II SA/Lu 186/06

WyrokWSA w Lublinie2006-03-21

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Maciej Kierek, Leszek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do zaliczki alimentacyjnej, dochód rodziny powinien uwzględniać dochody utracone w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, a także dochody członka rodziny, który ukończył 25 lat i nie jest osobą niepełnosprawną?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły dochód rodziny na podstawie zaświadczeń urzędu skarbowego, które uwzględniały zwrot nienależnie pobranej renty. Sąd podkreślił, że dochód brata skarżącego, który ukończył 25 lat i nie jest osobą niepełnosprawną, nie jest wliczany do dochodu rodziny zgodnie z definicją zawartą w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Ponadto, sąd uznał, że utrata dochodu przez matkę skarżącego w 2004 roku nie mogła być uwzględniona przy ustalaniu prawa do świadczeń za okres zasiłkowy rozpoczynający się we wrześniu 2005 roku, gdyż przepis dotyczący uwzględniania utraconego dochodu wszedł w życie we wrześniu 2005 roku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej W. B. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego przekroczył kryterium dochodowe. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniu dochodu, w szczególności dotyczące nieuwzględnienia dochodów utraconych i błędnego zaliczenia dochodów członków rodziny. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek,, Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2006 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...]grudnia 2005r., znak: SKO.[...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa w zw. z art. 7ust.1 i2 oraz art. 18ust.2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz.732 ze zm.) i w zw. z art. 3pkt.1lit.a, pkt.2, 16, 23 i art. 5ust.4 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz.2255 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania W. B. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta przez Zastępcę Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] października 2005r., znak: MOPS[...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej. Organ odwoławczy stwierdził, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego wyniósł 664,04zł i przekroczył kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynoszące 583zł. Organ ten ustalił na podstawie zaświadczeń Urzędu Skarbowego w K., iż w 2004r. dochód brutto W. B. wyniósł 1925,44zł, podatek należny - 0zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od podatku - 0zł, składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu - 0zł, natomiast dochód brutto jego matki wyniósł 20204,76zł, podatek należny- 0zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne- 1154,92zł (faktycznie zapłacone 1229,43zł), składki na ubezpieczenie społeczne - 2963,87złm, zaś wyliczając kryterium dochodowe organ odwoławczy odliczył 2000zł z tytułu nieotrzymywania świadczeń alimentacyjnych za 10 miesięcy w 2005r. (10x200zł) (art.3pkt.23lit.d i art.5ust.4 ustawy o świadczeniach rodzinnych) Organ podkreślił, że do dochodu będącego podstawą odmowy przyznania świadczenia alimentacyjnego nie wliczył dochodu brata skarżącego- P. B., który ukończył 25 lat i nie ma orzeczonej niepełnosprawności. Ponadto organ wyjaśnił, że w sprawie nie można mówić o utracie dochodu w rozumieniu art. 3ust.23 lit.d ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż utrata renty przez matkę skarżącego miała miejsce w 2004r., a nie w 2005r., zaś przepis nakazujący przy wyliczaniu dochodu uwzględniać utratę dochodu wszedł w życie z dniem 1 września 2005r., a więc może być stosowany do wyliczeń dopiero za ten rok. To samo dotyczy nieotrzymywania przez skarżącego w 2004r. świadczeń wypłacanych z Funduszu Alimentacyjnego. Zdaniem organu odwoławczego wchodzą natomiast do dochodu pobrana przez matkę skarżącego w okresie od stycznia do marca 2004r. renta oraz wynagrodzenie skarżącego z umowy zlecenia uzyskane w 2004r. Dokonany w 2004r. zwrot nienależnie pobranej renty za 2003r. nie ma w sprawie znaczenia, gdyż wiążące dla organów obu instancji są zaświadczenia wystawione przez Urząd Skarbowy w K.. Skargę do sądu administracyjnego wniósł W. B. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że organy błędnie ustaliły wysokość dochodu, przyjętego za podstawę wydanego orzeczenia. Zdaniem skarżącego przy ustaleniu prawa do zaliczki alimentacyjnej w okresie zasiłkowym trwającym od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. w dochodzie rodziny nie uwzględnia się na wniosek uprawnionego dochodów utraconych w 2004r., jak też po upływie tego roku kalendarzowego, lecz przed datą ustalenia prawa do zaliczki. Skarżący podkreślił, że na okoliczność utraty dochodu przedstawił organowi stosowne dokumenty i wniósł o odliczenie utraconej renty w wysokości 2181,53zł tj. bez odliczenia podatku dochodowego, który przy rozliczeniu rocznym został mu wypłacony przez Urząd Skarbowy. Jednocześnie oświadczył, że jego matka ponownie wystąpiła do Urzędu Skarbowego w K. o wydanie zaświadczenia o dochodach za 2004r., w którym to roku zostało uwzględnione zwrócone do ZUS nienależnie pobrane świadczenie w wysokości 1126,70zł. Nadmienił ponadto, że jego rodzina znajduje się w trudnej sytuacji materialnej: matka pobierając rentę z tytułu niepełnosprawności od 31 sierpnia 2001r. do 31 marca 2004r. w wysokości niewielkiej wysokości 650zł zmuszona była podjąć dodatkowo pracę w Zakładzie Pracy Chronionej, obecnie jest po trzech operacjach, ojciec był alkoholikiem i nigdy nie łożył na utrzymanie, zaś skarżący studiuje i potrzebuje pomocy finansowej rodziców. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zasady przyznawania zaliczki alimentacyjnej określa ustawa z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. z 2005r., Nr 86, poz.732 ze zm.). Przepis art. 2pkt.7 tej ustawy definiuje zaliczkę alimentacyjną jako kwotę wypłaconą przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna, tj. w sytuacji gdy nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy (pkt.1). Zgodnie natomiast z art. 7ust.1 ustawy zaliczka przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Jednym z podstawowych warunków przyznania zaliczki alimentacyjnej jest dochód rodziny, który w przeliczeniu na osobą w rodzinie nie może przekroczyć kwoty 583zł. (art. 7ust.2) Pojęcie "dochodu" oraz "dochodu rodziny" zostało zdefiniowane w art. 3pkt.1 i2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz.2255 ze zm.), które stanowią, że dochodem są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, przy czym dochodem rodziny jest przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Jednocześnie z art.3pkt.23 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że do dochodu stanowiącego kryterium przyznania świadczenia nie wlicza się tzw. dochodu utraconego, który może być spowodowany m.in. utratą emerytury, renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej oraz niedotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Jak wynika z akt sprawy skarżący przekracza ustawowe kryterium dochodowe za rok 2004. Dochód rodziny skarżącego, tj. jego oraz jego matki wyniósł w 2004r. łącznie 22.130,20zł (1925zł dochodu skarżącego oraz 20.204,76zł dochód jego matki), który pomniejszony o kwoty składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne jego matki (1229,43 +2963,87zł) oraz utracony dochód skarżącego w postaci nieotrzymanych przez niego świadczeń alimentacyjnych w kwocie po 200 zł miesięcznie za okres 10 miesięcy 2005r. (2000zł) wynosi 15.936,90 zł, który miesięcznie stanowi w przeliczeniu na osobę kwotę 664,04zł (1328,075zł : 2) Powyższe wynika z zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych (k. 11 i 12 akt administracyjnych). Wbrew zarzutom skargi, ustalona w zaskarżonej decyzji wysokość dochodu określona została prawidłowo, tj. na podstawie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego z dnia 5 sierpnia 2005r., które uwzględniło zwrot do ZUS Oddział w L. nienależnie pobranych przez matkę skarżącego w 2003r. świadczeń rentowych w wysokości 1126,70zł, co wynika wprost z załączonego do skargi zaświadczenia Urzędu Skarbowego w K. z dnia 17 stycznia 2006r. Powyższe zaświadczenia stanowią dokumenty urzędowe, potwierdzające, iż skarżący i jego matka osiągnęli w 2004r. dochody w łącznej wysokości w nich wskazanej, przy czym bez znaczenia są źródła tych dochodów (np. renta, alimenty). Zaświadczenia te mają podstawowe znaczenie przy ustalaniu kryterium dochodowego, zaś skarżący, kwestionując ich treść powinien był wykazać, że nie są one prawdziwe. Organy administracyjne ustalając dochód rodziny skarżącego należycie nie uwzględniły dochodu jego brata- P. B., który – w świetle art. 3 pkt.16 ustawy o świadczeniach rodzinnych - nie może być uznany za członka rodziny. Przepis ten bowiem stanowi, iż do "rodziny" zalicza się małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które wprawdzie ukończyło 25 rok życia, ale jednocześnie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli ponadto w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Skoro P. B. ukończył 25 lat i nie jest osobą niepełnosprawną, to nie może być zaliczony do członków rodziny, a jego dochodu nie wlicza się do dochodu rodziny. Z powyższych względów stwierdzić należy, ze zaskarżona decyzja prawa nie narusza i skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło