Wyjaśnił, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązuje zasada bezpłatnego dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z art. 7 ust. 2 tej ustawy, dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15. Przepis ten stanowi z kolei, że jeżeli w wyniku udostępnienia informacji na wniosek podmiot obowiązany do udostępnienia informacji ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. W takim przypadku w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadamia wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek (ust. 2). Zdaniem Wojewody przepis ten stanowi wyjątek od zasady bezpłatności dostępu do informacji publicznej (art. 7 ust. 2 ustawy) i musi być tłumaczony według wykładni zwężającej treść przepisu. Organ powołując się na orzecznictwo przekonywał, że kosztem dodatkowym będzie w tej sytuacji wydatek rzeczywiście poniesiony ponad zwykły koszt funkcjonowania, związany z realizacją wskazanego we wniosku sposobu udostępniania lub koniecznością przekształcenia informacji. Musi to być koszt wykraczający poza normalne koszty funkcjonowania podmiotu zobowiązanego, a więc jest ustalany w toku realizacji każdorazowego wniosku o udzielenie informacji publicznej. Podstawą jego ustalenia nie może być akt generalny określający sposób ustalania opłaty, czy też precyzujący koszty związane z daną formą czy sposobem udostępnienia informacji publicznej. Co za tym idzie, nie ma żadnych podstaw prawnych do ustalenia w akcie wewnętrznym stawek opłat, które wymagają indywidualizacji w konkretnej sprawie. Skoro na podmiocie zobowiązanym do udzielenia informacji ciąży obowiązek wykazania, że żądana opłata odpowiada faktycznie poniesionym kosztom, to opłaty za udostępnienie' informacji publicznej nie mogą być wprowadzone w formie stawek ryczałtowych. Wprowadzenie takich stawek (cennika) stanowi naruszenie art. 7 ust. 2 i art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tymczasem regulacja przyjęta w załączniku Nr 3 do inkryminowanego zarządzenia nie spełnia tych warunków. Wójt Gminy Ludwin ustalił opłatę w sposób generalny, ryczałtowy, abstrahując od rzeczywistych kosztów powstałych przy udzielaniu informacji publicznej w konkretnym przypadku. Arbitralne określenie wysokości tych opłat, jako pobieranych w każdym przypadku udostępnienia informacji publicznej w formie kserokopii/ wydruku dokumentów, zapisu na płycie CD/DVD wraz z nośnikiem czy skanowania i przetwarzania do pliku PDF - niezależnie od rzeczywistych kosztów wytwarzania tych kserokopii w danym przypadku, należy uznać za pozostające w istotnej sprzeczności z art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na poparcie swojego stanowiska Wojewoda przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2021 r. ( III OSK 437/21 ), w którym stwierdzono, że opłaty za udostępnienie informacji publicznej nie mogą być wprowadzone w formie generalnego cennika bądź stawek ryczałtowych. Akt taki, nawet jeśli "symuluje" akt o charakterze wewnętrznym adresowanym do podległego organowi aparatu pomocniczego, wykazuje cechy abstrakcyjności i generalności, i w rzeczywistości adresowany jest i kształtuje sytuację podmiotu zewnętrznego względem administracji. Treść takiego aktu bez względu na użyte sformułowania zawsze w sposób bezpośredni lub pośredni wskazywać będzie na określoną wysokości opłat pobieranych za udostępnienie informacji publicznej w określonej formie, czy w określony sposób i w ten sposób determinować będzie sytuację administracyjnoprawną jednostki w zakresie dostępu do informacji publicznej.
Odpowiadając na skargę Wójt Gminy Ludwin nie zgodził się z argumentacją organu nadzoru i wniósł o jej oddalenie. Zwrócił uwagę, że zaskarżone Zarządzenie nie należy do kategorii aktów prawa miejscowego. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym organem właściwym do stanowienia aktów prawa miejscowego jest organ stanowiący a nie wykonawczy; akty prawa miejscowego, co do zasady, podejmowane są przez organ stanowiący danej jednostki samorządu terytorialnego w formie uchwały. Prawodawcza kompetencja organu wykonawczego gminy ma natomiast charakter wyjątku. Stosownie do treści ust. 2 art. 41 ustawy o samorządzie gminnym dopuszczalne jest wydanie przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przepisów porządkowych, w formie zarządzenia, w przypadku niecierpiącym zwłoki. Przez sformułowanie "w przypadkach niecierpiących zwłoki", należy rozumieć sytuację, gdy ochrona dóbr wskazanych w art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym wymaga działań natychmiastowych (np. katastrofa ekologiczna, klęska żywiołowa), a istnieje uzasadnione przypuszczenie, że rada gminy nie będzie w stanie zebrać się na czas, aby podjąć odpowiednią uchwałę ( wyr. NSA z 25.2.2016 r., II OSK 1572/14, Legalis). W ocenie organu Zarządzenie stanowi akt kierownictwa wewnętrznego; wydane zostało przez Wójta jako kierownika urzędu i skierowane jest do pracowników tegoż urzędu celem usprawnienia pracy. Dodatkowo należy zauważyć, iż jest to akt z zakresu administracji publicznej, stwierdzający obowiązek poniesienia opłaty oraz ustalający jej wysokość, podjęty w trybie art. 15 ust.2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. z 2020r., poz. 2176 z pózn.zm.). Wójt nie zgodził się również ze stwierdzeniem, że Zarządzeniem ustalił opłatę w sposób generalny, ryczałtowy, abstrahując od rzeczywistych kosztów powstałych przy udzielaniu informacji publicznej. Dowodził, że stały cennik stanowi o pewności prawa - wnioskujący nie jest wtedy zaskakiwany - może od razu oszacować ile mogą go wynieść koszty, może je również łatwiej zweryfikować, tym bardziej że koszty zakupu materiałów czy wartość roboczogodziny przyjęte do kalkulacji nie ulegają zmianom każdego dnia czy dla potrzeb kolejnego wnioskodawcy, przy tożsamości wniosków, a z reguły tak jest że chodzi o kopiowanie dokumentów w dużych ilościach z wielu lat; wówczas koszt kserokopii jednej strony jest stały i wynika z zakwestionowanego aktu. Również i Wójt na poparcie swojej argumentacji przytoczył stanowisko orzecznictwa według którego istnienie zarządzenia o charakterze wewnętrznym ma stanowić jedynie ułatwienie dla organu w kształtowaniu zindywidualizowanego wymiaru opłaty za udostępnienie informacji publicznej. Stanowi zatem akt pomocniczy, wewnętrzny, usprawniający działanie organu, a nie - podważający dostosowanie wysokości kosztów do przedmiotu żądania informacji publicznej w danej sprawie. Nie określa on bowiem a priori wysokości opłaty, lecz pomaga jedynie w jej ustaleniu, w danej sprawie. Wskazał również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 marca 2014 r. (U 8/13, Legalis) w którym TK stwierdził, że organy mają znaczny zakres swobody kształtowania treści i zakresu aktów prawa wewnętrznego: mogą stanowić akty tego rodzaju w tych wszystkich materiach, które mieszczą się w ich kompetencjach i zadaniach. Podstawą do wydania zarządzeń wewnętrznych nie jest jakaś jedna ustawa, ale różne ustawy, normujące różne dziedziny spraw, jeżeli tylko przyznają one jakiemuś podmiotowi będącemu organem władzy publicznej kompetencje, wyznaczają mu zadania lub nakładają na niego obowiązki i jeżeli czynienie użytku z tych kompetencji oraz realizowanie wyznaczonych zadań i obowiązków wymaga wydania norm generalnych i abstrakcyjnych, adresowanych do jednostek organizacyjnie podległych temu podmiotowi. O ile niedopuszczalne jest określanie przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) zryczałtowanego cennika udostępniania informacji publicznej, o tyle dopuszczalne jest, jak w niniejszej sprawie, wydanie zarządzenia mającego pomóc i ujednolicić praktykę każdorazowego ustalania rzeczywistych kosztów udostępnienia informacji publicznej na dany, indywidualny wniosek. Tym bardziej, że zostały wyliczone na podstawie faktycznych kosztów: zakupu papieru, tonera, zużycia energii, amortyzacji urządzeń, roboczogodziny pracownika, którego wynagrodzenie przyjęto dla potrzeb tego Zarządzenia w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę celem minimalizacji kosztów. Są to dane wyjściowe do ustalenia wysokości rzeczywistych dodatkowych kosztów udzielania informacji publicznej na wniosek, ponoszonych przez urząd, a nie arbitralnie określone wysokości opłat pobierane w każdym przypadku udostępnienia informacji publicznej w formie kserokopii/ wydruku dokumentów, zapisanych na płycie CD/ DVD wraz z nośnikiem czy skanowania i przetwarzania do pliku PDF- niezależnie od rzeczywistych kosztów wytwarzania tych kserokopii w danym przypadku, jak twierdził Wojewoda. Organ zgodził się, że co do zasady udzielenie informacji publicznej jest bezpłatne. W myśl jednak art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom; możliwość żądania opłaty za informację publiczną dotyczy tylko udzielenia takiej informacji na wniosek zainteresowanej osoby. Wysokość przedmiotowej opłaty odpowiadać ma kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku; należy ogólnie zauważyć, że przekształcanie informacji przez przeniesienie na nośnik papierowy lub elektroniczny generuje dodatkowe koszty, dlatego udostępnianie jej w taki sposób powinno łączyć się z ponoszeniem opłat. Często również przekształcenie informacji wiąże się z pozbawieniem danych chronionych odrębną ustawą, co z kolei angażuje środki materialne i osobowe podmiotu zobowiązanego do realizowania zadań innych niż te, do których został powołany. Żaden przepis nie sprzeciwia się uprawnieniu odzyskania kosztu pracy związanej z udostępnieniem informacji, jeżeli wykazane zostanie, że ów koszt przekracza normalny koszt funkcjonowania bazy technicznej i zasobów pracowniczych organu. Zdaniem Wójta użyte w art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej sformułowanie "dodatkowe koszty" wskazuje, że nie chodzi o wszelkie koszty związane z żądaniem udostępnia informacji publicznej. Koszty, które może podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej żądać od wnioskodawcy powinny niejako przekraczać "zwykłe koszty" funkcjonowania tego podmiotu, które wynikają z postawionych przed nim zadań. Nie można natomiast z kosztów postępowania czynić sobie źródła dodatkowych dochodów, czy też bariery dla wnioskodawców (por. P. Szustakiewicz, Praktyka udostępniania informacji przez sądy na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych WPP 2017/4/76-96). Żaden przepis nie sprzeciwia się uprawnieniu odzyskania kosztu pracy związanej z udostępnieniem informacji, jeżeli wykazane zostanie, że ów koszt przekracza normalne działanie pracownika w ramach wykonywania swoich obowiązków. Kosztem dodatkowym jest zatem wydatek rzeczywiście poniesiony ponad koszt funkcjonowania urzędu związany z realizacją wskazanego we wniosku sposobu udostępnienia informacji publicznej (wyrok NSA z 28 marca 2018 r., I OSK 1302/17). Koszty osobowe mogą być potraktowane jako dodatkowe tylko wówczas, jeżeli konieczność zatrudnienia dodatkowej osoby do udzielenia informacji lub zapłacenia za nadgodziny pracownikowi wynika tylko ze specjalnej, szczególnej formy lub sposobu jej udzielenia wskazanej we wniosku ( M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2018). Norma przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nakłada również na podmiot udostępniający informację publiczną obowiązek powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku; ma to na celu umożliwienie wnioskodawcy podjęcie decyzji o pokryciu kosztów udostępnianych informacji. Ze względu na wysokość opłaty może on zrezygnować ze wskazanego we wniosku sposobu łub formy udostępnienia informacji, poprzestając na sposobie, z którym nie wiążą się żadne opłaty lub opłata jest znacznie niższa. Takie rozwiązanie gwarantuje prawidłową realizację prawa do informacji publicznej, ponieważ pozwala na uniknięcie sytuacji, w której wysokość kosztów udostępnienia informacji stanowiłaby wyłączną i bezpośrednią przeszkodę w dostępie do określonych informacji publicznych. Ustawodawca pozostawił wnioskodawcy kolejne 14 dni (licząc od dnia doręczenia wnioskodawcy wyżej wymienionego zawiadomienia) na dokonanie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji lub też na wycofanie wniosku. Bezczynność wnioskodawcy w tym okresie będzie prowadzić do udostępnienia informacji w sposób i w formie wskazanych pierwotnie we wniosku i będzie wiązać się z koniecznością opłacenia przez wnioskodawcę kosztów określonych we wcześniejszym zawiadomieniu (postanowienie NSA z 1 października 2013 r., I OSK 2139/13). Wójt zwrócił uwagę, że decyzja w sprawie opłat została podjęta na skutek znacznego wzrostu liczby składanych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które wymagają ponoszenia dodatkowych kosztów zarówno materialnych (nośników informacji), których użycie do przekazania informacji jest podyktowane zadośćuczynieniem żądaniom wnioskodawców, jak i kosztów osobowych, pracy osób, które zajmują się przetwarzaniem lub przekształcaniem informacji zgodnie z wnioskiem. Opłata ustalana w oparciu o kwestionowane Zarządzenie nie ma charakteru zaporowego, co skutkowałoby faktycznym pozbawieniem strony prawa do uzyskania informacji o działalności organu; wartości są realne i ustalone rzetelnie w oparciu o ponoszone koszty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Rację ma oczywiście Wojewoda, że przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U z 2022r. poz. 902 ) wprowadza wyjątek od zasady bezpłatnego dostępu do informacji publicznej o której mowa w jej art. 7 ust. 2 ustawy według którego dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem właśnie art. 15. Wspomniany przepis stanowi, że jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek o którym mowa w art.10 ust.1 podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Ust. 2 nakłada na podmiot udostępniający informację publiczną obowiązek powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Co jasne ma to na celu umożliwienie wnioskodawcy podjęcia decyzji o pokryciu kosztów udostępnianych informacji. Ze względu na wysokość opłaty może on bowiem zrezygnować ze wskazanego we wniosku sposobu lub formy udostępnienia informacji, poprzestając na sposobie, z którym nie wiążą się żadne opłaty lub opłata jest znacznie niższa. Takie rozwiązanie gwarantuje prawidłową realizację prawa do informacji publicznej, gdyż nie dopuszcza do sytuacji, w której wysokość kosztów udostępnienia informacji stanowiłaby wyłączną i bezpośrednią przeszkodę w dostępie do informacji publicznych. Ustawodawca pozostawił wnioskodawcy 14 dni, licząc od dnia doręczenia wnioskodawcy ww. powiadomienia, na dokonanie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji lub też na wycofanie wniosku. Milczenie wnioskodawcy w tym okresie spowoduje udostępnienie informacji w sposób i w formie wskazanych pierwotnie we wniosku i będzie wiązać się z koniecznością opłacenia przez wnioskodawcę kosztów określonych we wcześniejszym zawiadomieniu. W postanowieniu z dnia 1 października 2013 r. ( I OSK 2139/2013 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej następuje w drodze czynności stwierdzającej obowiązek poniesienia opłaty oraz ustalającej jej wysokość, która kreuje zobowiązanie o charakterze finansowym. Ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej ma charakter publicznoprawny. Wpływa ona bowiem w sposób prawnie wiążący na sytuację określonego podmiotu prawa i dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Może on być przy tym określony przykładowo jako: "zarządzenie", "zawiadomienie", "wezwanie", czy "informacja", jak również może nie zawierać określenia formy i stanowić pismo skierowane do wnioskodawcy. Stwierdzenie istnienia obowiązku udostępnienia informacji publicznej przesądza o tym, że ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegającej kontroli sądowej. Już ta uwaga pozwala na wniosek, że zaskarżony akt nie jest aktem prawa miejscowego, ale aktem z zakresu kierownictwa wewnętrznego. Jego treść jest skierowana wyłącznie do pracowników organu, zawarte w nim normy nie oddziałują bezpośrednio na prawa i obowiązki obywateli. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego akty tego typu nie muszą posiadać wyraźnej podstawy ustawowej, może ona wynikać nawet pośrednio z regulacji prawnej. W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. U 8/13 TK stwierdził, że "ustrojodawca przewidział dla zarządzeń, jako aktów prawa wewnętrznego, luźniejszą determinację ustawową niż w odniesieniu do aktów prawa powszechnie obowiązującego. Nie jest bowiem wymagane aby podstawą ustawową zarządzenia było szczegółowe upoważnienie tak jak w przypadku rozporządzenia, ani aby treść zarządzenia była ściśle wyznaczona przez ustawę, w ten sposób, że zarządzenie miałoby być wydawane w celu wykonania ustawy tak jak rozporządzenie lub akt prawa miejscowego". Trybunał wskazał także, że w literaturze wyrażane jest stanowisko, iż