II SA/Lu 189/20

WyrokWSA w Lublinie2020-07-02

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste z 1984 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z niezastosowaniem art. 34 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja z 1984 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu niezastosowania art. 34 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, gdyż organ badał legalność decyzji według stanu prawnego i faktycznego z daty jej wydania, a nie na podstawie późniejszych przepisów o zwrocie nieruchomości. Ponadto, nie wykazano w sposób oczywisty, że nieruchomość była zbędna na cel wywłaszczenia w dacie wydania decyzji.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1984 r. o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste Spółdzielni, zarzucając rażące naruszenie prawa z powodu niezastosowania przepisów o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, a następnie po uchyleniu swojej decyzji przez WSA, ponownie utrzymało w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a. oraz niezastosowanie art. 34 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Protokolant Sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2018 r. A. K., J. M. i Z. L. wystąpiły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 1984 r. w sprawie oddania Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w użytkowanie wieczyste gruntu o pow. 31 ha 27a 39m2, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w L., pod budowę osiedla mieszkaniowego. W ocenie wnioskodawców wspomniana decyzja została z rażącym naruszeniem art. 34 ustawy z dnia [...] marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) ponieważ przed przekazaniem gruntu w użytkowanie wieczyste nie poinformowano wnioskujących o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia i możliwości jej zwrotu mimo, iż organ administracji znał poprzednich właścicieli nieruchomości i dysponował ich adresami, a cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówi stwierdzenia nieważności decyzji objętej wnioskiem. W uzasadnieniu podano, że przedmiotową decyzją Prezydent Miasta L. uchylił swoją własną decyzję z [...] stycznia 1984r., na mocy której oddano Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej "[...]" w L. teren o powierzchni 33 ha 27 a stanowiącą własność Skarbu Państwa pod budowę osiedla mieszkaniowego, dla którego Spółdzielnia uzyskała decyzję lokalizacyjną i ponownie oddał Spółdzielni w użytkowanie wieczyste grunt o powierzchni 31 ha 27a 39m˛. Wspomniana decyzja została wydana na podstawie art. 3 ust. 1, art. 10 ust. 1 i 20 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach ( Dz. U z 1969r. Nr 22 poz. 159 ), zgodnie z którymi tereny państwowe mogą być przekazywane jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie, innym zaś osobom prawnym i osobom fizycznym oddawane w użytkowanie wieczyste. W myśl art. 10 ust.1 ustawy w użytkowanie wieczyste może być oddany tylko teren państwowy. Na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 1984 r. zawarto umowę o oddaniu objętego decyzją terenu w użytkowanie wieczyste (akt notarialny z dnia [...] kwietnia 1984 r. Rep. A Nr [...] zawarty w Państwowym Biurze Notarialnym w L.). W ocenie Kolegium w dacie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 1984 r. przepis art. 34 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie miał zastosowania, ponieważ nie rozważano, czy nieruchomość została użyta i jest zbędna na cele, dla których orzeczono jej wywłaszczenie. Z tego powodu Kolegium nie znalazło podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz nie stwierdziło, aby w sprawie zachodziły inne przyczyny skutkujące nieważnością. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. (chronologia zdarzeń wskazuje, że omyłkowo wpisano rok 2018 zamiast 2019 ) A. K., J. M. i Z. L. zwróciły się do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., uznając ją za wadliwą. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Kolegium, uznając się za organ niewłaściwy do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1984 r., uchyliło decyzję własną z dnia [...] grudnia 2018 r. i umorzyło postępowanie. Wyrokiem z dnia 2 lipca 2019 r. ( sygn. akt II SA/Lu 203/19 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2019 r. i przekazał Kolegium sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2019 r. Kolegium ustaliło, że działki o nr [...], [...], [...], [...] nr [...] (dawniej zaś o nr [...], [...], [...], [...] i [...], powstałe z działki o nr [...]) w dacie wydania decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]", jak też w dacie zawarcia aktu notarialnego (Rep. A nr [...]) o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, będącego następstwem decyzji z dnia [...] kwietnia 1984 r., stanowiły własność Skarbu Państwa (działki wywłaszczone zostały uprzednio na rzecz Skarbu Państwa), co zgodnie z ustawą o gospodarce terenami w miastach i osiedlach było warunkiem przekazania gruntu w użytkowanie wieczyste osobom prawnym i fizycznym. Przy czym, w dacie wydania decyzji (brak takich informacji w aktach sprawy) nie istniał spór co do własności wyżej wymienionych nieruchomości i nie toczyło się jakiekolwiek postępowanie, którego celem był ich zwrot na rzecz poprzednich właścicieli. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, w oparciu o który wydana została decyzja z dnia [...] kwietnia 1984 r., tereny państwowe mogły być przekazywane jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie, innym zaś osobom prawnym i osobom fizycznym oddawane w użytkowanie wieczyste. Z kolei w myśl art. 10 ust. 1 również stanowiącego podstawę prawną kwestionowanej decyzji, w użytkowanie wieczyste mógł być oddany tylko teren państwowy. Powyższe oznacza, zdaniem Kolegium, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja, także z uwagi na oddanie na jej podstawie w użytkowanie wieczyste gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, nie została dotknięta wadą kwalifikowaną, która skutkowałaby stwierdzeniem jej nieważności. Odnosząc się zaś do zarzutu rażącego narusza prawa polegającego na niezastosowaniu się do wymogów przepisów art. 34 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości organ uznał, że jest on bezzasadny. Zgodnie z tym przepisem nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi na rzecz wywłaszczonego właściciela, jeżeli naczelnik powiatu ustali, że nieruchomość nie została użyta i jest zbędna na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie. Z akt sprawy nie wynika, aby przed wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 1984 r. grunty obejmujące m.in. wywłaszczoną nieruchomość, oznaczoną po zmianie numeracji nr [...] (przed zmianą numeracji nr [...]), z której to działki powstały następnie działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] ustalono, że wywłaszczona nieruchomość jest zbędna na cel, dla którego została wywłaszczona. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. M. zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału i pominięcie istotnych okoliczności sprawy, w szczególności pominięcie faktu, że nie została poinformowana o zbędności wywłaszczonych nieruchomości, będących uprzednio jej własnością, pomimo iż organ dokonujący wywłaszczenia znał poprzednich współwłaścicieli nieruchomości oraz ich adresy, co skutkowało uniemożliwieniem dochodzenia przyznanego im ustawowo prawa; ponadto organ zaniechał czynności zmierzających do ustalenia, czy cel na realizację którego została wywłaszczona nieruchomość został zrealizowany oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez uznanie, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1984 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącej naruszono również art. 34 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez jego niezastosowanie, do czego organ był zobowiązany celem zagwarantowania jej praw przyznanych ustawą w związku z ewentualną restytucją wywłaszczonego mienia. W ocenie skarżącej decyzja z dnia [...] kwietnia 1984 r. narusza ponadto art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie, mimo upływu określonego ustawowo terminu wyznaczonego na realizację celu wywłaszczenia, dla którego nastąpiło właśnie wywłaszczenie nieruchomości. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych. Uzasadniając skargę wyjaśniła, że Kolegium nie ustaliło, co aktualnie znajduje się na terenie objętym wnioskiem, ani, czy cel, dla którego została wywłaszczona nieruchomość, został zrealizowany. Brak kluczowych informacji odnośnie obecnego zagospodarowania wywłaszczonego gruntu mógł rzutować na zaskarżone rozstrzygnięcie. Zdarza się bowiem, zwłaszcza w odniesieniu do decyzji o wywłaszczeniu wydawanych kilkadziesiąt lat temu, że na gruncie nieobowiązujących obecnie przepisów, iż cel publiczny został określony bardzo ogólnie, np. jako wywłaszczenie pod budowę osiedla mieszkaniowego, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W doktrynie prawa postuluje się, aby w takich sytuacjach ocena zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia dokonywana była na podstawie różnych dokumentów dotyczących realizacji celu publicznego, jak również przy skorzystaniu z tzw. osobowych źródeł dowodowych, czyli przesłuchania świadków na okoliczność ustalenia stanu faktycznego po wywłaszczeniu nieruchomości. Skarżąca przekonywała, że rozwiązania wprowadzone w artykule 34 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości oraz w rozdziale 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mają stanowić swoistą ochronę przed nadużywaniem instytucji wywłaszczenia. Zapewniają ochronę przed pochopnym i zbędnym wywłaszczeniem, wywierając nacisk na organy administracji, by dokonywały dokładnej analizy konieczności wywłaszczania dla realizacji celu publicznego. Z drugiej strony, gdy do wywłaszczenia doszło - rozwiązania z art. 34 ust. 1 przyznają poprzedniemu właścicielowi nieruchomości roszczenie o jej zwrot. Gdyby więc okazało się, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, poprzedni właściciel ma narzędzia, by doprowadzić do odwrócenia skutków prawnych dokonanego wywłaszczenia. Jak wynika z przytoczonych regulacji, kluczowe dla możliwości domagania się zwrotu nieruchomości jest uznanie jej za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Skarżącej oraz uczestniczkom zwrócono jedynie część wywłaszczonej nieruchomości, tj. 0,1357 ha. Pozostała część nieruchomości o pow. 0,0962 ha stanowi własność Gminy M. L., stąd też skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1984 r. w części dotyczącej pozostałej części nieruchomości nr [...]. W jej przekonaniu złożone do akt postępowania dokumenty, w szczególności decyzja Starosty L. z dnia [...] lutego 2012 r., decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] stycznia 2015 r., potwierdzają zasadność zgłaszanych roszczeń. Dziwi zatem fakt, że zwrócono jedynie część wywłaszczonej nieruchomości. W mniemaniu skarżącej wskazane wyżej okoliczności, powinny skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1984 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej, podnosząc argumenty powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W związku z tym, że skarżąca podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 1984r. upatruje w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, wskazać należy, że zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie jako przesłanki rażącego naruszeniu prawa uważa się oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z kolei skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, nawet mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Zatem o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy ma ono charakter oczywisty, jasny i bezsporny oraz nie dopuszcza możliwości odmiennej wykładni, a stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli status ostatecznej decyzji administracyjnej, a także kiedy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją ((tak SN z wyroku z dnia 8 kwietnia 1994 r. III ARN 13/94 oraz NSA z wyrokach z dnia 9 sierpnia 2016 r., II OSK 2928/14, 18 lipca 1994 r. V SA 535/94 , 12 września 2019 r. I OSK 2779/17, 13 września 2019 r. II OSK 2538/17 i 13 listopada 2019 r. I OSK 713/18 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Taka sytuacja nie zachodzi w sprawie niniejszej. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (tekst jednolity: Dz. U. z 1969 r., Nr 22, poz. 159) stanowiącego podstawę przedmiotowej decyzji tereny państwowe mogły być przekazywane jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie, innym zaś osobom prawnym i osobom fizycznym oddawane w użytkowanie wieczyste. Przy czym ustęp trzeci art. 3 stanowi, że spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego oddaje się tereny w użytkowanie wieczyste. W podstawie prawnej powołano też art. 232 § 1 i art. 238 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93). Przepis art. 232 § 1 stanowił, że grunty stanowiące własność państwową a położone w granicach administracyjnych miast lub osiedli oraz grunty państwowe położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta lub osiedla i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki (tereny państwowe), mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym, jak również spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego i innym osobom prawnym określonym w przepisach szczególnych. Nigdy nie było w sprawie kwestionowane, że w dacie wydawania decyzji oraz w dacie zawarcia aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1984 r., Rep. A nr [...] przekazywany grunt stanowił własność Skarbu Państwa i znajdował się w granicach miasta L., co też jasno potwierdza treść wspomnianego aktu notarialnego jak i sama decyzja z [...] kwietnia 1984r. Nie wydaje się również, aby powołane okoliczności były poddawane w wątpliwość przez samych skarżących, podobnie zresztą jak i zachowanie dyspozycji przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie trybu oddawania w użytkowanie wieczyste terenów państwowych i sprzedaży położonych na nich budynków (Dz. U. z 1970 r., Nr 13, poz. 120). Według jego § 10 decyzja o przekazaniu gruntu w użytkowanie wieczyste powinna określać dokładnie powierzchnię terenu oddanego w użytkowanie wieczyste (§ 10 pkt 1); nazwę spółdzielni budownictwa mieszkaniowego na rzecz której następuje oddanie w użytkowanie wieczyste (§ 10 pkt 2); określenie praw przechodzące na spółdzielnię budownictwa mieszkaniowego – prawo użytkowania wieczystego (§ 10 pkt 3); określenie wysokości i sposobu uiszczania opłat za teren oddany w użytkowanie wieczyste (§ 10 pkt 5) oraz określenie terminu, w którym powinna być zawarta umowa w formie aktu notarialnego wraz z informacją, że termin ten zaczyna biec od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (§ 10 pkt 9). Wszystkie te warunki zostały ujęte w decyzji z 1984r. Wprawdzie nie spełnia ona wymogu o jakim mowa w § 10 pkt 10 tzn. nie zawiera pouczenia o skutkach nie zawarcia umowy w określonym terminie, w żadnym razie jednak brak ten nie może zostać uznany za istotne naruszenie prawa, a tym bardziej jako jej kwalifikowana postać. Co więcej, umowa o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste w formie aktu notarialnego została ostatecznie zawarta [...] czerwca 1984r., a zatem w terminie wskazanym w punkcie 5 decyzji z dnia [...] kwietnia 1984 r. W świetle rozumienia pojęcia rażącego naruszenia prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt.2 kpa nie ma też żadnych podstaw, aby nieważności przedmiotowej decyzji upatrywać w zaniechaniu zastosowania przez organ art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64). Przepis ten stanowił, że nieruchomość wywłaszczona w trybie niniejszej ustawy podlega zwrotowi na rzecz wywłaszczonego właściciela, jeżeli naczelnik powiatu ustali, że nieruchomość nie została użyta i jest zbędna na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie. Jak należy sądzić, zdaniem skarżącej nieruchomość już w dacie decyzji nie została użyta na cel określony w wywłaszczeniu, stała się zatem zbędna i podlegała zwrotowi. W konsekwencji należało zawiadomić byłych właścicieli lub ich następców prawnych o możliwości żądania zwrotu jeszcze przed wydaniem decyzji o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste Spółdzielni. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że naruszenia prawa stanowiące podstawy stwierdzenia nieważności decyzji są, co do zasady, wadami tkwiącymi w samej decyzji, a nie wadami postępowania, w którym ta decyzja zapadła. Co więcej w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organ co do zasady nie przeprowadza postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki jest wymagany w zwykłym postępowaniu administracyjnym i nie orzeka ponownie co do istoty sprawy. Organ jedynie dokonuje kontroli legalności ostatecznej decyzji administracyjnej z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Innymi słowy, kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie nie było prowadzone postępowanie dotyczące zwrotu wspomnianej nieruchomości, a więc nie ustalano przesłanki braku użycia i zbędności na cel wywłaszczenia. Przyznanie racji skarżącej musiałoby oznaczać, że Kolegium powinno samodzielnie ocenić, czy nieruchomość w dacie wydania decyzji nie została użyta i stała się zbędna na cel wywłaszczenia, tzn. zrealizowano już na niej cel wywłaszczenia albo rozpoczęto "używanie" tej nieruchomości na cel wywłaszczenia przez rozpoczęcie i prowadzenie inwestycji lub prac przygotowawczych do niej, a także - zgodnie z wyraźną treścią tego przepisu - jeśli nieruchomość nie została jeszcze "użyta" na cel wywłaszczenia, ale była ona nadal "niezbędna" inwestorowi na ten cel, mimo że nie rozpoczęto jeszcze nawet inwestycji. Warto przypomnieć, że Spółdzielnia Budowlano – Mieszkaniowa "[...]" w L. uzyskała lokalizację pod budowę osiedla mieszkaniowego na terenie położonym przy ul. [...] (lokalizacja z dnia [...] października 1977 r., Nr [...] – k. 3 akt administracyjnych). Skarżąca nie wskazała natomiast jakichkolwiek danych pozwalających twierdzić, że nieruchomość w dacie decyzji z 1984r. miała nie zostać użyta na cel wywłaszczenia. Podzielić należy pogląd, według którego wątpliwości co do ustalenia, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa należy rozstrzygać na korzyść legalności decyzji. Zatem, gdy brak jest jednoznacznych dowodów w postępowaniu nadzwyczajnym zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 kpa przyznaje cechę trwałości, stanowi to negatywną przesłankę do ich wzruszenia. Inaczej mówiąc decyzji ostatecznej służy swoiste domniemanie legalności i prawidłowości (por. np. wyrok NSA z 10 września 2014 r., I OSK 229/13). Tym samym, jak trafnie zauważyło Kolegium, nie można twierdzić aby organ administracji wydający tą decyzję w jakikolwiek sposób, a tym bardziej w sposób rażący, naruszył powołany art. 34 ust. 1 ustawy. Co więcej ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w ogóle nie zawierała normy nakazującej organowi przed oddaniem wywłaszczonego gruntu w użytkowanie wieczyste zawiadamianie byłych właścicieli lub ich następców prawnych o możliwości ubiegania się o jej zwrot. Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że odmienną ocenę uzasadniają decyzje Starosty L. z dnia [...] lutego 2012 r. oraz Wojewody L. z dnia [...] października 2012 r. na mocy których na rzecz także skarżącej orzeczono o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Jak już wspomniano organ bada decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Stąd też odmiennie określona przesłanka zwrotu nieruchomości określona w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste z powołaniem się na przesłankę rażącego naruszenia prawa. Słusznie także organ uznał, że w sprawie nie zachodzą inne przesłanki nieważności decyzji opisane w art. 156 § 1 kpa. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2019r. poz. 2325 ) skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło