II SA/Lu 188/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006r. sprawy ze skargi B.H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od o Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego na rzecz B.H. kwotę 755 ( siedemset pięćdziesiąt pięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania B.H. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 1995 r. nakazującej B.H. i R.H. wykonanie rozbiórki obiektu gospodarczego o wymiarach 7,60 x 3,70 m usytuowanego na działce Nr 629/1 położonej w miejscowości M. gmina M. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający podał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany wybudowany został w latach 1982-83 bez wymaganego pozwolenia na budowę czyli samowolnie. Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Powołany art. 37 ust. 1 pkt 2 mówi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Spowodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia występuje zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, wówczas gdy nie zostają zachowane warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki. Niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia polega na zagrożeniu pożarowym. Istnienie takiego zagrożenia wykazać można przez udowodnienie niezgodności zabudowy z przepisami techniczno-budowlanymi. Usytuowanie przedmiotowego obiektu gospodarczego o ścianach z materiałów palnych, o pokryciu z materiałów niepalnych w odległości 0,70 m od granicy działki narusza obowiązujące w okresie budowy obiektu przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 z 1980 r.). Dlatego też, organ orzekający stwierdził, że PINB słusznie wskazał, że sporny budynek narusza przepisy techniczno-budowlane, co skutkuje bezwzględnym nakazem rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2. Ponadto podkreślił, iż analiza akt sprawy wskazuje, że organ I instancji dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, wyczerpująco rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy, a okoliczności faktyczne sprawy uznał za udowodnione przy pełnej prawidłowej ocenie całokształtu materiału dowodowego, a więc zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia art. 6,7, 8, 77 i 80 kpa. W niniejszej sprawie brak jest możliwości usunięcia wskazanych wyżej zagrożeń przez wprowadzenie zmian i przeróbek na zasadzie art. 40 Prawa budowlanego, bowiem zmiany polegałyby na wykonaniu ścian z materiałów niepalnych, co stanowiłoby budowę nowego obiektu. W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.H. wnosi o jej uchylenie zarzucając naruszenie: a/ art.6,7 i 8 kpa poprzez nie podjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; b/ art. 77 kpa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie; c/ art. 10 § 1 kpa, tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu , zagwarantowanej jej ustawowo, co skutkowało jednocześnie naruszeniem art. 81 kpa, a także działanie niezgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; d/ art. 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało naruszeniem zasad ogólnych postępowania wyrażonymi w art. 8 kpa, art. 9 kpa i art. 11 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że już w odwołaniu od decyzji PINB wskazała szereg naruszeń, których dopuścił się organ administracji I instancji, przede wszystkim rozstrzygnął sprawę bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych, które dawałyby podstawę do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zdaniem skarżącej PINB w żaden sposób nie wykazał, aby obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania sprowadzał niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo powodował niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych. We wcześniej wydanej decyzji ten sam organ stwierdził, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Natomiast organ II instancji nie wyjaśnił tych wątpliwości, poprzestając na niepełnych, nie zweryfikowanych i wadliwych ustaleniach organu I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się naruszenia art. 80 kpa przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, opierając się jedynie na zeznaniach skonfliktowanego ze skarżącą sąsiada J.M.. Odmówił natomiast obdarzenia wiarą zeznań stron oraz świadka C.J. – poprzedniego właściciela nieruchomości. Ponadto skarżąca podnosi, że jako strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Natomiast gdyby poinformowano ją o wynikach przeprowadzonego postępowania dowodowego, wówczas miałaby możliwość wskazania świadków, którzy potwierdziliby, iż przedmiotowy obiekt został wzniesiony przez C.J. o wiele wcześniej niż w latach 1982-83 , czyli wcześniej niż to ustalił PINB. Uzasadnienie organu II instancji nie zawiera wskazania przyczyn zajęcia przez organ takiego stanowiska, a lakoniczne i ogólnikowe wskazanie przesłanek, jakimi się kierował przy wydawaniu zaskarżonej decyzji stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Postępowanie dowodowe w sprawie niniejszej polegało na dokonaniu oględzin przedmiotowego obiektu budowlanego oraz przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków. Dowody te powinny być poddane ocenie przez organy orzekające. Słusznie podnosi skarżąca, że organ nie dokonał prawidłowo takiej oceny, szczególnie mają na uwadze fakt, że odmówił dania wiary zeznaniom poprzedniego właściciela nieruchomości, który był inwestorem przedmiotowego obiektu i osób pracujących przy jego budowie. Oparł się natomiast na zeznaniach skłóconego ze skarżąca sąsiada. Takie stanowisko wymagało szczegółowego uzasadnienia. Organ nie mógł poprzestać na stwierdzeniu, że "zeznania świadków pozostają w sprzeczności z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie i ustalonym na ich podstawie stanem faktycznym. Przy takim stanowisku należało konkretnie wskazać dowody, które organy orzekające uznały za wiarygodne i wykazać, iż zeznania świadków są z nimi sprzeczne. Odmowa dania wiary zeznaniom świadków wymaga wykazania, że są to zeznania nieprawdziwe, zmyślone, a osoby świadków ze względu na ich sylwetki i osobowości nie zasługują na żądane zaufanie, a przeciwnie nie można ich uznać za osoby wiarygodne (por. wyrok NSA z 16.09.1999 r. sygn. akt Iv SA 149/987 , Lex Nr 4238). Podnieść także należy, że organ orzekający nie dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego tj. zeznań świadka W.J. Nawet gdyby organ doszedł do przekonania, że zeznania te nie wnoszą do sprawy istotnych okoliczności, to powinien dać temu wyraz w uzasadnieniu Uzasadnienia decyzji w obecnym ich brzmieniu naruszają art. 80 i 107 § 3 kpa. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzeć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (por. wyrok NSA z 20.12.1999 r. , sygn. akt IV SA 274/97 , Lex Nr 48234). Dlatego też przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji uczyni zadość wymaganiom postępowania odwoławczego. Postępowanie to prowadzone w sposób zgodny z zasadami wyrażonym na gruncie przepisów art. 7, 75, 77 i 80 kpa winno więc skutkować rzeczywistym rozpatrzeniem sprawy i wydaniem w niej rozstrzygnięcia adekwatnego do poczynionych w sprawie ustaleń, których podstawą winny być konkretne dowody ocenione w ich całokształcie. Rozstrzygniecie to, zważywszy na fakt podejmowania go w postępowaniu odwoławczym winno oczywiście uwzględniać wskazane przepisem art. 138 kpa możliwe sposoby jego zakończenia. Orzekając w sprawie, organ II instancji nada swojemu rozstrzygnięciu formą czyniącą zadość warunkom określonym przepisem art. 107 kpa. Podkreślenia natomiast wymaga fakt, że chybiony jest zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10§ 1 kpa). Jak wynika bowiem z akt administracyjnych – skarżąca zawiadomiona była przez organ administracji o prowadzonym postępowaniu dowodowym, możliwości zgłaszania dowodów i z uprawnienia tego skorzystała. Była także powiadomiona o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. B.H. zapoznała się z dowodami w dniu 17 października 2005 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem (k. 109 akt administracyjnych). Mając zatem na względzie wszystkie powyższe okoliczności i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 wyżej cytowanej ustawy.