organy mają znaczny zakres swobody kształtowania treści i zakresu aktów prawa wewnętrznego: mogą stanowić akty tego rodzaju w tych wszystkich materiach, które mieszczą się w ich kompetencjach i zadaniach. Podstawą do wydania zarządzeń wewnętrznych nie jest jakaś jedna ustawa, ale różne ustawy, normujące różne dziedziny spraw, jeżeli tylko przyznają one jakiemuś podmiotowi będącemu organem władzy publicznej kompetencje, wyznaczają mu zadania lub nakładają na niego obowiązki i jeżeli czynienie użytku z tych kompetencji oraz realizowanie wyznaczonych zadań i obowiązków wymaga wydania norm generalnych i abstrakcyjnych, adresowanych do jednostek organizacyjnie podległych temu podmiotów. Prawdą jest, że koszty, o których mowa w 15 ust. 1 ustawy ustalane są każdorazowo w konkretnej sprawie. Co więcej z art. 15 ust. 1 ustawy nie wynika obowiązek ustalenia opłaty, a jedynie możliwość jej pobrania. Wysokość przedmiotowej opłaty ma odpowiadać kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. W wyroku z dnia 6 lipca 2016r. ( I OSK 662/16 opubl. w CBOSA ) potwierdził, że kosztem dodatkowym związanymi z udostępnieniem informacji publicznej jest w tej sytuacji wydatek rzeczywiście poniesiony ponad koszt funkcjonowania bazy, związany z realizacją wskazanego we wniosku sposobu udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji. Bez wątpienia przekształcanie informacji przez przeniesienie na nośnik papierowy lub elektroniczny generuje dodatkowe koszty, dlatego udostępnianie jej w taki sposób może łączyć się z ponoszeniem opłat. Często również przekształcenie informacji wiąże się z pozbawieniem danych chronionych odrębną ustawą, co z kolei angażuje środki materialne i osobowe podmiotu zobowiązanego do realizowania zadań innych niż te, do których został powołany (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r. I OSK 266/14 opubl. w CBOSA). Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanym już wyroku z dnia 6 lipca 2016r. ( I OSK 662/16), w którym stwierdzono, że o ile niedopuszczalne jest określanie przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) zryczałtowanego cennika udostępniania informacji publicznej, o tyle dopuszczalne wydanie zarządzenia mającego pomóc i ujednolicić praktykę każdorazowego ustalania rzeczywistych kosztów udostępnienia informacji publicznej na dany, indywidualny wniosek. Zgodzić należy się również z tezą powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 maja 2016r. ( I OSK 1992/14 opubl. w CBOSA ) według którego istnienie zarządzenia o charakterze wewnętrznym ma stanowić jedynie ułatwienie dla organu w kształtowaniu zindywidualizowanego wymiaru opłaty za udostępnienie informacji publicznej. Stanowi zatem akt pomocniczy, wewnętrzny, usprawniający działanie organu, a nie – podważający dostosowanie wysokości kosztów do przedmiotu żądania informacji publicznej w danej sprawie. Nie określa on bowiem a priori wysokości opłaty, lecz pomaga jedynie w jej ustaleniu w danej sprawie. Zgodzić należy się z Wójtem, że zaskarżone zarządzenie nie ma na celu ustalenie stawek za udzielenie informacji, ale ma jedynie na celu ujednolicenie określonych kosztów związanych z udostępnieniem informacji. Taki właśnie pomocniczy charakter w kształtowaniu zindywidualizowanego wymiaru opłaty za udostępnienie informacji publicznej ma § 2 zarządzenia. Warto zauważyć, że dotyczy on jedynie opłat za nośniki informacji publicznej , na których udostępniana jest informacja publiczna w związku ze wskazanym sposobem udostępnienia. Opłaty te zostały wskazane w załączniku 3 , jako koszty dodatkowe związane ze wskazaniem we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji publicznej w formę wskazaną we wniosku. Chodzi o koszt kserokopii/wydruku określonych formatów w technice czarno – białej i kolorowej oraz koszt skanowania i przetwarzania na pliku PDF. W § 3 załącznika wskazano natomiast, że w razie udostępnienia informacji potwierdzonej za zgodność stosuje się opłaty wynikające z ustawy o opłacie skarbowej. Przepis § 2 ww. zarządzenia i jego załącznik nr 3 nie naruszają zatem art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2022r. poz. 329) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło