II SA/Lu 189/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nakazał na podstawie art. 66 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane A. P. - w terminie do dnia 30 kwietnia 2009 r. -: 1. dokonać przeróbki w obrębie styku przewodu dymowego z krokwią dachową w taki sposób aby przewód kominowy nie mający okładziny był oddalony od krokwi co najmniej 0,3 m, a w przypadku wykonania okładziny z tynku co najmniej 0,15 m; 2. dokonać przeróbki opaski odwadniającej budynek od strony zachodniej w taki sposób aby wody z tej opaski odprowadzane były poza obręb budynku na działkę własną oraz odmówił nakazania zamurowania trzech otworów okiennych usytuowanych w ścianie zachodniej głównej bryły budynku położonego w L. przy ul. S. 34, działka nr 98/1. W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na przeprowadzone postępowanie wyjaśniające stwierdził, iż na przedmiotowej działce nr 98/1 znajduje się budynek który jest użytkowany jako mieszkalny. Obiekt jest konstrukcji murowanej o wymiarach 12,46 m x 5,20 m (główna brył budynku) + 2,45 m x 6,11 m (cześć rozbudowana - łazienka i przedpokój) + weranda, dach konstrukcji drewnianej ze spadkiem w kierunku działki własnej. Ściana zachodnia tego budynku w której znajdują się otwory okienne oraz kratka wentylacyjna zbliżona jest do granicy z działką sąsiednią nr 629 na odległość 0,63 m, a przedmiotem żądania właścicieli tej działki jest wydanie nakazu zamurowania tych otworów okiennych. Zdaniem organu przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie uprawnia do twierdzenia, iż główna bryła budynku została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej. Świadczą o tym zgromadzone dokumenty oraz zeznania świadków. Z uwagi na powyższe ustalenia żądanie zamurowania okien w ścianie zachodniej nie zasługuje na uwzględnienie. Jednakże w ocenie organu celem właściwego użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego niezbędne było nałożenie ww. obowiązków. Przewód dymowy nie posiadający żadnej okładziny styka się bowiem z krokwią dachową budynku, a opaska odwadniająca odprowadza wody opadowe na działkę sąsiednią. Od decyzji tej odwołanie wniosła A. P., podnosząc, iż nie zgadza się z obowiązkiem dokonania przeróbki opaski od strony zachodniej budynku, gdyż cała woda nad opaską zbierana jest przez wystający nad nią dach i przez system odwadniający odprowadzana na jej działkę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obowiązku przeróbki opaski odwadniającej i na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał A. P., w terminie do 30 kwietnia 2009 r. przedłużenie wylotu rury spustowej odprowadzającej wodę z dachu (znajdującej się w narożniku pn. – zach.) w taki sposób, aby wody odprowadzane z dachu spływały na własny teren nieutwardzony. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja dotyczy głównej bryły budynku, której to części nie można uznać za samowolę budowlaną. Dlatego też zasadnie organ I instancji odmówił nakazania zlikwidowania okien znajdujących się w ścianie zachodniej tego budynku. Zasadnie również zdaniem organu odwoławczego został nałożony obowiązek dokonania przeróbek w obrębie styku przewodu dymowego z krokwią dachową budynku. Obowiązek ten wynika wprost z § 265 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który to przepis określa odległości przewodów spalinowych od nieosłoniętych części konstrukcyjnych budynku. Zdaniem organu odwoławczego nie znajduje jednak uzasadnienia nakaz dokonania przeróbki opaski odwadniającej. Jak bowiem wskazał organ opaska ta służy do zabezpieczenia budynku przed wilgocią i nie można uznać, iż jej wykonanie powoduje zmianę naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren działki sąsiedniej, zwłaszcza, iż nad częścią opaski znajduje się okap budynku, a wody z dachu odprowadzane są za pomocą rynien i rur spustowych. W związku z tym właściwym jest jedynie przedłużenie wylotu rury spustowej, które spowoduje, .że wody te skierowane zostaną na własny teren nieutwardzony. Powyższa decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargą wniesioną przez A. P. Skarżąca wskazała, iż nie zgadza się na uznanie przybudówki (ganku) za samowolę budowlaną oraz pozostałej części domu za budynek gospodarczy. Podniosła szereg zarzutów związanych z przewlekłością postępowania, nieuwzględnieniem jej twierdzeń oraz nienależytym rozpatrzeniem materiału dowodowego. Nadto wskazała, iż organ powinien skontrolować wykonane przez właścicieli działki sąsiedniej roboty budowlane związane z realizacją ogrodzenia i budynku gospodarczego. Skarżąca nadto podniosła, iż nie podważa zasadności nakazu przedłużenia wylotu rury spustowej oraz nie wnosi sprzeciwu odnośnie nakazu przeróbki styku przewodu dymowego z krokwią dachową, lecz żąda zastosowania odpowiedniego artykułu z lat 70 –tych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji, dodając nadto, iż z uwagi na skomplikowany charakter sprawy postępowanie musiało być przedłużane. Ponadto wskazał, iż argumenty odnoszące się do wykonanych na działce sąsiedniej inwestycji nie dotyczą przedmiotowego postępowania. Rozpoznając skargę, sąd zważył, co następuje: W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz, że nie może wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu (art. 134 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). W ocenie Sądu kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż nie narusza ona prawa. Co więcej skarżąca nie kwestionuje zasadności nałożenia obowiązków polegających na dokonaniu przeróbki w obrębie styku przewodu kominowego z krokwią dachową ani wykonania przedłużenia wylotu rury spustowej celem odprowadzania wód opadowych na teren własnej działki. Jednakże jak wspomniano na wstępie, skarga ma dla Sądu jedynie walor niewiążącej informacji o wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności, sąd zaś zobowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 2004 r. str.197). Analizowana w tym świetle skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż podstawowym obowiązkiem właściciela obiektu budowlanego jest utrzymywanie i użytkowanie tego obiektu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i zapewniający jego bezpieczne użytkowanie (art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r, Nr 156, poz. 1118 ze zm. - zwanej dalej Prawem budowlanym). Nad wykonywaniem tych obowiązków czuwają organy nadzoru budowlanego. W szczególności art. 66 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego upoważnia i jednocześnie zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do wydawania decyzji nakazujących usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości obiektu budowlanego. Jednakże nie każda nieprawidłowość daje podstawę do wydania decyzji, o której mowa. Organy nadzoru budowlanego mogą nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości tylko wówczas, gdy kontrolowany obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia W przedmiotowej sprawie zarówno zaskarżona decyzja nakładając obowiązek przedłużenia wylotu rury spustowej, jak również utrzymana w mocy część decyzji organu I instancji nakładająca obowiązek dokonania przeróbek w obrębie styku przewodu kominowego z krokwią dachową oparta jest na ustaleniu, że przedmiotowy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym oraz, że budynek ten w istniejącym kształcie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia. W ocenie Sądu ustalenia te są prawidłowe. Ich zasadności nie podważa nawet sama skarżąca. W tym miejscu wyjaśnić należy, że pod pojęciem "nieodpowiedniego stanu technicznego" rozumie się taki stan budynku, który narusza obowiązujące przepisy Prawa budowlanego oraz aktów prawnych niższej rangi. Zatem nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w tym przepisie jest nie tylko wynikiem zużycia technicznego budynku lub zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania, lecz także wynikiem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazał na dowody, na których oparł swoje ustalenia odnośnie aktualnego stanu technicznego budynku, jak również na przepisy, z którymi budynek ten nie jest zgodny. Stan techniczny budynku ustalono na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 5 listopada 2008 r. z udziałem właściciela budynku (skarżącej). W wyniku ich dokonania jednoznacznie ustalono, iż drewniana krokiew stanowiąca element konstrukcji dachowej usytuowana jest bezpośrednio przy kanale dymowym wykonanym z cegły palonej i nie posiadającym żadnej okładziny. Nie może zatem budzić zastrzeżeń, iż takie bezpośrednie usytuowanie krokwi przy przewodzie dymowym odprowadzającym spaliny z zamontowanego w budynku kotła grzewczego narusza warunki techniczno-budowlane określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie bowiem z § 265 ust. 4 przewody spalinowe i dymowe powinny być oddalone od łatwo zapalnych, nieosłoniętych części konstrukcyjnych budynku co najmniej 0,3 m, a od osłoniętych okładziną z tynku o grubości 25 mm na siatce albo równorzędną okładziną - co najmniej 0,15 m. W świetle powyższych ustaleń za prawidłowe należy uznać stanowisko organu nadzoru budowlanego o konieczności usunięcia nieprawidłowości w zakresie wyżej opisanym, gdyż w pełni odpowiada on hipotezie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Za w pełni uzasadnione należy również uznać uchylenie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 decyzji organu I instancji nakazującego dokonanie przeróbki opaski i w tym zakresie nałożenia obowiązku przedłużenia wylotu rury spustowej - bez ingerencji w konstrukcję opaski odwadniającej. W tym zakresie wskazać należy, iż jak stanowi § 28 ust. 2 przywołanego wyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w razie braku możliwości przyłączenia działki budowlanej na której zlokalizowane są obiekty budowlane do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszczalne jest odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Zabronione natomiast jest dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości (§ 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Powyższe regulacje wskazują zatem, iż właściciel nieruchomości obowiązany jest odprowadzać wody opadowe na teren własnej nieruchomości. Wody te nie powinny być kierowane na teren nieruchomości sąsiednich. W przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu słusznie organ odwoławczy ustalił, iż istniejąca opaska z kostki betonowej o szerokości ok. 50 cm takiego zagrożenia nie wprowadza. Zagrożenie takie może bowiem wyłącznie wynikać z umiejscowienia wylotu rury spustowej blisko granicy z działką sąsiednią. Jedynie wody z tej rury spustowej mogą występować w takiej ilości, która będzie przedostawać się na grunty sąsiednie. Sama zaś opaska odwadniająca mimo, iż posiada spadek w kierunku działki sąsiedniej ze względu na jej wymiary, jak również fakt częściowego jej "zadaszenia" wystającym poza lico ściany budynku nie może powodować zalewania wodami opadowymi działki sąsiedniej, co uzasadniałoby jej przebudowę. Odnosząc się do zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu, a następnie powtórzonych w skardze do Sądu wskazać należy, iż w zdecydowanej większości nie odnoszą się one do przedmiotowego postępowania. Jego materią była kontrola stanu technicznego budynku mieszkalnego należącego do skarżącej w związku z czym ani kwestia wykonania przez właścicieli działki sąsiedniej ogrodzenia ani lokowania przez nich obiektów budowlanych nie mogła być rozpatrywana. Ponadto nie znajdują uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Odnośnie zaś kwestii zasadności prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego dwóch postępowań zakończonych odrębnymi decyzjami to wskazać należy, iż jedno dotyczyło legalności prac polegających na wykonaniu przybudówki i z uwagi na datę wykonania tych prac było prowadzone w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Drugie natomiast dotyczyło sprawdzenia stanu technicznego budynku mieszkalnego w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego. Należy wiec uznać, iż były to dwa niezwiązane ze sobą postępowania i z tych względów ich połączenie było niedopuszczalne. Niewłaściwe również byłoby prowadzenie postępowania zmierzającego do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości z zastosowaniem przepisów "z lat 70 tych" czego domagała się skarżąca. W tym zakresie wskazać bowiem należy, iż nie znajdzie tu zastosowania treść art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten uprawnia organy do prowadzenie postępowania w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wyłącznie, gdy dotyczy ono samowoli budowlanej. Niedopuszczalne jest jego stosowanie w innych sytuacji niż wskazane w tym przepisie (na przykład do postępowania którego przedmiotem jest nieodpowiedni stan techniczny budynku). Nadto jak wskazał organ odwoławczy zarówno opaska odwadniająca, jak również przekrycie budynku zostały wykonane pod rządami obecnie obowiązującej ustawy, co nie daje podstaw do wyłączenia działania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w tym również art. 66 oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie argumentacji i oceny prawnej przedstawionej wyżej, Sąd Administracyjny nie miał podstaw prawnych do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.