II SA/Lu 189/06
WyrokWSA w Lublinie2006-03-28
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Wiesława Achrymowicz, Jerzy Drwal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek przedłożenia zamiennego projektu budowlanego na współwłaściciela nieruchomości, który nie brał faktycznego udziału w procesie inwestycyjnym, ale posiada status inwestora i właściciela?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek przedłożenia zamiennego projektu budowlanego na współwłaściciela nieruchomości, który posiada status inwestora i właściciela, nawet jeśli nie brał faktycznego udziału w procesie inwestycyjnym. Ustawa Prawo budowlane w art. 52 nakazuje adresowanie takich obowiązków w pierwszej kolejności do inwestora i właściciela. Obowiązek ten spoczywa na każdym współwłaścicielu, niezależnie od faktycznego zaangażowania w budowę, a ewentualne rozliczenia finansowe między współwłaścicielami należą do drogi postępowania cywilnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na W. G. i G. G. obowiązek przedłożenia zamiennego projektu budowlanego z powodu istotnych odstępstw od pierwotnego projektu przy rozbudowie budynku handlowego. Skarżąca W. G. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że nie brała udziału w procesie inwestycyjnym i nie powinna być adresatem nałożonego obowiązku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W. G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Stażystka Anna Chmielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę.
II SA / Lu 189/06
UZASADNIENIE
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. w wyniku rozpatrzenia odwołania W. G. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r., nakładającą na W. G. i G. G. obowiązek przedłożenia zamiennego projektu budowlanego , uwzględniającego dokonane istotne odstępstwa od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Starosty z dnia [...] listopada 2001 r. , przy rozbudowie budynku handlowego na działkach o numerach ewidencyjnych 85/2 i 917/1 w L. przy ul. [...]. Tytułem materialnoprawnej podstawy wskazał na unormowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska odwołującej się o wadliwie określonym adresacie nałożonego obowiązku. Wskazał na brzmienie art. 52 ostatnio powołanej ustawy Prawo budowlane, który obliguje organ do adresowania decyzji, powziętych między innymi na podstawie art. 51, w pierwszej kolejności do właściciela. W okolicznościach tego postępowania administracyjnego, w związku z bezspornym i udokumentowanym ustaniem wspólności majątkowej małżeńskiej, W. G. i G. G. mają status współwłaścicieli nieruchomości objętych inwestycją. Natomiast wywodzone przez W. G. jej nieuczestniczenie w procesie inwestycyjnym nie ma znaczenia dla prawnej oceny określenia podmiotu adresata nałożonego obowiązku przedłożenia projektu zamiennego. Także argument ewentualnych przyszłych rozliczeń finansowych między współwłaścicielami, wynikłych z konieczności doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, pozostaje poza zakresem kognicji administracyjnej, należąc do drogi postępowania cywilnego.
Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyła W.G. wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w administracji zawartych w art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a. , skoro nie został zbadany zakres faktycznego udziału skarżącej w podejmowaniu robót budowlanych, decydowaniu o sposobie ich realizacji. Rozstrzygnięcie oparto jedynie na stwierdzeniu jej statusu współwłaściciela działek objętych kwestionowaną inwestycją. Pominięto finansowe następstwa na wypadek niewykonania nałożonego obowiązku, w szczególności karę za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu. W konkluzji skarżąca wywodziła, że nie uwzględniono jej słusznego interesu.
W dalszej kolejności skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego, zawartego w art. 52 powoływanej w sprawie ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skoro to nie ona swoimi działaniami spowodowała powstanie stanu niezgodnego z warunkami udzielonego pozwolenia na budowę. Nie brała bowiem żadnego udziału w prowadzeniu budowy. Zaskarżone rozstrzygnięcie zdaniem skarżącej zostało oparte na błędnym utożsamieniu pojęcia inwestora z pojęciem właściciela. W jej ocenie, na gruncie art. 52 rozważanej ustawy, intencją ustawodawcy było określenie uprawnienia dla organów administracji orzekania o obowiązkach i rygorach jedynie w stosunku do osób, które swoim działaniem stworzyły stan niezgodny z prawem.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z jego argumentacja faktyczną i prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola legalności działań organów administracji publicznej.
Zaskarżona decyzja, wbrew stanowisku skarżącej, jest zgodna z prawem.
Niezasadne są zarzuty skargi zarówno te o charakterze proceduralnym, jak też materialnoprawnym.
Poza sporem jest, że decyzję o pozwoleniu na budowę adresowano do małżonków W. G. i G. G., będących właścicielami działek objętych inwestycją. Zatem aktualnie, wobec ustania ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, formalnoprawnie oboje mają przymiot nie tylko współwłaścicieli nieruchomości objętej inwestycją, a także status inwestorów w rozumieniu art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Organ nadzoru budowlanego, stwierdzając istotne odstępstwa od udzielonego obojgu wówczas małżonkom G. pozwolenia na budowę, prawidłowo zdecydował o zastosowaniu unormowania art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i nałożył na nich oboje obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Powołane unormowanie stanowi o obowiązku przedłożenia zamiennego projektu budowlanego przy stwierdzeniu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub od innych warunków pozwolenia na budowę. Określenie w decyzji adresatów, do których ten obowiązek został skierowany stanowi o uprawnionym zastosowaniu dyspozycji art. 52 rozważanej ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z jego treścią, w pierwszej kolejności właśnie do inwestora i właściciela organ nadzoru budowlanego ma adresować między innymi orzeczony obowiązek. Wobec takiej regulacji prawnej pozbawione jest racji twierdzenie skarżącej, że podlega ona wykluczeniu z podmiotowego zakresu przepisu art. 52 rozważanej ustawy Prawo budowlane, jako ten współwłaściciel, który faktycznie nie prowadził kwestionowanej inwestycji.
Okoliczność ustania majątkowej wspólności małżeńskiej, w skład której wchodziły między innymi obie działki objęte rozważaną inwestycją, co nastąpiło już po uzyskaniu pozwolenia na budowę, jest pozbawiona prawnie rozstrzygającego znaczenia. Z tym momentem bowiem bezudziałowa wspólność majątkowa uległa jedynie przekształceniu we współwłasność w równych co do zasady częściach, wyrażonych już ułamkowo. Postępowanie o podział majątku wspólnego nie jest prawomocnie zakończone. W konsekwencji nadal każdy ze współwłaścicieli zachowuje w sposób niepodzielny pełnię praw do władania i korzystania z całego przedmiotu objętego współwłasnością oraz nadal spoczywa na każdym z nich ustawowy obowiązek współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną. W tym miejscu należy wskazać na unormowania art. 195 k.c. i następne, w szczególności art. 200 k.c., zgodnie z którymi, w sytuacji gdy własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom pod tytułem współwłasności, to każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną.
Prawnie każdy ze współwłaścicieli, tu także jednocześnie inwestorów, obarczony jest w pełnym zakresie obowiązkiem zrealizowania działań dla doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, w tym z warunkami udzielonego pozwolenia na budowę. Bez znaczenia jest, który z nich faktycznie prowadzi budowę. Natomiast ewentualne przyszłe rozliczenia finansowe między współwłaścicielami z tego tytułu nie należą do drogi postępowania administracyjnego, na co prawidłowo zwraca uwagę organ rozstrzygający u podstaw zaskarżonej decyzji.
W konkluzji należy stwierdzić, że organ administracji oparł kontrolowaną decyzję na prawidłowych ustaleniach faktycznych w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i prawidłowo zastosował normy prawa materialnego, zawarte w art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 52 rozważanej ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie w toku prowadzonego postępowania nie naruszył żadnego ze wskazywanych w skardze unormowań ustawy o postępowaniu w administracji. W przedstawionym stanie sprawy należy stwierdzić, że zarzuty skargi oparte są na subiektywnym przekonaniu skarżącej o braku podstaw do jej odpowiedzialności, jako współwłaściciela, za stan inwestycji budowlanej istniejący na nieruchomościach wspólnych, który miał być spowodowany jedynie działaniami drugiego ze współwłaścicieli.
W tym miejscu wymaga wyraźnego podkreślenia, że współwłaściciel, który nie sprawuje faktycznego władztwa nad nieruchomością, choćby z racji sytuacji konfliktowej między współwłaścicielami, nie jest pozbawiony instrumentów prawnych do przeciwdziałania postępowaniu drugiego ze współwłaścicieli w sposób naruszający prawo. Żaden ze współwłaścicieli nie jest wolny od obowiązku przeprowadzenia czynności dla doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem oraz od rygorów za jego nierespektowanie, stanowionych ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Z tych względów, wobec niezasadności skargi, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło